Nguy cơ oan án vụ “lừa bán căn nhà đang chia thừa kế”: Ai mới là “nạn nhân” trong sự việc?

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, sau khi Cơ quan CSĐT (PC01) Công an Đà Nẵng khởi tố bà Huỳnh Thị Châu (46 tuổi, ngụ 48 Nguyễn Văn Huyên, phường Khuê Trung, quận Cẩm Lệ) để điều tra về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; nhiều ý kiến lo ngại nguy cơ đây là một vụ việc “hình sự hóa quan hệ dân sự”.

Luật sư (LS) Huỳnh Phước Hiệp (Đoàn LS TP HCM) nhận định trong sự việc này CQĐT có thể đã vội vàng khi chưa xem xét quy định về chia thừa kế theo BLDS.

Luật sư: “Bà Châu mới là nạn nhân”

Nguy cơ oan án vụ “lừa bán căn nhà đang chia thừa kế”: Ai mới là “nạn nhân” trong sự việc? ảnh 1

Luật sư: “Các bên phải cảm ơn bà Châu mới đúng, chứ không thể quy chụp bà Châu “lừa bán tài sản thừa kế”.

Nhà đất 27 Lê Vĩnh Huy (phường Hòa Cường Bắc, Hải Châu) có đồng sở hữu là hai cụ già đều đã qua đời. Trước khi mất, người nữ di chúc để lại phần tài sản của mình cho con Nguyễn Hoài Nam (SN 1962). Người nam di chúc để lại phần của mình cho con Nguyễn Tấn Vĩnh (SN 1954).

Ông Nam nhờ bà Châu làm thủ tục khai di sản thừa kế. Rồi hai bên thỏa thuận ông Nam sẽ mua lại nửa căn nhà của ông Vĩnh và bán lại cho bà Châu cả căn nhà với giá 6,6 tỷ. Ngày 21/10/2019, ông Nam hoàn tất thủ tục nhận thừa kế, được cập nhật tên trong sổ đỏ. Bà Châu đặt cọc cho ông Nam 3 tỷ. Ông Nam làm ủy quyền cho bà Châu có toàn quyền định đoạt với tài sản đứng tên mình, được quyền thúc đẩy ông Vĩnh thực hiện thủ tục mở thừa kế.

Tuy nhiên, khi niêm yết văn bản tìm người thừa kế của cha ông Vĩnh, phát hiện ông Vĩnh còn có một người chị cùng cha khác mẹ. Xuất hiện tình tiết mới nên việc mở thừa kế với nửa căn nhà bị tạm ngưng.

Rắc rối hơn ở chỗ trước đó cứ nghĩ mọi chuyện sẽ suôn sẻ, nên bà Châu lập hợp đồng “lướt cọc” với bà Cao Thị Thúy Luận (SN 1982). Bà Châu nói rõ tình trạng pháp lý căn nhà là đang khai di sản thừa kế, bà mới đặt cọc. Bà Luận vẫn chấp nhận, đặt cọc cho bà Châu 2,5 tỷ. Nhưng xảy ra việc nửa căn nhà chưa mở thừa kế. Dù bà Châu xin trả lại cọc, hủy hợp đồng, bà Luận vẫn “tố cáo” đến PC01 Công an Đà Nẵng. CQĐT khởi tố vụ án, khởi tố bị can với bà Châu.

Trong sự việc này, do bà Châu một mực kêu oan, từ chối nhận các quyết định tố tụng; và CQĐT cũng như VKSND Đà Nẵng chưa cung cấp các văn bản này theo đề nghị của Báo PLVN; nên chưa rõ CQĐT cho rằng ai là “nạn nhân” trong vụ này, bà Luận hay ông Vĩnh?

Về phía bà Luận, do bà Châu không có sự gian dối gì, luôn muốn trả lại tiền cọc; nên các chuyên gia pháp lý nhận định không thể có vụ án “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Về phía ông Vĩnh, cho đến nay, thủ tục mở thừa kế chưa xong; nên theo Điều 614 BLDS, ông Vĩnh chưa có quyền với tài sản này và cũng không thể là “nạn nhân” của vụ án.

LS Huỳnh Phước Hiệp (Đoàn LS TP HCM) cho rằng, trong sự việc này, cơ quan tố tụng cần phải nhìn nhận ông Nam và bà Châu mới là nạn nhân của sự việc dây dưa trì hoãn mở thừa kế.

