Nhân lực chất lượng cao và ngoại ngữ
Lãnh đạo Viện Y học biển Hải Phòng cho biết, Viện ký được nhiều hợp đồng đưa người đi đào tạo ở nước ngoài nhưng xét duyệt mãi không tìm được đủ người. Nguyên nhân chủ yếu là bí về ngoại ngữ. Trong khi đó, đây là yêu cầu đầu tiên khi đi đào tạo ở nước ngoài, sau đó mới tới các yêu cầu về trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức...
Đây không chỉ là vấn đề riêng của Viện Y học biển mà là vấn đề chung của thành phố và toàn quốc. Các đề án đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ ở nước ngoài của thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ và cả Hải Phòng vấp phải những trở ngại không nhỏ vì nguyên nhân này. Không có ngoại ngữ, cho dù có đầy đủ các tiêu chuẩn cũng đành bó tay. Vì vậy, khi thành phố đặt kế hoạch đào tạo 100 thạc sĩ, tiến sĩ ở nước ngoài, không ít người băn khoăn về vấn đề này vì số người trong diện được đào tạo giỏi ngoại ngữ không nhiều, còn người giỏi ngoại ngữ lại không đáp ứng được các yêu cầu khác. Đáng buồn là sự bất cập này không giải quyết được trong một thời gian ngắn bởi học ngoại ngữ là cả một quá trình lâu dài, liên tục phải được sử dụng, bổ sung...
Nhân lực hiện đang là vấn đề nóng không chỉ ở tầm địa phương, thành phố mà còn ở cả tầm quốc gia, không chỉ trong các cơ quan, đơn vị mà cả trong các doanh nghiệp thuộc mọi loại hình. Đâu cũng thấy cảnh người thừa vẫn thừa mà người thiếu vẫn thiếu. Nhân lực chất lượng cao được săn đón, mời chào với mức lương hấp dẫn và họ sẵn sàng chuyển đổi nơi làm việc nếu có thu nhập cao hơn. Bà Phạm Chi Lan, cố vấn Ban kinh tế Chính phủ cho biết: trong một thời gian ngắn, Ngân hàng Nhà nước có tới 160 cán bộ được đào tạo bài bản chuyển đi làm việc tại các ngân hàng, các định chế tài chính khác... Đây là một sự hụt hẫng khá lớn trong công tác quản lý nhà nước về ngân hàng, tiền tệ, tín dụng và để bù đắp được cũng đòi hỏi một thời gian khá dài.
Vì thế, HĐND thành phố khoá 13 vừa họp kỳ thứ 12 bàn chuyên đề về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xác định đây là nhiệm vụ hàng đầu, khâu đột phá cơ bản để phát triển thành phố thời kỳ CNH- HĐH và hội nhập quốc tế. Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Văn Thuận khẳng định, nhân lực nói chung và nhân lực chất lượng cao nói riêng của thành phố bộc lộ nhiều yếu kém, hạn chế cả về trình độ, năng lực quản lý, kiến thức pháp luật, đặc biệt là ngoại ngữ, tin học... Những tồn tại, hạn chế trên nếu không được tập trung chỉ đạo, khắc phục kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường đầu tư, tới tăng trưởng kinh tế và sự phát triển toàn diện của thành phố.
Thực tế cho thấy, không nhất thiết cứ phải đi đào tạo ở nước ngoài mới có nhân lực chất lượng cao. Hệ thống đào tạo trong nước cũng có thể đáp ứng yêu cầu này. Nhưng phải thừa nhận, lao động đi đào tạo ở nước ngoài có nhiều ưu thế hơn hẳn, nhiều người có khả năng vượt trội, đáp ứng tốt yêu cầu công việc. Riêng ngoại ngữ thì không chỉ đi học nước ngoài mà ngay môi trường làm việc trong nước cũng rất cần, nhất là khi quá trình hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng. Vì vậy, ngoại ngữ cần phải là môn học phổ cập ở mọi cấp, ngành, trước hết là yêu cầu tự thân của người học, sau là đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, hiệu quả của thành phố cùng cơ chế khuyến khích học ngoại ngữ. Mỗi cơ quan, đơn vị nên có hình thức học ngoại ngữ thích hợp và đặc biệt, nguồn nhân lực tương lai là học sinh từ tiểu học trở lên phải giỏi ngoại ngữ mới đáp ứng yêu cầu lâu dài về nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố và đất nước.
Hồng Thanh