Nhân lực công tác dân số-KHHGĐ các quận, huyện, xã phường: Vừa thiếu, vừa yếu
Hiện nay, đội ngũ làm công tác dân số-KHHGĐ tại quận, huyện còn 54 người, tại xã, phường, thị trấn 224 người. Không chỉ thiếu về số lượng, mà nhiều người còn hạn chế về chuyên môn, khó đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác thời kỳ mới. Tình trạng này ảnh hưởng nhiều đến việc triển khai, thực hiện các hoạt động công tác dân số-KHHGĐ ở cơ sở và thành phố.
Thiếu nhân lực từ cơ sở đến quận, huyện
Bác sĩ Phạm Quang Ngọc, Chi cục trưởng Chi cục Dân số-KHHGĐ (Sở Y tế) cho biết, đến thời điểm thành phố quyết định thành lập Trung tâm dân số-KHHGĐ các quận, huyện, còn 54 cán bộ thuộc Uỷ ban Dân số-Gia đình và trẻ em (cũ), trong số này, 18 người là diện hợp đồng. Trừ quận Ngô Quyền, Hải An và huyện An Dương chưa giải thể Uỷ ban Dân số-Gia đình và trẻ em, còn nguyên bộ máy cán bộ, nhân viên, các địa phương khác đều “tan đàn, sẻ nghé”, nhiều người chuyển sang làm việc tại các ban, ngành, đoàn thể. Trong số cán bộ chuyển đi, một số nguyên là lãnh đạo Uỷ ban Dân số quận, huyện trước đây. 54 cán bộ, nhân viên còn lại được điều chuyển về phòng y tế, chờ thành lập Trung tâm Dân số-KHHGĐ. Như vậy,trừ 3 địa phương trên còn đủ nhân lực để bắt tay vào hoạt động ngay, số còn lại đều khó khăn về nhân lực để xây dựng trung tâm dân số. Trong đó, huyện Cát Hải chỉ còn 1 nhân viên, thiếu 3 biên chế; huyện Kiến Thuỵ còn 2 nhân viên, thiếu 2 biên chế; huyện Tiên Lãng và quận Lê Chân tuy đủ 4 nhân viên nhưng 2 lãnh đạo cũ đều nghỉ hưu...
Tại các xã, phường, thị trấn, đội ngũ cán bộ chuyên trách dân số tuy không bị “chia năm, sẻ bảy” như tuyến quận, huyện nhưng chất lượng cán bộ không bảo đảm. Thống kê của Chi cục Dân số-KHHGĐ thành phố cho thấy, hiện toàn thành phố có 224 cán bộ chuyên trách dân số, trong đó 41 người tuổi cao, chưa tốt nghiệp THPT, thuộc diện thay thế vào năm 2009. Trong số đó có 114 người đủ điều kiện để tuyển vào biên chế trạm y tế và hưởng chế độ bậc 1 theo quy định của Bộ Y tế và UBND thành phố. 69 người khác tuy đủ điều kiện về độ tuổi (dưới 50 tuổi) nhưng chưa được đào tạo về lĩnh vực này nên chỉ được ký hợp đồng có thời hạn với điều kiện sau 2 năm phải hoàn thành đào tạo trình độ trung cấp theo yêu cầu chuẩn hoá.
Công tác dân số-KHHGĐ không đạt các chỉ tiêu
Việc giải thể, sáp nhập công tác dân số-KHHGĐ khiến nhân lực làm công tác này thiếu hụt, ảnh hưởng không đến việc thực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch công tác dân số-KHHGĐ các địa phương. Ông Nguyễn Hải Tuần, nguyên Phó chủ nhiệm Uỷ ban Dân số-Gia đình và trẻ em huyện An Lão cho biết, hơn 5 tháng qua, địa phương chỉ còn 2 cán bộ nguyên là lãnh đạo ngành Dân số ở lại quản lý tài sản và phụ trách công tác này. Số cán bộ chuyên trách xã, thị trấn không yên tâm làm việc. Phó Chủ tịch UBND quận Kiến An Hoàng Công Nhiên cho biết, từ đầu năm 2008 đến nay, hầu hết chỉ tiêu công tác dân số-KHHGĐ của quận không đạt kế hoạch, nhất là các chỉ tiêu giảm sinh và số người sinh con thứ ba trở lên. Một nguyên nhân là tổ chức, bộ máy ngành dân số thay đổi. Việc thành lập Trung tâm Dân số-KHHGĐ chậm làm một bộ phận cán bộ phân tâm, suy giảm sự nhiệt tình trong công tác.
Sự chuệch choạch từ cơ sở làm công tác dân số-KHHGĐ của thành phố “trả giá”. Chỉ trong 9 tháng, toàn thành phố tăng sinh 622 trẻ. Gần 1000 trẻ là con thứ ba trở lên, tăng 82 trẻ so với cùng kỳ năm 2007. Các chỉ tiêu biện pháp KHHGĐ như đặt dụng cụ tử cung, đình sản... đạt thấp. Tại huyện Thuỷ Nguyên, 6 xã có người sinh con thứ ba trở lên tăng cao. Đáng nói là, trong số người vi phạm chính sách dân số, có 6 trường hợp là cán bộ, đảng viên.
Giải pháp cấp bách
Bác sĩ Phạm Quang Ngọc cho biết, mặc dù thành phố chỉ đạo giữ nguyên hiện trạng số cán bộ dân số cũ hiện đang ở phòng y tế về xây dựng các trung tâm dân số, nhưng so với chỉ tiêu biên chế mà thành phố giao, hiện các trung tâm thiếu 18 biên chế. Tại cơ sở, chỉ còn 2 tháng nữa đến thời điểm thay thế số 41 cán bộ chuyên trách dân số không đủ điều kiện nhưng chưa biết biết bố trí ra sao, bởi không phải ai cũng có đủ lòng nhiệt tình làm công tác này khi phụ cấp mỗi tháng chỉ 150-200 nghìn đồng. Để giải quyết tình trạng thiếu người làm công tác dân số, sắp tới Sở Y tế sẽ làm việc, thoả thuận với các địa phương điều chuyển trở lại những người nguyên là lãnh đạo Uỷ ban Dân số trước đây, những người có trình độ, kinh nghiệm và lòng nhiệt tình hiện đang công tác tại các ban, ngành, đoàn thể tại địa phương. Sở Y tế và Chi cục Dân số mong các địa phương quan tâm, ủng hộ ngành, bởi công tác dân số-KHHGĐ là một nhiệm vụ quan trọng của các địa phương.
Bích Hạnh