Nguy cơ bùng phát dịch cúm gia cầm!

Thực tế khu vực bán buôn gia cầm ở chợ Tam Bạc, sáng nào cũng diễn ra sôi động. Gà, vịt, ngan bày san sát, ngay tại vỉa hè bờ sông. Lồng gia cầm, xe chở gia cầm không thấy dán tem kiểm dịch thú y. Ngan gà, bày la liệt trong các lồng, treo trên xe máy, xe đạp . Đây là khu chỉ tập trung gia cầm từ nhiều nơi. Tại chợ cóc, một vài người bán hàng đang tranh thủ nhồi từng nắm bánh đúc cho những con gà, vịt chưa kịp xuất chuồng. Đặc biệt, gia cầm còn được đưa lên từ một số tàu đậu ngay tại bến sông. Hàng loạt chủ xe thồ đến lấy gia cầm chở đi các chợ nhỏ để bán lẻ. Những con gia cầm yếu được người ta giết mổ ngay tại vỉa hè, ngay sát bờ sông. Lông gà, vịt, nước thải, phân gà được xả xuống sông, cống rãnh hoặc trên vỉa hè... Khi thấy bóng dáng xe cảnh sát trật tự, các xe thồ chở gà, vịt vội vã dạt vào các đường nhánh. Các tàu cũng tạm ngừng đưa gia cầm lên bờ. Nhưng chỉ 10-15 phút sau khi xe cảnh sát đâu lại hoàn đấy. Một chị bán gà rong cho biết, chị mang gà từ Phú Thái (Hải Dương) sang bán. Đi từ 4 giờ sáng đến đây khoảng 5 giờ 30 phút, trên đường đi không thấy lực lượng nào kiểm tra. Tại khu vực này, số người mang gà từ Hải Dương, Thái Bình sang bán khá nhiều. Khi hỏi về nguy cơ mắc dịch cúm qua tiếp xúc trực tiếp với gia cầm, chị nhanh nhảu khẳng định: Những người ít tiếp xúc với gà thì sợ chứ bọn em bán gà, buôn gà bao năm nay, tiếp xúc với gà hằng ngày chẳng thấy ai làm sao cả. ở quê em, bà con bảo năm nào gà chẳng bị rù vào mùa đông, gà chết mọi nhà vẫn giết thịt ăn, có sao đâu.

Chị còn cho biết thêm hằng ngày có rất nhiều người buôn bán gia cầm sống từ Hải Dương, Thái Bình, Quảng Ninh hoặc từ ngoại thành mang vào bán rong tại khu vực vỉa hè sát bờ sông Tam Bạc. Phần lớn những người bán rong ở đây đều đem gia cầm sang chợ bán buôn ở bến ngã ba Xi- măng, khu vực Hạ Lý từ khoảng 4-5 giờ sáng, số còn lại mới mang sang bán rong tiếp ở chợ Tam Bạc. Hiện nay, chợ buôn gia cầm ban đêm ở khu vực này vẫn hoạt động rất sầm uất

Đối diện với khu vực bán buôn gia cầm từ khắp nơi đưa về là khu vực bán gia cầm sống lẫn gia cầm giết mổ của những chủ buôn lớn, có chỗ ngồi cố định. Khoảng hơn 10 giờ sáng, chúng tôi thấy khách ra vào nườm nượp tại hàng cơm sát ngay cạnh một hàng kinh doanh gia cầm sống và giết mổ gia cầm. Khoảng 11 giờ, tại khu vực chợ Ga, có tới gần 20 hộ kinh doanh đủ các loại gia cầm gồm chim cút, chim bồ câu, gà, vịt. Hộ nào cũng có 2 -3 lồng chật cứng gia cầm. Người chị bán hàng đon đả mời chào, quảng cáo gà xịnnnn. Khi người mua tỏ ý băn khoăn về dịch cúm gia cầm, người bán hàng điềm nhiên trả lời:

- ở Hải Phòng chưa có dịch cúm. Nghe đâu dịch cúm còn ở xa lắm. Chúng tôi vẫn kinh doanh. Mà gà tây mới bị cúm, chứ gà ta thì sợ gì. Gà ở đây đều đã được thú y kiểm dịch rồi(?).

