Nhận diện nhóm hàng Việt Nam có lợi thế tại thị trường UAE
Với nhu cầu nhập khẩu lớn và sức mua đa dạng, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang mở ra dư địa cho nhiều nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam, từ nông sản, thủy sản, thực phẩm chế biến đến dệt may, giày dép, đồ gỗ và sản phẩm công nghiệp. Tuy nhiên, cơ hội không chia đều cho mọi mặt hàng. Muốn tận dụng ưu đãi từ Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện (CEPA) Việt Nam – UAE, doanh nghiệp cần nhận diện đúng lợi thế, lựa chọn phân khúc phù hợp và tìm được đối tác nhập khẩu có khả năng phát triển thị trường.
Thị trường nhập khẩu lớn, dư địa cho nhiều ngành hàng
UAE không phải là quốc gia có nền nông nghiệp phát triển tương xứng với nhu cầu tiêu dùng trong nước. Điều kiện khí hậu khô nóng, diện tích đất canh tác hạn chế và nguồn nước khan hiếm khiến quốc gia này phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung lương thực, thực phẩm từ bên ngoài. Đây là một trong những cơ sở quan trọng tạo dư địa cho các quốc gia có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, chế biến thực phẩm, trong đó có Việt Nam.
Theo báo cáo thường niên về thực phẩm bán lẻ tại UAE do Cơ quan Đối ngoại Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) công bố tháng 10/2026, nhập khẩu thực phẩm tiêu dùng của UAE năm 2025 đạt 17,7 tỷ USD, tăng 9,3% so với năm trước. Doanh số bán lẻ thực phẩm tại thị trường này vượt 20 tỷ USD; riêng kênh bán hàng thực phẩm trực tuyến tăng trưởng hơn 14%. Những con số này cho thấy sức mua đáng kể, đồng thời phản ánh sự phát triển của nhiều kênh phân phối, từ hệ thống siêu thị, cửa hàng chuyên doanh đến thương mại điện tử.
Đặc điểm dân cư đa quốc tịch cũng khiến thị trường UAE có nhu cầu tiêu dùng phong phú. Bên cạnh nhóm khách hàng bản địa và người tiêu dùng Hồi giáo, quốc gia này còn có cộng đồng đông đảo người nước ngoài đến từ Nam Á, Đông Nam Á, châu Âu và nhiều khu vực khác. Vì vậy, hàng hóa không chỉ được tiêu thụ ở một phân khúc cố định mà trải rộng từ sản phẩm thiết yếu, giá hợp lý đến hàng cao cấp, thực phẩm tiện lợi và sản phẩm có thương hiệu.
Đối với Việt Nam, đây là điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều nhóm hàng. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang UAE đạt khoảng 5,9 tỷ USD. Cơ cấu xuất khẩu cho thấy sự hiện diện của cả nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo và các sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm. Điện thoại, máy vi tính, linh kiện và máy móc tiếp tục đóng vai trò quan trọng; trong khi cà phê, hạt điều, hồ tiêu, thủy sản, rau quả, dệt may và giày dép cũng có dư địa mở rộng.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng quy mô nhập khẩu lớn không đồng nghĩa hàng Việt đương nhiên có lợi thế. UAE là thị trường mở, tập trung nhiều nhà nhập khẩu và nhà phân phối quốc tế. Cùng một mặt hàng, doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh với nhà cung cấp từ Ấn Độ, Brazil, Thái Lan, Indonesia, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và nhiều quốc gia khác. Các đối thủ có thể sở hữu lợi thế về khoảng cách địa lý, chi phí vận chuyển, quy mô sản xuất, thương hiệu hoặc quan hệ phân phối lâu năm.
Do đó, lựa chọn ngành hàng cần dựa trên ba yếu tố: nhu cầu thực tế của thị trường, năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam và khả năng đáp ứng yêu cầu của nhà nhập khẩu. Đây là bước đầu để doanh nghiệp tránh cách tiếp cận dàn trải, chạy theo ưu đãi thuế quan mà chưa xác định được khách hàng mục tiêu.
Nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến: Lợi thế cần đi cùng giá trị gia tăng
Trong nhóm hàng nông sản, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, gạo, rau quả và gia vị là những mặt hàng có cơ sở để tiếp tục khai thác thị trường UAE. Việt Nam có lợi thế về vùng nguyên liệu, sản lượng xuất khẩu, kinh nghiệm chế biến và khả năng cung ứng nhiều chủng loại sản phẩm. Đây cũng là những mặt hàng phù hợp với nhu cầu nhập khẩu phục vụ tiêu dùng trong nước, hoạt động dịch vụ ăn uống, du lịch và tái xuất của UAE.