LS Hiệp giải thích, theo Điều 111 BLDS, nhà đất 27 Lê Vĩnh Huy là dạng tài sản “không chia được”. Căn nhà nếu bị xẻ ra làm nhiều phần thì sẽ không giữ nguyên được tính chất và tính năng sử dụng ban đầu, nên cần phải tính ra trị giá thành tiền. Ông Nam một nửa, ông Vĩnh và chị gái ông Vĩnh một nửa.

Thế nhưng, khổ nỗi khi ông Nam đã mở thừa kế xong thì ông Vĩnh vẫn không chịu mở thừa kế. Theo Điều 616 BLDS, lúc này ông Nam là người quản lý di sản của chị em ông Vĩnh trong khối tài sản “không chia được”. Vì vậy, đề nghị của ông Nam muốn chị em ông Vĩnh bán lại nửa căn nhà cho mình là hoàn toàn phù hợp luật pháp.

Nguy cơ oan án vụ “lừa bán căn nhà đang chia thừa kế”: Ai mới là “nạn nhân” trong sự việc? ảnh 2

Hai năm nay, PC01 Công an Đà Nẵng hàng chục lần triệu tập bà Châu lấy lời khai.

Ai mới là người vi phạm quy định thừa kế?

Thực tế cũng cho thấy ban đầu ông Vĩnh đã hợp tác với đề nghị này, cung cấp giấy tờ thông tin cho bà Châu là người được ông Nam ủy quyền, để làm thủ tục khai di sản thừa kế và Văn phòng Công chứng đã niêm yết văn bản thông báo. Thế nhưng “đùng một cái”, không rõ vì nguyên nhân nào, tới nay trả lời PLVN, ông Vĩnh lại cho rằng “chờ mãn tang cha”.

LS Hiệp cho biết, theo Điều 656 BLDS, sau khi có thông báo về việc mở thừa kế, những người thừa kế phải họp mặt để thỏa thuận cử người quản lý di sản, cách thức phân chia di sản. “Nghiên cứu hồ sơ, tôi thấy do ông Nam và chị em ông Vĩnh không muốn gặp mặt nhau, nên ông Nam mới ủy quyền cho bà Châu lặn lội vào Bình Định thực hiện việc này. Các bên phải cảm ơn bà Châu mới đúng, chứ không thể quy chụp bà Châu “lừa bán tài sản thừa kế”. Di sản của chị em ông Vĩnh là nửa căn nhà vẫn còn nguyên, là tài sản đang trong tình trạng “không chia được” thì không ai có thể chiếm đoạt được, không thể có vụ án lừa đảo ở đây”, LS Hiệp nhận xét.

LS Hiệp cho biết thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Theo điều 661 BLDS luật này, chỉ trong trường hợp theo ý chí của người lập di chúc hoặc theo thỏa thuận của tất cả những người thừa kế, rằng di sản chỉ được phân chia sau một thời hạn nhất định thì mới được phép chờ một thời gian nhất định.

Trong sự việc này, cha ông Vĩnh không di chúc như vậy và ông Nam thì muốn ông Vĩnh mở thừa kế ngay để quyền lợi của ông Nam trong khối tài sản “không chia được” không bị ảnh hưởng nên ông Vĩnh không có quyền dây dưa, không có quyền tự ý đặt ra thời hạn. “Thậm chí ông Nam, bà Châu có quyền kiện ông Vĩnh ra tòa yêu cầu mở thừa kế”, LS Hiệp giải thích.

LS Hiệp đánh giá, hồ sơ cho thấy rõ ràng trong sự việc này không hề có bất cứ yếu tố nào thỏa mãn tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Tội lừa đảo phải có 2 yếu tố cơ bản là gian dối và chiếm đoạt. Hợp đồng “lượt cọc” với bà Luận đổ bể vì lý do bất khả kháng thì đơn giản là bà Châu trả cọc.

“Như tôi đã phân tích ở trên, nửa căn nhà chị em ông Vĩnh được hưởng thừa kế, theo luật phải ưu tiên ông Nam mua lại. Bà Châu đã đặt cọc mua nửa căn nhà là tài sản của ông Nam, nên đương nhiên có quyền thúc đẩy xúc tiến việc mở thừa kế với nửa căn nhà còn lại, để bà thực hiện hợp đồng với ông Nam là mua toàn bộ căn nhà. Bà Châu mới chỉ cho bà Luận đặt cọc tiến tới thỏa thuận mua bán tài sản hình thành trong tương lai, nên không thể quy kết bà Châu “lừa đảo bán di sản thừa kế của người khác””, LS Hiệp nói.

