Nhắm mắt, thở sâu & Grammy Việt Nam

Nếu như ở nước ngoài có giải thưởng âm nhạc Grammy thì tại Việt Nam mới xuất hiện một giải âm nhạc mới - Grammy Việt Nam.

Không phải đến lễ trao giải mới đây, người ta mới mạnh dạn dùng đến chữ “Grammy Việt Nam” cho giải Cống Hiến như một giấc mơ đẹp, một khát vọng lãng mạn – không chỉ của những người tổ chức. Nhưng xem ra, nếu muốn hiện thực hóa giấc mơ ấy, người ta còn phải đợi sự cộng tác của giới làm nghề.

Nhạc sĩ đứt vốn

Một thập niên qua, cứ đến tháng tư – mà chả riêng gì tháng tư, cả làng âm nhạc chẳng ai hẹn ai vẫn ùn ùn kéo nhau về với Trịnh. Các phòng trà – vốn là những nơi thiên về hoài niệm, sống bằng cách ăn bám kí ức âu cũng dễ hiểu khi thi nhau tổ chức những đêm nhạc Trịnh nhưng giới làm show, cũng chẳng tạo ra được điều gì thú vị hơn. Một tập đoàn truyền thông mang cơn bão Trịnh Công Sơn trút xuống ba thành phố lớn trong khi trước đó, họ đã có công “sáng tạo” trong việc pha trộn tý Trịnh, tý Anh Tú, tý Ngọc Tân, tý Y Moan… vào một đêm nhạc bolero. Bolero còn được gọi nôm na là nhạc sến, khi đến tay họ, dòng nhạc ấy hóa thân thành “tinh hoa của dân tộc” – theo lời của đại diện tập đoàn này.

Một thập niên qua, cứ đến tháng tư – mà chả riêng gì tháng tư, cả làng âm nhạc chẳng ai hẹn ai vẫn ùn ùn kéo nhau về với Trịnh

Năm qua là năm không có nhiều chương trình. Các chương trình nổi bật, để lại dấu ấn càng hiếm hơn. Trừ Việt Nam Idol còn mang lại chút cảm giác tươi mới cho công chúng, hầu hết các chương trình còn lại đều là những thước phim đã xước.

Live show “Ngọn lửa cao nguyên” của Y Moan là một live show thiên về kỷ niệm, mang tính nhắc nhở. Đó như lần Y Moan nói lời chia tay với khán giả của mình, trước khi về với đại ngàn. “Điều còn mãi” là một trong những chương trình đáng nhớ trong năm qua nhưng xét cho cùng, nó vẫn là một chuỗi tập hợp những ca khúc cũ về Hà Nội nhưng được dàn dựng cho hoành tráng hơn. “Yêu” của Thanh Lam và Tùng Dương cũng diễn ra với tinh thần gần như thế.

Live show “Ngọn lửa cao nguyên” của Y Moan là một live show thiên về kỷ niệm

Chục năm trước, chúng ta có Dương Thụ, Trần Tiến, Nguyễn Cường, Phó Đức Phương, Thanh Tùng, Phú Quang, Bảo Chấn… thì chục năm sau vẫn gần như thế. Xoay đi xoay lại, vẫn ngần ấy con người, họ đã già đi trông thấy nhưng vẫn là những nhân vật then chốt trong cái chiếu nhạc Việt hiện nay. Trong số họ, phần lớn đã lùi về, dăm người ở lại cũng chỉ có thể đào bới lại những tàn dư năm cũ.

Trong một hiện thực ảm đạm như thế, có lẽ không ít người kỳ vọng vào thế hệ sáng tác tiếp theo mà cái lò đáng để nhắc đến chính là Bài Hát Việt – một sân chơi tiêu biểu nhất cho giới sáng tác hiện nay. Nhưng xem ra, kỳ vọng ấy cũng quá đỗi mong manh bởi tài năng của những nhạc sĩ – tạm cho là trẻ nhưng kỳ thực cũng chẳng còn trẻ cho lắm, bước ra từ cái lò này cũng chỉ mới dừng lại ở dạng tiềm năng, là những miếng quặng ngầm khó đoán. Người ta có thể thích nghe dăm ba sáng tác của Lê Minh Sơn, Giáng Son, Nguyễn Vĩnh Tiến, Thanh Tâm, Võ Thiện Thanh…

Và những nhạc sĩ này có thể tạo ra một vài nhánh rẽ hay vẽ được thêm dăm ba đường nét cho bức tranh âm nhạc tổng thể như cái cách mà Lê Minh Sơn đã làm là anh có những nét chấm phá thú vị cho dòng nhạc dân gian đương đại, nhưng nếu bảo lực lượng này có thể làm phục hưng nhạc Việt như thế hệ đi trước đã làm được thì không ổn. Ấy là chưa kể Bài Hát Việt trong vài năm trở lại đây đang mỗi ngày một rệu rã dần đi.

Minh chứng từ live show tháng, Bài Hát Việt suy yếu chuyển sang quý. Ai đó bảo đại khái cái sự giãn ra là để có thêm thời gian để “đãi”, “đãi” kỹ hơn nhằm tìm ra được những bài hát “chất” hơn thực ra chỉ là một lối nói cho sang. Chất hơn thế nào khi các “bài hát của năm” trong hai năm vừa qua (“Chênh vênh” của Lê Cát Trọng Lý, “Việt Nam” của Mai Khôi) chỉ dừng lại ở mức giai điệu thuận tai, dễ nghe được kẹp với chuỗi ca từ đèm đẹp.

Sự nổi lên thành hiện tượng của Lê Cát Trọng Lý có phần đóng góp đáng kể chỉ bởi ở sự giản dị, mộc mạc của cô

Sự nổi lên thành hiện tượng của Lê Cát Trọng Lý có phần đóng góp đáng kể chỉ bởi ở sự giản dị, mộc mạc của cô. Khi đứng giữa một thị trường âm nhạc lắm trò màu mè và đầy rẫy chuyện lố thì sự chân chất, hồn nhiên của cô tạo ra xung đột trong thói quen nghe nhìn của công chúng để thành ra một thứ của hiếm. Mai Khôi cũng không hơn.

Và những khoản nợ khổng lồ

Giới sáng tác đã thế thì càng khó hy vọng hơn ở nơi trình diễn hay nói trắng ra, họ đứt vốn để làm mới, để cập nhật mình với thời đại. Như Hồng Nhung vẫn thế, cô vẫn nhớ Trịnh theo cái kiểu mà cô đã nhớ suốt chục năm qua. Cứ vào đầu tháng tư, sớm muộn gì người ta cũng thấy cô vừa hát vừa múa vừa ngậm ngùi kể dăm ba kỷ niệm nào đó về Trịnh trên sân khấu. Lại có những lần, như nhớ một mình cũng nhạt, cô kéo Quang Dũng vào để cả hai cũng nhớ cho “xôm”. Trong khi đó, một dự án mới mà cô mấp mé làm cùng Quốc Trung, đến nay vẫn chưa ra được.

Theo Đẹp