Với cà phê, Việt Nam có vị thế là một trong những quốc gia sản xuất, xuất khẩu hàng đầu thế giới. Thị trường UAE có nhu cầu đối với cả cà phê nhân phục vụ chế biến, rang xay lẫn sản phẩm cà phê thành phẩm. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung xuất khẩu nguyên liệu, doanh nghiệp sẽ khó tạo ra khác biệt về thương hiệu và giá trị gia tăng. Cơ hội nằm ở việc phát triển thêm cà phê rang xay, cà phê hòa tan, sản phẩm đóng gói tiện lợi và những dòng sản phẩm có chất lượng ổn định, phù hợp thị hiếu từng nhóm khách hàng.
Đây cũng là hướng đi có thể áp dụng với hạt điều và hồ tiêu. Hạt điều Việt Nam đã có chỗ đứng trên thị trường quốc tế nhờ năng lực chế biến và nguồn cung tương đối ổn định. Ngoài sản phẩm nhân điều, doanh nghiệp có thể nghiên cứu các dòng điều rang, tẩm vị, đóng gói nhỏ phục vụ tiêu dùng trực tiếp, cung cấp cho siêu thị, cửa hàng thực phẩm và kênh bán hàng trực tuyến. Với hồ tiêu, bên cạnh tiêu đen, tiêu trắng dạng nguyên liệu, sản phẩm xay, phối trộn gia vị và đóng gói theo yêu cầu của nhà nhập khẩu cũng là những hướng cần được quan tâm.
Đối với rau quả, UAE có nhu cầu nhập khẩu đa dạng, từ trái cây tươi đến sản phẩm đông lạnh, sấy khô và chế biến. Một số sản phẩm Việt Nam như thanh long, dưa hấu, chanh không hạt đã hiện diện tại các hệ thống bán lẻ trong UAE và khu vực Vùng Vịnh. Tuy nhiên, trái cây tươi là nhóm hàng nhạy cảm với thời gian vận chuyển, nhiệt độ bảo quản và tổn thất sau thu hoạch. Doanh nghiệp cần tính toán kỹ thời gian giao hàng, quy trình sơ chế, đóng gói, bảo quản lạnh và khả năng duy trì chất lượng khi đến tay người tiêu dùng.
Thủy sản là nhóm hàng có lợi thế đáng chú ý khác. Việt Nam có năng lực nuôi trồng, khai thác và chế biến nhiều mặt hàng như cá tra, tôm, cá ngừ và các sản phẩm thủy sản đông lạnh. Trong đó, cá tra có thể hướng đến phân khúc sản phẩm phi lê đông lạnh phục vụ nhà hàng, khách sạn, cơ sở chế biến và hệ thống phân phối thực phẩm. Tôm, cá ngừ và các sản phẩm thủy sản chế biến cũng có khả năng tiếp cận nhiều nhóm khách hàng.
Dù vậy, cạnh tranh trong ngành thủy sản tại UAE không nhỏ. Doanh nghiệp Việt phải đối mặt với nguồn cung từ Ấn Độ, Trung Quốc, Ecuador, Thái Lan và Na Uy. Riêng mặt hàng tôm, các nhà cung cấp Ấn Độ có lợi thế đáng kể về thị phần và quan hệ thương mại. Vì vậy, cạnh tranh bằng giá đơn thuần chưa phải lựa chọn bền vững. Doanh nghiệp cần tập trung vào chất lượng đồng đều, kiểm soát dư lượng, truy xuất nguồn gốc, năng lực chế biến và khả năng cung ứng theo quy cách riêng của từng nhà nhập khẩu.
Một hướng đi cần được chú trọng là thực phẩm chế biến. Thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô hoặc sản phẩm sơ chế, doanh nghiệp có thể phát triển các mặt hàng tiện lợi, thực phẩm đóng gói, gia vị, nông sản sấy, đồ uống và sản phẩm phù hợp với nhu cầu tiêu dùng đa dạng. Đây là nhóm hàng có khả năng tạo giá trị gia tăng cao hơn, đồng thời giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong xây dựng thương hiệu và mở rộng hệ thống phân phối.