Tại chợ Ga, các hộ bán gia cầm vẫn đông khách đặt mua và đều được giết mổ tại chỗ. Hầu hết những người giết mổ gia cầm không trang bị bất cứ một phương tiện bảo hộ nào. Chúng tôi thấy có lồng gà kẹp phía trên một phiếu kiểm tra thú y đã nhàu nát, chữ chắc do được cấp lâu ngày; chủ hàng cẩn thận kẹp trong túi ni lông để dễ bề luân chuyển từ lồng gia cầm này sang lồng gia cầm khác; lại có rất nhiều lồng gia cầm không thấy có tem dán kiểm dịch của thú y. Một vài người bán hàng hoa quả gần đấy rỉ tai tôi: Riêng cái giấy kiểm dịch gia cầm ấy cũng không bảo đảm lắm đâu. Thường cán bộ thú y kiểm tra, dán giấy kiểm dịch từ sáng sớm thì khoảng 9- 10 giờ, các hàng này lại đưa gà mới về, lúc ấy ai kiểm dịch (?). Gà yếu cũng được giết mổ, bán sẵn như thường.

Dạo qua một số chợ nhỏ, chợ cóc như chợ Hàng Gà, chợ Tam Thuật, chợ Vạn Mỹ, chợ Cột Đèn... đâu cũng thấy người bán gà, vịt làm sẵn không có đóng dấu kiểm dịch, không có cả giấy kiểm dịch của cơ quan thú y. Tại các chợ tạm, việc giết mổ gia cầm rất khó kiểm soát vì thường lẻ tẻ vài ba hộ kinh doanh, giết mổ tại nhà. Tình trạng này khiến lực lượng cán bộ thú y kiểm dịch không thể kiểm soát nổi vì lực lượng kiểm dịch quá mỏng. ông Bùi Xuân Đồng- Chi cục trưởng Chi cục Thú y Hải Phòng cho biết hiện nay, trên địa bàn thành phố chưa có điểm giết mổ gia cầm tập trung. Trong khi đó ở 500 chợ lớn nhỏ trên địa bàn thành phố, chợ nào cũng có các hộ kinh doanh, giết mổ gia cầm nhỏ. Trong khi, toàn thành phố chỉ có 65 cán bộ thú y, mỗi quận, huyện, thị xã có 3-4 cán bộ thú y. Lực lượng này bình thường quản lý chăn nuôi tại địa phương còn khó, nên việc kiểm dịch giết mổ gia cầm gần như bỏ ngỏ.

Từ thực tế này, có thể thấy việc kinh doanh gia cầm sống và giết mổ gia cầm trên địa bàn thành phố đang diễn ra phức tạp và không bảo đảm vệ sinh thú y. Đây chính là một trong những nguy cơ tiềm ẩn khiến dịch cúm gia cầm có thể sẽ tái phát trở lại và gây tâm lý không an tâm cho người tiêu dùng khi sử dụng sản phẩm gia cầm. Việc làm cần thiết hiện nay là thành phố cần triển khai thực hiện ngay cấm kiên quyết về việc cấm nuôi, buôn bán gia cầm sống tới các thành phố, thị xã, thị trấn; xây dựng khu vực giết mổ gia cầm tập trung bảo đảm vệ sinh thú y; tăng cường công tác kiểm dịch gia cầm và sản phẩm gia cầm tại các chợ. Đặc biệt, phải tiến hành xử phạt nghiêm những hộ kinh doanh nào vi phạm quy định về vệ sinh thú y trong quá trình kinh doanh, giết mổ gia cầm./.