Nhà văn trẻ Hà Thủy Nguyên: “Tiểu thuyết dã sử góp phần hiểu thêm về lịch sử Việt Nam”

Nhà văn trẻ Hà Thủy Nguyên và một số tiểu thuyết lịch sử gây chú ý
Nhà văn trẻ Hà Thủy Nguyên và một số tiểu thuyết lịch sử gây chú ý
(PLVN) - “Giờ đây, viết tiểu thuyết dã sử thực sự như một thứ mốt thời thượng rồi. Mốt này có lẽ ảnh hưởng từ xu hướng tiểu thuyết mạng của nước bạn và kết hợp với tinh thần dân tộc hiện nay đang được đẩy mạnh trên truyền thông. Họ đều ý thức được rằng họ đang góp một phần để kích thích giới trẻ hiểu thêm về lịch sử Việt Nam” - Đó là nhìn nhận của nhà văn trẻ Hà Thủy Nguyên trong cuộc trao đổi với phóng viên.

Là  một người đã chuyên tâm nhiều năm viết tiểu thuyết dã sử, Thủy Nguyên đánh giá thế nào về tiểu thuyết lịch sử hiện tại?

- Có lẽ chưa bao giờ ở Việt Nam lại có cả một trào lưu viết tiểu thuyết lịch sử vừa phong phú vừa đa dạng như hiện nay, bao gồm cả những người viết hàn lâm và người viết đại chúng. Khi đi vào số nhiều, thì tiểu thuyết lịch sử không tránh được những trường hợp chất lượng kém như thiếu kiến thức lịch sử - văn hóa, đạo văn, viết sai ngữ pháp tiếng Việt… 

Tuy nhiên, ở khía cạnh tích cực, đó là tiểu thuyết lịch sử đã có nhiều hình thức biểu hiện mới, nhiều chủ đề mới, cho dù là tiếp thu một cách học thuật và bài bản từ các tiểu thuyết lớn trên thế giới hay là học hỏi từ các xu hướng tiểu thuyết thịnh hành ở các nước bạn như đạo mộ, ngôn tình, cung đấu… Tôi cho rằng, phát triển đa dạng là điều tốt, tác phẩm hay sẽ còn đọng lại với độc giả, tác phẩm dở sẽ bị thời gian sàng lọc.

Xu thế người trẻ viết dã sử có phải là mốt hay là khám phá mới?

- Năm 2004, khi cuốn tiểu thuyết dã sử đầu tiên “Điệu nhạc trần gian” của tôi được xuất bản, tôi là tác giả trẻ duy nhất bước vào lĩnh vực này. Ngẩng đầu lên, toàn là các cây đại thụ như Nguyễn Xuân Khánh, Hoàng Quốc Hải, Võ Thị Hảo…

Còn bây giờ, số lượng các cây viết trẻ viết tiểu thuyết dã sử đã đông tới mức không thể thống kê được. Họ không chỉ xuất bản sách mà còn đăng tải sáng tác của mình trên mạng xã hội. Có thể nói rằng, giờ đây, viết tiểu thuyết dã sử thực sự như một thứ mốt thời thượng.

Đôi khi, mong muốn của họ phát triển kỳ lạ đến mức sáng tác truyện hoặc phim lấy chất liệu từ sử Việt mà lại như tiểu thuyết mạng của nước khác Một phần có lẽ bởi văn hóa Việt Nam và nước láng giềng có nhiều điểm tương đồng, một phần bởi họ đang trong quá trình học các thủ pháp của tiểu thuyết mạng nước bạn. Tôi cho rằng điều này dễ hiểu và không nên quá lên án nhưng cũng không nên cổ vũ, mà nên khuyến khích họ có những sáng tạo của riêng mình, thay vì bắt chước. 

Chất lượng tiểu thuyết lịch sử có gì đáng báo động hay gợi mở ra điều thú vị cho văn học Việt Nam?