Đối với thực phẩm và sản phẩm thuộc phạm vi yêu cầu chứng nhận Halal, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến quy trình sản xuất, nguyên liệu, phụ gia, bảo quản và vận chuyển. Chứng nhận không chỉ là giấy tờ hoàn tất ở khâu cuối cùng mà phải gắn với toàn bộ chuỗi cung ứng, bảo đảm không xảy ra nguy cơ nhiễm chéo với các thành phần không phù hợp. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, kiểm dịch, dư lượng hóa chất và yêu cầu ghi nhãn của UAE cũng là những điều kiện phải được đáp ứng.
Nói cách khác, lợi thế về sản lượng và nguồn nguyên liệu chỉ tạo nền tảng ban đầu. Muốn đi sâu vào thị trường, doanh nghiệp Việt cần chuyển từ tư duy bán những gì mình có sang phát triển sản phẩm theo nhu cầu và tiêu chuẩn của người mua.
Dệt may, giày dép, đồ gỗ và hàng công nghiệp: Cạnh tranh bằng chất lượng, phân khúc và năng lực cung ứng
Không chỉ nông sản và thực phẩm, UAE còn là thị trường có tiềm năng đối với các nhóm hàng công nghiệp tiêu dùng. Dệt may, giày dép, đồ gỗ, nội thất, đồ gia dụng và một số sản phẩm công nghiệp chế biến của Việt Nam có cơ sở để mở rộng hiện diện, nhất là khi quốc gia này có hệ thống bán lẻ phát triển, ngành du lịch – khách sạn lớn và hoạt động xây dựng, thương mại sôi động.
Với dệt may, doanh nghiệp Việt Nam có kinh nghiệm sản xuất, năng lực gia công và khả năng đáp ứng nhiều dòng sản phẩm. Nhu cầu tại UAE tương đối đa dạng, từ quần áo thường ngày, trang phục công sở, đồ thể thao đến sản phẩm phục vụ khách sạn, nhà hàng và các cơ sở lưu trú. Tuy nhiên, hàng dệt may Việt Nam phải cạnh tranh với các nhà cung cấp có lợi thế về giá và khoảng cách vận chuyển, đặc biệt từ Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Thổ Nhĩ Kỳ.
Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định rõ phân khúc thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá gia công. Với những đơn hàng có yêu cầu cao hơn về chất lượng, thiết kế, vật liệu và tiến độ, năng lực sản xuất ổn định, khả năng đáp ứng đơn hàng linh hoạt và kiểm soát chất lượng có thể trở thành lợi thế. Việc tìm kiếm nhà nhập khẩu chuyên ngành, thương hiệu thời trang hoặc nhà phân phối có hệ thống bán lẻ sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng quan hệ lâu dài thay vì phụ thuộc vào những đơn hàng ngắn hạn.
Giày dép cũng là nhóm hàng đáng chú ý. Việt Nam có năng lực sản xuất và xuất khẩu lớn, với nhiều phân khúc từ giày thể thao, giày thời trang đến dép và sản phẩm phục vụ nhu cầu thường ngày. Thị trường UAE có thể tiếp nhận nhiều dòng sản phẩm, nhưng yêu cầu về mẫu mã, chất lượng, kích cỡ, giá bán và tốc độ cập nhật xu hướng rất khác nhau giữa các nhóm khách hàng. Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ kênh phân phối, xác định sản phẩm phù hợp với hệ thống bán lẻ đại chúng hay phân khúc trung và cao cấp, tránh đưa ra một danh mục hàng hóa thiếu trọng tâm.
Đồ gỗ và nội thất cũng có dư địa nhờ nhu cầu từ các dự án khách sạn, căn hộ, khu nghỉ dưỡng, văn phòng và hoạt động trang trí không gian sống. Việt Nam có thế mạnh về sản xuất đồ gỗ, nội thất và hàng thủ công mỹ nghệ. Tuy nhiên, với thị trường UAE, doanh nghiệp không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về thiết kế, độ bền, vật liệu và hoàn thiện sản phẩm mà còn phải tính đến khả năng vận chuyển, đóng gói, lắp đặt và dịch vụ sau bán hàng. Đối với đơn hàng dự án, năng lực sản xuất đồng bộ và giao hàng đúng tiến độ có thể quan trọng không kém giá thành.