Theo LS Hiệp, lĩnh vực chia thừa kế theo quy định của BLDS không đơn giản, cơ quan tố tụng hình sự cần cẩn trọng xem xét kỹ lưỡng, nếu không sẽ rất dễ xảy ra tình trạng “nhầm một ly, đi một dặm”, quy kết sai vấn đề.

Bùi Yên - Bảy Nhân
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nam Đông (Thừa Thiên - Huế): Dự án “hứa lèo” 13 năm để hoang phí 40ha đất

Nhà máy xi măng Nam Đông thi công dang dở rồi bỏ hoang nhiều năm nay.
(PLVN) - Dự án Nhà máy xi măng Nam Đông (xã Thượng Quảng, huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên - Huế) có tổng số vốn đầu tư hơn 4.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, kể từ ngày khởi công đến nay đã hơn 13 năm nhưng dự án vẫn triển khai dang dở, trong khi người dân khốn đốn vì thiếu đất sản xuất do phải nhường đất để triển khai dự án này.

Công ty Suny Island không muốn lấy lại tiền tại tòa trọng tài VIAC nhưng vẫn tố cáo đối tác chiếm đoạt?

Phối cảnh dự án Mũi Đèn Đỏ, một dự án do công ty của bà Trương Mỹ Lan làm chủ đầu tư
(PLVN) - Trong văn bản gửi trọng tài, Công ty cổ phần Đầu tư Suny Island yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng hứa mua hứa bán với Quốc Cường Gia Lai (QCGL), không nhận lại tiền, nhưng công ty này lại làm đơn tố cáo đối tác là “chiếm đoạt tài sản 2.882 tỷ”. Thực sự công ty Suny Island muốn gì khi đưa ra những ý kiến đầy mâu thuẫn này.

Vụ án hành chính tại Kiên Giang: Hết thời hạn kháng nghị tái thẩm, liệu có việc “tự nguyện thi hành”?

Một phần thửa đất của gia đình bà Lưu Thị Lúa tại ấp Đường Bào từng bị từ chối bồi thường.
(PLVN) - Năm 2011 khi UBND huyện Phú Quốc có quyết định thu hồi hơn 23.000m2 đất của gia đình bà Lưu Thị Lúa (ấp Đường Bào, xã Dương Tơ, huyện Phú Quốc) để thực hiện Dự án xây dựng khu du lịch ven biển Bắc Bãi Trường nhưng chỉ thực hiện bồi thường, hỗ trợ đối với 10.576,2m2. Diện tích 12.587m2 đất còn lại, UBND huyện Phú Quốc đã không bồi thường vì cho rằng đây là đất rừng đặc dụng (sau này cho là đất “chưa sử dụng”).

Dự án Đồng Dinh (Quảng Ngãi): Đất công lại được xác nhận cho… cá nhân, hộ gia đình

Dự án khu dân cư Đồng Dinh.
(PLVN) - Kết luận thanh tra của Sở TN&MT tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành về thanh tra việc chấp hành pháp luật đất đai, thu hồi đất, lập, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư với BQL dự án đầu tư xây dựng và phát triển quỹ đất huyện Nghĩa Hành khi thực hiện dự án khu dân cư Đồng Dinh; đã chỉ ra một số vi phạm.

Long đong một dự án đầu tư tại Lạng Sơn: Lý thuyết “rải thảm”, thực tế “sống chết mặc bay”

Nhà máy MDF “long đong” do được giao mặt bằng không “sạch”.
(PLVN) - Đầu tư hơn 100 tỷ đồng vào dự án xây dựng nhà máy và theo quy định pháp luật sẽ được hưởng ưu đãi theo địa bàn; nhưng cả chục năm qua, Cty CP Sản xuất & Xuất nhập khẩu Đạt Phát vẫn chưa thể vận hành chính thức. Nguyên nhân đầu tiên phải kể đến lỗi của chính quyền địa phương ngay từ giai đoạn giải phóng mặt bằng, giao đất.

Tiếp vụ khu vui chơi vi phạm Luật Đê điều tại Nghệ An: Quan điểm “dẫm chân nhau” tại Sở NN&PTNT

Dự án quần thể khu vui chơi, giải trí và du lịch ven sông Lam.
(PLVN) - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) ký văn bản khẳng định khu vực xây dựng dự án không vi phạm Luật Đê điều, trong khi cấp dưới thì lập đến 2 biên bản yêu cầu đình chỉ thi công vì xây dựng dự án trên bãi sông, vi phạm Điều 26 Luật Đê điều. Sự việc xảy ra tại Sở NN&PTNT Nghệ An.