- Tôi không cho rằng chất lượng tiểu thuyết lịch sử hiện nay là đáng lo ngại, nhưng còn về sự gợi mở thì tôi không dám chắc, vì để tiểu thuyết lịch sử có những bước tiến lớn đóng góp cho nền văn học Việt Nam đương đại thì đòi hỏi nhiều yếu tố lắm. Trước hết là cách nhìn nhận của các nhà phê bình văn học.

Họ sẽ dựa trên tiêu chí gì để đánh giá một tiểu thuyết lịch sử hay, có giá trị? Thứ nữa là trình độ và tầm cỡ của các tác giả trẻ. Họ sẽ chọn cách là người minh họa lại lịch sử hay là người mượn lịch sử như một bối cảnh để các ý tưởng của mình được thể hiện? Họ sẽ đánh đổi những gì để phản ánh một quan điểm lịch sử trong cuốn tiểu thuyết của mình?

Cho nên, tôi chỉ ghi nhận rằng có một hiện tượng người trẻ hứng thú với tiểu thuyết lịch sử, còn về hậu quả của hiện tượng ấy sẽ dẫn đến điều tốt hay điều xấu thì không thể đánh giá một chiều được.

Sao Thủy Nguyên lại chọn con đường tiểu thuyết lịch sử, phải chăng lịch sử có nhiều điều cần mở ra?

- Tôi cảm thấy gần gũi với những bối cảnh, những cá tính, những nỗi niềm của người thời xưa hơn là thời nay. Thứ nữa, khi đọc lịch sử, có quá nhiều câu hỏi, quá nhiều giả thuyết nảy ra trong đầu tôi, nhưng tôi lại không thể viết chúng ra với tư cách là một nhà nghiên cứu lịch sử được, bởi vì khi viết với tư cách là một nhà nghiên cứu, tôi phải đảm bảo các yếu tố khoa học khách quan. Vì vậy, viết tiểu thuyết lịch sử là lựa chọn hợp lý nhất để tôi phản ánh quan điểm của mình về một sự kiện lịch sử. 

Tiểu thuyết “Thiên địa phong trần” mới ra mắt của em phải chăng mở ra nhân vật Vua Lê Chiêu Thống, một nhân vật được gán ghép là “bán nước”?

- Tôi bắt đầu viết “Thiên địa phong trần” sau 10 năm tạm rời xa tiểu thuyết lịch sử để thử nghiệm với nhiều thể loại khác, và cũng để trang bị cho mình thêm nhiều kiến thức khác về triết học, văn hóa, lịch sử, tôn giáo, chính trị…, cùng một điều quan trọng khác: vốn sống. Những gì tôi trải qua đã dạy cho tôi thấy một điều rằng, một sự việc cần phải được nhìn nhận dưới nhiều góc độ. Người ta nói rằng Lê Chiêu Thống bán nước, nhưng khái niệm “bán nước” cần phải xem xét, thế nào là “bán nước”?

Nếu ông ta thực sự bán nước, tại sao vẫn có nhiều bậc trung can nghĩa đảm sẵn sàng trung thành với ông ta, họ ngu trung cả ư? Về sau, tôi được đọc cuốn “Lê mạt sự ký” của Nguyễn Duy Chính, tôi càng thấy rằng xoay quanh ông vua bán nước này quả thực là một tấn bi kịch lớn.

 Nhưng tôi viết “Thiên địa phong trần” không chỉ để minh oan cho Lê Chiêu Thống, tôi viết để cố cắt nghĩa về thời loạn và phân tích cách lựa chọn thái độ của các trí thức trước thời loạn. Đó là lý do tôi chọn Nguyễn Gia Thiều, tác giả của “Cung oán ngâm khúc” làm nhân vật chính chứ không phải là Lê Chiêu Thống.