Ở nhóm hàng công nghiệp, máy móc, thiết bị, linh kiện, sản phẩm điện tử và hàng gia dụng là những lĩnh vực Việt Nam đã có hoạt động xuất khẩu sang UAE. Đây là nhóm hàng có giá trị thương mại đáng kể, song cơ hội cần được đánh giá theo từng ngành và từng loại sản phẩm. Không phải mặt hàng công nghiệp nào cũng có thể cạnh tranh chỉ nhờ ưu đãi thuế. Nhà nhập khẩu thường quan tâm đến thông số kỹ thuật, tiêu chuẩn an toàn, độ bền, khả năng tương thích, chế độ bảo hành và nguồn cung phụ tùng thay thế. Với những sản phẩm phục vụ công trình, khách sạn, kho vận hoặc sản xuất, doanh nghiệp cần tiếp cận trực tiếp các nhà phân phối chuyên ngành và khách hàng dự án.
Một vấn đề xuyên suốt đối với tất cả nhóm hàng là bài toán giá bán. Nhà nhập khẩu UAE thường so sánh báo giá của nhiều nhà cung cấp, trong đó giá cạnh tranh, chi phí vận chuyển, điều kiện thanh toán và độ tin cậy giao hàng đều ảnh hưởng đến quyết định đặt hàng. Doanh nghiệp Việt cần tính đủ chi phí nguyên liệu, chế biến, đóng gói, vận tải, bảo hiểm, lưu kho, thuế và chi phí phân phối để xác định giá xuất khẩu phù hợp. Ưu đãi thuế quan từ CEPA có thể giúp cải thiện sức cạnh tranh, nhưng không thể bù đắp hoàn toàn cho chi phí logistics cao, chất lượng thiếu ổn định hoặc năng lực giao hàng hạn chế.
Từ góc độ thị trường, doanh nghiệp cũng cần phân biệt UAE là điểm đến tiêu thụ trực tiếp hay trung tâm trung chuyển để tái xuất. Nếu bán vào hệ thống bán lẻ trong nước, sản phẩm cần phù hợp thị hiếu, quy cách đóng gói và tiêu chuẩn của người tiêu dùng UAE. Nếu cung ứng cho các nhà nhập khẩu, kho hàng hoặc doanh nghiệp tái xuất, yêu cầu về giá, số lượng, tính ổn định và khả năng giao hàng có thể được đặt lên hàng đầu. Việc xác định đúng mô hình kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn sản phẩm và đối tác phù hợp.
CEPA Việt Nam – UAE tạo thêm lợi thế về thuế quan cho hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ và các điều kiện của hiệp định. Tuy nhiên, ưu đãi chỉ phát huy tác dụng khi doanh nghiệp xác định được mặt hàng có nhu cầu, xây dựng được giá chào cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng của thị trường. Cùng với đó là yêu cầu tìm hiểu kỹ nhà nhập khẩu, kiểm tra năng lực đối tác, thỏa thuận rõ điều khoản thanh toán, giao nhận và trách nhiệm khi phát sinh tranh chấp.
Thay vì cùng lúc đưa quá nhiều mặt hàng sang UAE, doanh nghiệp nên lựa chọn một số sản phẩm có lợi thế rõ ràng, xây dựng bộ hồ sơ giới thiệu chuyên nghiệp, chuẩn hóa quy cách, giá bán và năng lực cung ứng. Có thể bắt đầu bằng những đơn hàng thử nghiệm, đánh giá phản hồi của người mua, sau đó điều chỉnh sản phẩm và mở rộng quy mô. Cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro, đồng thời tạo nền tảng để phát triển quan hệ với nhà nhập khẩu, chuỗi bán lẻ và đối tác phân phối khu vực.
Cơ hội từ CEPA vì thế không nằm ở việc Việt Nam có bao nhiêu mặt hàng được hưởng ưu đãi, mà ở khả năng lựa chọn đúng sản phẩm để đưa vào đúng phân khúc thị trường. Nông sản, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, thủy sản, thực phẩm chế biến, dệt may, giày dép, đồ gỗ và hàng công nghiệp đều có những dư địa nhất định. Nhưng mỗi nhóm hàng lại có yêu cầu riêng về giá, chất lượng, tiêu chuẩn và phương thức phân phối.
Chọn đúng mặt hàng, đúng phân khúc và đúng khách hàng là bước đầu để biến ưu đãi thành đơn hàng. Xa hơn, đó cũng là cách để doanh nghiệp Việt Nam từng bước chuyển từ xuất khẩu theo cơ hội sang phát triển thị trường có chiến lược, xây dựng thương hiệu và duy trì chỗ đứng bền vững tại UAE cũng như khu vực Trung Đông.