Nguyên tắc 1 quốc tịch “mềm dẻo” giúp người dân hưởng lợi

(PLO) -So với Luật Quốc tịch Việt Nam năm 1998, Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 đã có quy định “mềm dẻo” hơn trong chính sách 1 quốc tịch của Việt Nam. Nhờ vậy, đã tạo sự linh hoạt cần thiết cho việc giải quyết các vấn đề về quốc tịch Việt Nam, đáp ứng được nguyện vọng của một bộ phận người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
 
Một buổi lễ trao quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam tại Tp. Hồ Chí Minh Một buổi lễ trao quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam tại Tp. Hồ Chí Minh

Linh hoạt trong chính sách 1 quốc tịch 

Tại Điều 4 về nguyên tắc quốc tịch, Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 quy định “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam công nhận công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp Luật này có quy định khác”. So với Luật năm 1998, tiêu đề và nội dung của điều luật đã có thay đổi. Điều đó cho thấy một thực tế là Nhà nước đã thừa nhận trong một số trường hợp ngoại lệ công dân Việt Nam có thể có thêm quốc tịch nước ngoài (2 quốc tịch). 

Những ngoại lệ đó là: trường hợp đặc biệt được Chủ tịch nước cho phép giữ quốc tịch nước ngoài khi xin nhập quốc tịch Việt Nam (khoản 3 Điều 19), xin trở lại quốc tịch Việt Nam (khoản 5 Điều 23); trẻ em là công dân Việt Nam được người nước ngoài nhận làm con nuôi, có quốc tịch nước ngoài nhưng vẫn giữ quốc tịch Việt Nam (khoản 1 Điều 37), trẻ em là người nước ngoài được công dân Việt Nam nhận làm con nuôi thì có quốc tịch Việt Nam (mà vẫn giữ quốc tịch nước ngoài) (khoản 2 Điều 37); người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã có quốc tịch nước ngoài nhưng chưa mất quốc tịch Việt Nam (do pháp luật nước ngoài không bắt buộc người đó phải bỏ quốc tịch Việt Nam); do xung đột pháp luật mà một người có thể vừa có quốc tịch Việt Nam vừa có quốc tịch nước ngoài (trẻ em có cha mẹ là công dân Việt Nam, sinh ra ở quốc gia xác định quốc tịch theo nguyên tắc “quyền nơi sinh” thì trẻ em đó vừa có quốc tịch Việt Nam theo huyết thống của cha mẹ vừa có quốc tịch của nước nơi được sinh ra).

Cục trưởng Cục Hộ tịch, Quốc tịch, Chứng thực (Bộ Tư pháp) Nguyễn Công Khanh đánh giá: Quy định theo hướng mềm dẻo trên đây đã phần nào đáp ứng nguyện vọng của một bộ phận người Việt Nam định cư ở nước ngoài muốn giữ quốc tịch Việt Nam khi đã có quốc tịch nước ngoài cũng như một số người nước ngoài được giữ quốc tịch nước ngoài khi nhập quốc tịch Việt Nam. Mặc dù thực tế số người được nhập quốc tịch Việt Nam và trở lại quốc tịch Việt Nam, đồng thời được giữ quốc tịch nước ngoài không nhiều, song điều đó đã phần nào thể hiện sự linh hoạt trong chính sách 1 quốc tịch của Việt Nam so với Luật năm 1998.

Có nên theo đuổi xu hướng 2 quốc tịch?

Trên thế giới, nhiều quốc gia hiện cho phép công dân của họ mang 2 hay nhiều quốc tịch (như Mỹ, Hà Lan, Thụy Sỹ, Áo, Australia…), không yêu cầu người xin nhập quốc tịch nước họ phải từ bỏ quốc tịch gốc. Ngoài ra, xu hướng cho phép công dân có quốc tịch thứ 2 cũng ngày càng phổ biến, như Séc, Bun-ga-ri, Bỉ, Đan Mạch… điều chỉnh luật quốc tịch theo hướng công nhận nguyên tắc 2 quốc tịch thay vì nguyên tắc 1 quốc tịch trước đó.