Nếu anh hỏi tôi rằng có phải cuốn sách sẽ gợi mở ra điều gì đó về Lê Chiêu Thống, thì tôi phải trả lời rằng tôi mong muốn gợi mở ra nhiều điều hơn thế.  Trước hết là về các nhân vật lớn của thời đại nhưng lại bị lịch sử bỏ qua như Nguyễn Khản, Nguyễn Gia Thiều, Ngô Thì Chí… Sau là tôi mong muốn người đọc có cái nhìn nhận khác về loạn thế. 

Loạn  thế không phải chỉ là chiến tranh xung đột mà là lòng người không còn quan tâm tới điều đúng đắn nữa và những con người tốt đẹp thì chỉ là nạn nhân thậm chí là tác nhân của loạn.

Trong thời gian gần tiểu thuyết lịch sử Việt Nam sẽ đi theo hướng nào?

- Tôi không muốn tiên tri về hướng đi của tiểu thuyết lịch sử Việt Nam, bởi vì dự đoán chính là góp một phần vào thúc đẩy theo chiều hướng nào đó. Nhưng tôi có thể nói tiểu thuyết lịch sử cần gì. Tiểu thuyết lịch sử cần những cây viết sẵn sàng mạo hiểm vào những đề tài khó, những đề tài vượt ra ngoài khuôn khổ của các cuốn chính sử, thậm chí vượt ra khỏi biên giới Việt Nam. Và cho dù các cây viết khác có sẵn lòng lao vào các khó khăn này không thì tối thiểu sẽ có tôi lao vào đó, trong một tương lai gần thôi. 

Xin cảm ơn Thủy Nguyên  và chúc em thành công!

Tin cùng chuyên mục

Đọc thêm

“Cha để lại cho con” tôn vinh tình phụ tử

"Cha để lại cho con" đã thể hiện tấm lòng và sự dạy dỗ của người cha giúp con nên người ( ảnh T.Trung)
(PLVN) - “Công cha như núi Thái Sơn”, nhân Ngày của Cha (16/6), Ngày Gia đình Việt Nam (28/6), nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã ra mắt ca khúc “Cha để lại cho con”. Ca khúc đã thể hiện tấm lòng và sự dạy dỗ của người cha giúp con nên người.

Phim 'Gia tài của ngoại' tạo cơn sốt tại Việt Nam

Phim 'Gia tài của ngoại' tạo cơn sốt tại Việt Nam
(PLVN) - Chính thức ra rạp từ ngày 7/6 cùng các suất chiếu đặc biệt từ tối 6/6, “Gia tài của ngoại” (How to Make Millions Before Grandma Dies) đã gây cơn sốt lớn tại rạp Việt, đồng thời nhận được rất nhiều sự quan tâm trên các nền tảng mạng xã hội Việt Nam.

Bolero, những vàng son kí ức

Một chương trình bolero trên truyền hình. (Ảnh: NL Duy)
(PLVN) - Chúng ta vẫn nghe dòng nhạc này từ mọi ngôi nhà, ngõ xóm, nhưng ít người biết nó xuất phát từ những giai điệu rộn ràng xứ Âu Mỹ. Bởi khi du nhập vào Việt Nam, bolero mang một màu sắc rất riêng, rất khác. Đó là dòng nhạc đi cùng với lịch sử, với văn hóa người Việt từ cận đại cho đến hiện đại, thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của Nhân dân.

Ca sĩ Thu Hường hát bằng sự chân thành

Thu Hường với giọng ca mộc mạc, tinh tế (ảnh PV)
(PLVN) - “Khi hát bất cứ dòng nhạc nào, tôi cũng đều hát bằng cả trái tim, bằng tâm huyết và sự say mê để mang lại những cảm xúc tích cực cho khán giả. Sự chân thành, mộc mạc và sự tinh tế trong cả cách xử lý ca khúc lẫn phong cách trình diễn chính là những yếu tố để chinh phục khán giả.” - ca sĩ Thu Hường chia sẻ.