“Điểm nóng” vi phạm đất đai, xây dựng tại Cam Ranh

Khu du lịch trái phép có tên “khu du lịch Điện Biên” nhìn từ trên cao.
(PLVN) - Từ phản ánh của người dân, PLVN đã về xã Cam Lập (TP Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa) và ghi nhận tình trạng xây dựng trái phép, san gạt tạo mặt bằng, khai thác khoáng sản trái phép trên đất rừng, đất nuôi trồng thủy sản, đất nông nghiệp... đang rất phức tạp tại địa phương này.

Mập mờ phí bảo trì chung cư tại Nghệ An: Cơ quan chức năng nói gì?

Chung cư Tecco 215 tại phường Lê Lợi là một trong số những chung cư chậm bàn giao phí bảo trì.
(PLVN) -  Trước nhiều phản ánh từ người dân cũng như từ ban quản trị nhà chung cư (CC) về tình trạng chủ đầu tư chây ì, chậm bàn giao hoặc chưa bàn giao phí bảo trì chung cư tại các tòa CC trên địa bàn Nghệ An, gây khó khăn cho việc sửa chữa bảo trì tòa nhà, cũng như hoạt động của ban quản trị (BQT)… PV đã liên hệ với các cơ quan chức năng để tìm hiểu vấn đề này.

Kỳ án BS Lê Thanh Liêm: Nghịch lý nhà thầu gian dối thoát tội, nạn nhân “lãnh đủ”

BS Liêm cùng các luật sư cho biết tiếp tục có đơn đề nghị kháng nghị yêu cầu hủy hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm để điều tra lại từ đầu.
(PLVN) - Sau phiên phúc thẩm BS Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 BLHS 1999, nhiều bạn đọc gọi điện về tòa soạn PLVN đề nghị phản ánh rõ hơn quan điểm của VKSND Cấp cao về việc cơ quan này đánh giá trong vụ án này nếu có “thủ phạm” thì đó là người khác.

Đồng Nai: Sai phạm hàng trăm tỷ đồng trong quản lý, sử dụng đất

Dự án khu công nghiệp Amata được miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản khi chưa đủ điều kiện.
(PLVN) -  Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa ban hành Kết luận thanh tra 2286/TB-TTCP (KLTT) về việc chấp hành pháp luật trong thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu tố, phòng chống tham nhũng; công tác quản lý, sử dụng đất và đầu tư xây dựng, công trình; công tác quản lý hoạt động khai thác cát trên địa bàn Đồng Nai.

“Điểm nóng” vi phạm đê điều tại Lạng Giang (Bắc Giang): Vì sao chưa xử lý dứt điểm?

Bãi tập kết cát, than trái phép của ông Dương Quang Minh.
(PLVN) - Tuyến đê Bối (Đào Mỹ, Lạng Giang, Bắc Giang) xuất hiện bãi tập kết vật liệu xây dựng và công trình xây dựng không phép trên bãi sông ngang nhiên tồn tại, hoạt động trong thời gian dài, tuy nhiên chính quyền xã Đào Mỹ cũng như UBND huyện Lạng Giang vẫn chưa có các động thái xử lý dứt điểm các vi phạm trên.

Luật sư nhận xét về phiên phúc thẩm BS Liêm: “Nhận định, đề nghị của VKS là rất đúng luật, hợp tình”

BS Liêm cho biết sẽ làm đơn kháng nghị giám đốc thẩm theo hướng hủy hai bản án để điều tra, xét xử lại từ đầu.
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, mới đây, trong phiên xử BS Lê Thanh Liêm (nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”; VKS đã đưa ra 2 lý do để đề nghị hủy án sơ thẩm: Cơ quan tố tụng có vi phạm trong khâu kết luận giám định (KLGĐ), KLGĐ không hợp pháp nên không thể dùng KLGĐ này để buộc tội; Sự việc còn bỏ lọt nhiều đối tượng phạm tội.

Kỳ án bán cả miếu thờ trên đất công tại Bà Rịa - Vũng Tàu

Ngôi miếu có vị trí tuyệt đẹp ngay sát biển.
(PLVN) - Bà Nguyễn Ngọc Hoa (SN 1979, ngụ 96 Hạ Long, phường 2, TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) vừa có đơn gửi C03 Bộ Công an tố cáo sự việc ngôi miếu thờ giáp mặt biển trên đường Hạ Long bị mang bán trái luật cho một cá nhân; và ông Vũ Hồng Thuấn, Phó Chủ tịch UBND TP Vũng Tàu đã cấp sổ đỏ biến ngôi miếu của “bá tánh” thành... đất ở đô thị.