Đối với cộng đồng 4,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài, qua khảo sát của các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài, hầu hết người Việt Nam định cư ở nước ngoài đều có nguyện vọng giữ quốc tịch Việt Nam bên cạnh quốc tịch nước sở tại. Kết quả khảo sát cho thấy, có khoảng 719 nghìn người Việt Nam tại 48 quốc gia mong muốn có 2 quốc tịch. Đặc biệt, tại một số quốc gia có thay đổi về quy định liên quan đến quốc tịch gần đây theo hướng cho phép công dân có 2 quốc tịch (như Luật Quốc tịch năm 2014 của Séc), nhiều trường hợp người Việt Nam đã phải thôi quốc tịch trước đó để nhập quốc tịch sở tại thì đang mong muốn được trở lại quốc tịch Việt Nam mà không mất quốc tịch nước ngoài.

Phó Cục trưởng Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao) Phạm Hoàng Tùng chỉ ra thực tế, sự khác nhau giữa quy định pháp luật của các nước và pháp luật Việt Nam đã tạo nên thực trạng công dân Việt Nam có thể đồng thời có quốc tịch nước ngoài. Do vậy, quy định về nguyên tắc 1 quốc tịch trong Luật năm 2008 tuy đã mềm dẻo hơn trước nhưng vẫn còn điểm chưa được quy định rõ và cơ quan đại diện Việt Nam gặp vướng mắc khi thực hiện ở nước ngoài.

Theo bà Trần Lan Phương (Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp), pháp luật các nước như Australia, Canada, Latvia, Hungary… cho phép công dân của họ mang 2 hay nhiều quốc tịch và việc có 2 hay nhiều quốc tịch được công nhận chính thức trong pháp luật nước họ. Trong các mối quan hệ pháp lý, những công dân này sẽ được nước sở tại coi là công dân của họ. Tuy nhiên, bà Phương thẳng thắn cho biết, số lượng các quốc gia chính thức thừa nhận nguyên tắc 2 quốc tịch không nhiều bởi lẽ hệ quả việc thừa nhận thường dẫn đến những tranh chấp rất phức tạp, khó giải quyết, nhiều khi gây ảnh hưởng không tốt trong quan hệ giữa các quốc gia liên quan.

“Có thể nói, 2 hay nhiều quốc tịch là vấn đề có ảnh hưởng đến cả Nhà nước và công dân, thậm chí gây hậu quả với cả Nhà nước và công dân. Đây là vấn đề rất cốt lõi và quan trọng khi đi từ những khái niệm truyền thống thể hiện chủ quyền của một quốc gia đối với công dân của mình cũng như quyền và nghĩa vụ mà công dân phải thực hiện trước Nhà nước của mình. Việc nhập quốc tịch hay thôi quốc tịch gây ra những hệ lụy quan trọng về thực tế và tinh thần đối với cá nhân. Mối liên kết giữa Nhà nước và cá nhân tuy không bao hàm tất cả mọi vấn đề nhưng nó được coi là vấn đề quan trọng nhất” – bà  Phương phân tích.

Thục Quyên
Cùng chuyên mục
Ảnh minh họa

Cần một chính sách tín dụng mới về sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn

(PLVN) -  Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 31/2007/QĐ-TTg ngày 05/3/2007 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với hộ gia đình sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn và Quyết định số 92/2009/QĐ-TTg ngày 08/7/2009 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với thương nhân hoạt động thương mại tại vùng khó khăn.

Đọc thêm

Chính sách mới nổi bật bắt đầu có hiệu lực từ tháng 7/2022

Điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng là một trong những chính sách mới nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022
(PLVN) - Điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng; Bổ sung quy định về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng; Quy định các hành vi bị cấm trong lĩnh vực hóa đơn, chứng từ; Các điều kiện mà danh mục các khu công nghiệp phải đáp ứng; Các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia ngành TT&TT…là những chính sách mới nổi bật sẽ có hiệu lực từ tháng 7/2022.