“Việt Nam - Khát vọng vươn xa” - kỷ niệm 76 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc

“Việt Nam - Khát vọng vươn xa” - kỷ niệm 76 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (ảnh tổng duyệt chương trình của Trần Huấn).
(PLVN) - Vào 20h tối nay (ngày 5/6), chương trình nghệ thuật “Việt Nam - Khát vọng vươn xa” sẽ diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Chương trình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo Báo Văn hóa phối hợp tổ chức, nhân kỷ niệm 76 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 - 11/6/2024).

Sôi động các chương trình đồng hành cùng UEFA EURO 2024 trên TV360

“Đường tới EURO 2024" sẽ khám phá hành trình đầy ắp cảm xúc của 24 đội bóng trên con đường chinh phục vinh quang.
(PLVN) -  Thông tin từ Tập đoàn Công nghiệp- Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa cho biết, trong thời gian diễn ra EURO 2024, TV360-  ứng dụng truyền hình do Tổng Công ty Viễn thông Viettel phát triển , sẽ sản xuất, phát sóng nhiều chương trình đồng hành, bản tin, nhật ký EURO... để phục vụ khán giả, người hâm mộ thể thao cả nước.

Lắng đọng “Tôi thương mẹ tôi”

Hình ảnh của mẹ qua bao năm tháng vất vả, hết lòng vì gia đình, các con (ảnh VH)
(PLVN) - Hướng tới chào mừng Ngày Gia đình Việt Nam (28/6), nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã giới thiệu tới người yêu nhạc ca khúc “Tôi thương mẹ tôi”. Qua giọng đầy cảm xúc của NSƯT Hoàng Tùng.

Bảo vệ bản thân trước 'gạch đá' dư luận

Bảo vệ bản thân trước 'gạch đá' dư luận
(PLVN) - Dù đã có quy định pháp luật nhưng những hành vi vu khống, bôi nhọ người khác trên mạng xã hội ngày càng có dấu hiệu gia tăng. Làm thế nào để những người bị hại mạnh dạn bảo vệ bản thân trước làn sóng tiêu cực trên không gian mạng?

Chương trình làm phim mùa hè miễn phí dành cho học sinh

Sân chơi “Qua ống kính trẻ thơ” đã trở thành hoạt động mùa hè thú vị và đầy sáng tạo, được các bạn nhỏ yêu thích nghệ thuật mong chờ
(PLVN) - Chương trình làm phim “Qua ống kính trẻ thơ 2024” (Kid Witness News), đã chính thức được khởi động, kỳ vọng mang đến cho các em học sinh một sân chơi đầy bổ ích, thú vị với bộ môn nghệ thuật thứ 7. Đặc biệt năm nay, lần đầu tiên những bộ phim do các nhà làm phim “nhí” sản xuất sẽ được phát sóng trên truyền hình.

Nghệ sĩ Nhân dân Đào Trọng Khánh và những thước phim bất tử

Đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Đào Trọng Khánh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. (Ảnh: Nguyễn Đình Toán)
(PLVN) - Nghệ sĩ Nhân dân Đào Trọng Khánh là một nghệ sĩ phim tài liệu tài năng, ông sinh năm 1940 tại Hải Phòng. Ông là một trong số ít những đạo diễn làm phim tài liệu về các vị lãnh tụ, một góc nhìn khác phía sau những con người vĩ đại, chạm tới trái tim công chúng.

Sôi động sân chơi nghệ thuật cho trẻ mùa hè

Cảnh trong vở “Bộ quần áo mới của Hoàng đế”. (Ảnh: cand.com.vn)
(PLVN) - Mỗi khi mùa hè đến, những sân chơi nghệ thuật an toàn và bổ ích cho trẻ em luôn là vấn đề được các bậc phụ huynh quan tâm. Đáp ứng nhu cầu này, nhiều đơn vị trên cả nước đã xây dựng các chương trình, hoạt động hè phong phú, mới mẻ để thu hút trẻ em và gia đình.