Nhà NK ôtô: Tìm ánh sáng cuối đường hầm

Thông tư 20 của Bộ Công Thương vừa ban hành chẳng khác nào dồn các Doanh nghiệp thương mại nhập khẩu ôtô vào chân tường. Ở cuối đường hầm, họ đang cùng nhau dồn sức để tìm lối ra.

Đó chính là lí do khiến các nhà nhập khẩu xe hơi ở Hà Nội (khoảng 50 doanh nghiệp) đã tổ chức cuộc họp bất thường vào sáng ngày 24/5 để bàn các biện pháp đối phó với thông tư 20 do Bộ Công Thương ban hành.

Thông tư 20 hay là giấy “khai tử” các nhà nhập khẩu

Các nhà nhập khẩu xe hơi ở đây không bao gồm toàn bộ các đơn vị nhập khẩu xe hơi ở Việt Nam. Họ là các doanh nghiệp thương mại nhập khẩu ôtô (hay còn gọi là các nhà nhập khẩu không chính hãng). Theo các doanh nghiệp nhập khẩu này, việc Bộ Công Thương ban hành Thông tư 20 chẳng khác nào viết giấy “khai tử” cho họ. Lý do là những loại giấy tờ cần bổ sung theo quy định tại Thông tư này được các doanh nghiệp xem là “bất khả thi” đối với họ.

Trước thế khó, 50 doanh nghiệp có mặt trong cuộc họp bất thường (do các đơn vị này tự tổ chức) sáng 24/5 đã đồng loạt ký và đóng dấu vào văn bản kiến nghị Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Công Thương và Bộ trưởng Bộ Tư pháp.

Trong bản kiến nghị, các doanh nghiệp khẳng định rằng họ không thể có được Giấy chỉ định hoặc Giấy ủy quyền là nhà nhập khẩu, nhà phân phối của chính hãng tại Việt Nam, bởi các hãng xe thông dụng và được ưa chuộng nhất trên thị trường đều đã có liên doanh hoặc đại lí nhập khẩu chính thức tại Việt Nam.

Các nhà nhập khẩu ôtô không chính hãng đang đi tìm ánh sáng cuối đường hầm (Ảnh mang tính minh họa)

Ngoài ra, để có được Giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng ôtô đủ điều kiện do Bộ Giao thông vận tải cấp theo lộ trình của Thông tư 20 (ban hành ngày 12/5/2011 và có hiệu lực từ ngày 26/6/2011), thì doanh nghiệp chỉ có 45 ngày để chuẩn bị cho việc tìm hiểu và xin bổ sung các giấy phép liên quan, tìm kiếm và thuê thêm nhà xưởng, đặt hàng mua máy móc thiết bị từ nước ngoài và vận chuyển bằng tàu biển về Việt Nam, tuyển dụng mới và đào tạo nhân công...

Theo ý kiến của các doanh nghiệp, Thông tư 20 là một sự đánh đố, và nếu không bổ sung được đầy đủ các loại giấy mà Bộ Công Thương yêu cầu trong Thông tư, đồng nghĩa với việc 2.000 doanh nghiệp nhập khẩu sẽ phải đóng cửa hoặc phá sản. Kéo theo đó là hàng chục nghìn lao động bị mất việc làm, hàng nghìn tỷ đồng do các doanh nghiệp đã đầu tư vào hệ thống showroom bán hàng, hệ thống xưởng sửa chữa - bảo hành phải phá bỏ.

Ai lợi, ai thiệt?

Thông tư 20 ban hành, các nhà nhập khẩu không chính hãng hết đường làm ăn, điều dễ nhận thấy là “miếng mồi ngon” thị trường xe hơi Việt Nam đang có nhu cầu lớn sẽ rơi trọn vào tay các thành viên VAMA. Nhà nhập khẩu “chết”, người tiêu dùng thiệt vì giá xe cao, vì không còn nhiều lựa chọn, còn các Liên doanh sản xuất, lắp ráp của VAMA được lợi vì “độc chiếm” thị trường.

Hiện tại, có 3 hình thức phân phối xe hơi tại thị trường Việt Nam gồm: nhập khẩu chính thức - do hãng sản xuất ủy quyền; các liên doanh trong nước tham gia nhập khẩu (chủ yếu là các thành viên Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô - VAMA và khoảng 2.000 doanh nghiệp nhập dưới dạng giấy phép thương mại.

Các doanh nghiệp nhập khẩu không chính hãng này đang chiếm khoảng một nửa thị phần tại thị trường xe hơi Việt Nam và đang gia tăng lợi thế nhờ chính sách linh hoạt về giá cả, mẫu mã và thời gian giao hàng. Đối thủ đang tranh giành “một nửa cái bánh” bị hất cẳng, các thành viên trong VAMA bỗng dưng hưởng trọn “cái bánh” mà không sợ ai cướp phần.
 
Không chỉ các doanh nghiệp xe nhập mà khá nhiều người tiêu dùng đều dự đoán về khả năng giá xe sẽ lên cao. Không sớm thì muộn, người tiêu dùng sẽ lại phải chịu cảnh chờ đợi mua xe, xe bị làm giá, đôn giá bởi vì số lượng xe của các nhà nhập khẩu chính hãng không dồi dào, khả năng lắp ráp của các liên doanh cũng có hạn, trong khi nhu cầu mua xe tại Việt Nam thì ngày càng lớn. Mục đích chính của thông tư là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hạn chế nhập siêu và vì vậy mà quyền lợi của người tiêu dùng bị quên lãng!?.

Được biết, văn bản khiếu nại Thông tư 20 lên Thủ tướng sẽ được gửi đi sau khi các Doanh nghiệp nhập khẩu thương mại lấy đủ dấu và chữ kí của các đơn vị trên toàn quốc. Văn bản nói trên có lẽ là cách duy nhất để các doanh nghiệp “tìm ánh sáng ở cuối đường hầm” vào lúc này.