Đề xuất cần lưu ý trong “cơn bão giá”

Xăng dầu tăng giá đã tác động tới chỉ số giá tiêu dùng
(PLVN) -  Chỉ trong hai tháng, xăng 7 lần tăng giá, mỗi lít RON 95-III đắt thêm trên 5.500 đồng; dầu diesel, nhiên liệu sử dụng nhiều nhất trong vận tải, ở mức 30.010 đồng một lít, tăng 20%.

Giáo dục pháp luật: Gia đình, nhà trường phải tiên phong

Tuyên truyền, tập huấn cho học sinh về công tác phòng cháy chữa cháy tại Trường Tiểu học xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du (Bắc Ninh).
(PLVN) -  “Xã hội tốt là xã hội có những gia đình tốt, gia đình tốt là gia đình có những con người tốt và những người tốt là những người có nhân cách, đạo đức tốt. Chính vì vậy, việc giáo dục, hình thành nhân cách trong gia đình chính là điều tiên quyết, tiên phong, tạo cơ sở, nền tảng để giáo dục pháp luật” - Tiến sĩ Nguyễn Thanh Nga, giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh.

Các kênh cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước trên mạng

Cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước là kênh cung cấp thông tin thống nhất, tập trung của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng.
(PLVN) -  Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 42/2022/NĐ-CP quy định về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng. Trong đó đã quy định cụ thể về những thông tin và kênh cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng.

Đấu tranh vì minh bạch

Tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng đã hoàn thành áp dụng TPĐT
(PLVN) - Phó Thủ tướng Lê Văn Thành vừa ký văn bản giao Bộ Giao thông Vận tải và các địa phương tập trung chỉ đạo các nhà đầu tư để triển khai thu phí điện tử đồng bộ trên toàn quốc kể từ ngày 1/8/2022; trong đó triển khai thu phí hoàn toàn tự động đối với tất cả các tuyến đường cao tốc.

Vụ trường Tiểu học Hoàng Liệt chuyển học sinh để lên chuẩn quốc gia: Đừng bỏ rơi học sinh chỉ vì thành tích!

Trường Tiểu học Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, TP Hà Nội.
(PLVN) - Để đảm bảo việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia và trường chất lượng cao giai đoạn 2021 – 2025, trường Tiểu học Hoàng Liệt đã chuyển hàng trăm học sinh đi “nơi khác”. Nhận định về sự việc, nhiều chuyên gia cho rằng nhà trường đang bỏ rơi học sinh để chạy theo “bệnh thành tích”.

Quyết tâm của lực lượng cảnh sát giao thông

Lễ ra quân của lực lượng cảnh sát giao thông.
(PLVN) - Trước lễ ra quân của lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) toàn quốc (từ 20/6 - 20/9/2022), tổ chức đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông, tập trung vào xe chở quá tải, quá khổ, cơi nới; không ít người nghĩ rằng đây chỉ là một đợt ra quân “tuyên truyền là chủ yếu”.

Bài học từ buýt nhanh BRT

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sở GTVT Hà Nội đề xuất xe khách từ 24 chỗ trở lên, xe công vụ, xe cứu nạn, cứu thương được chạy trên đường dành riêng cho buýt nhanh BRT.

Đề xuất quy định quản lý chặt chẽ xe ô tô nhập khẩu không vì mục đích thương mại

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số Điều tại Thông tư số 143/2015/TT-BTC ngày 11/09/2015 quy định thủ tục hải quan và quản lý xe ô tô, xe gắn máy của các đối tượng được phép nhập khẩu, tạm nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại.

Thời gian và trách nhiệm

Thời gian và trách nhiệm
(PLVN) - Trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, Đảng ta luôn quan tâm đến sự phát triển của các vùng, miền, địa phương. Chính vì thế, ngoài luật pháp, chiến lược, quy hoạch... nhiều địa phương còn có nghị quyết riêng của Bộ Chính trị.

Đề xuất chức năng, cơ cấu tổ chức cơ sở cai nghiện ma túy công lập

Học viên tại một cơ sở cai nghiện ma túy
(PLVN) - Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn việc thành lập, chức năng nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức; nội quy, quy chế; quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức chuyên ngành; quy định về trang phục của người cai nghiện ma túy và viên chức, người lao động tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập.