Nguồn vốn FDI đổ vào bất động sản- Mừng và lo (Tiếp theo và hết)

Cân đối các lợi ích                  

Nhìn lại các dự án phát triển khu đô thị, mỗi dự án sử dụng từ hàng chục đến hàng trăm, hàng nghìn ha đất. Dự án khu đô thị và công nghiệp Bắc sông Cấm sử dụng tới 1.600 ha đất, dự án khu đô thị và công nghiệp Tràng Cát sử dụng gần 1.000 ha đất…Tương ứng với các diện tích trên là hàng vạn hộ nông dân sẽ bị mất đất nông nghiệp. Phần lớn họ ở lứa tuổi trung niên, cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp rất khó khăn. Tại một số tỉnh đã có hiện tượng, nhiều gia đình sau khi nhận tiền khoản tiền đền bù lớn vội vàng mua nhà, sắm xe máy, ô-tô…để rồi một thời gian sau, hết tiền lại không có nghề nghiệp phải bán nhà, bán xe và chuyển chỗ ở kém hơn, cuộc sống không ổn định. Trong khi đó, các dự án bất động sản tạo ra ít việc làm, nếu có cũng yêu cầu cao về trình độ chuyên môn, ngoại ngữ. Bản thân những người nông dân và con em họ, phần đông chỉ tốt nghiệp THPT sẽ khó có cơ hội tìm việc làm.

Sau một năm khởi công xây dựng, Khu đô thị Cozvill tại quận Hồng Bàng

mới xây dựng được văn phòng và căn hộ mẫu

Tuy các giao dịch bất động sản ởHải Phòng không sôi động bằng nhiều tỉnh, thành phố khác như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, nhưng là thành phố lớn thứ ba của cả nước, đô thị loại 1 cấp quốc gia Hải Phòng có nhiều tiềm năng và cơ hội lớn: cảng biển lớn với cụm nhất phía Bắc, một loạt các dự án lớn được Chính phủ quan tâm đầu tư trên địa bàn thành phố như dự án Cảng cửa ngõ quốc tế  Hải Phòng đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, khu kinh tế Đình Vũ- Cát Hải, cầu Đình Vũ- Cát Hải…và các dự án do thành phố đầu tư: Cầu Khuể, các tuyến đường giao thông đô thị…Trong tương lai không xa, khi các dự án hoàn thành, giá trị bất động sản như đất đai, nhà ở, văn phòng cho thuê…trên địa bàn thành phố sẽ tăng nhiều so với hiện nay. Các nhà đầu tư nước ngoài đón bắt cơ hội lớn này, trong khi nhà đầu tư trong nước vừa khó khăn về vốn, vừa chậm đổi mới phong cách kinh doanh, hạn chế về tầm nhìn chiến lược nên không chiếm lĩnh được thị trường bất động sản. Theo tiến độ, trong vòng 3-5 năm nữa các dự án FDI lớn về bất động sản mới hoàn thành toàn bộ hoặc một phần dự án. Đây cũng là thời gian hoàn thành các dự án lớn về hạ tầng kỹ thuật của thành phố. Lợi cho nhà đầu tư thế cạnh tranh các dự án bất động sản theo đó cũng được nhân lên gấp bội. Khoản tiền bù đất nông nghiệp và  số hỗ trợ khác rất nhỏ bé so với lợi nhuận lớn mà nhà đầu tư  được.

Ưu tiên số 1 vẫn là người dân

Trong cuộc giao lưu trực tuyến mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên- Môi trường Phạm Khôi Nguyên nhận định, thời gian qua, quá trình thu hồi đất cho các dự án, đời sống của người dân sau khi đất bị thu hồi chưa được chú trọng…Nhiều người dân dùng tiền được đền bù để mua sắm, ít quan tâm đến học nghề, chuyển đổi nghề. Người nông dân mất tư liệu sản xuất rất dễ rơi vào tình cảnh thất nghiệp bởi họ khó học nghề mới…Trong khi đó, chính sách về hỗ trợ học nghề và việc làm lại chưa đồng bộ, hiệu quả. Theo Bộ trưởng, các vấn đề bất cập về đất đai sẽ được đưa vào Luật Đất đai sửa đổi, song chưa thể sửa ngay vì còn liên quan đến các luật khác. Tuy nhiên, vấn đề chênh lệch địa tô cần xem xét, tính toán kỹ để đúng với giá trị và tiếp cận dần với giá đất đầu ra. Giá đất đầu ra phải điều tiết chặt chẽ hơn. Phần chênh lệch địa tô cần tận thu cho ngân sách nhà nước, tái đầu tư. Hiện nay, chênh lệch địa tô chủ yếu do nhà đầu tư hưởng. Việc tính toán cũng phải tạo động lực cho nhà đầu tư, để nhà đầu tư cũng có lợi, song ưu tiên số 1 vẫn là người dân. Nhà nước đặc biệt quan tâm cân đối giữa phát triển kinh tế và an sinh xã hội.

Trong khi chờ đợi các chính sách được ban hành ở tầm vĩ mô, thành phố cần có sự đánh giá, rà soát lại các dự án FDI vào bất động sản, xem xét hiệu quả kinh tế mà các dự án mang lại bằng các chỉ tiêu cụ thể: nộp ngân sách, tạo việc làm, ảnh hưởng đến môi trường, xã hội…Những dự án chậm triển khai, không hiệu quả, “chiếm đất giữ chỗ” cần mạnh dạn rút giấy chứng nhận đầu tư, thu hồi đất giao cho các dự án sản xuất, kinh doanh hiệu quả…Công tác lập quy hoạch đất đai, quy hoạch kinh tế- xã hội, ngành, vùng…và các kế hoạch sử dụng đất hàng năm cần giữ lại những diện tích đất nông nghiệp màu mỡ, hiệu quả cao, cũng là giữ lại nguồn tài nguyên quý giá cho các thế hệ sau. Bên cạnh đó, chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm cần nghiên cứu, hỗ trợ những ngành nghề thiết thực, phù hợp với người nông dân như dịch vụ, vận tải, sản xuất nhỏ…, thu hút người nông dân không có nghề vào kinh doanh tại các chợ hoặc cung ứng những hàng hóa phục vụ tiêu dùng không đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao.

Hiện các dự án FDI vào nhiều nhưng hạ tầng xã hội không được quan tâm đúng mức dẫn đến những bất cập, quá tải về hạ tầng kỹ thuật. Để hạn chế, cần có quy định yêu cầu các chủ đầu tư phải có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng các công trình phúc lợi xã hội, công trình công cộng quanh khu vực như đường giao thông liên thôn, liên huyện, nhà văn hóa, nhà trẻ, y tế, trường học, bệnh viện, nhà ở…đem lại lợi ích xã hội cho người dân trong vùng và người lao động trong dự án, các khu công nghiệp…

Mai Hương