Nguồn nhân lực - Yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp
Nếu nhìn nhận một cách khách quan thì nguồn nhân lực trong ngành công nghiệp Lâm Đồng đang phải đối mặt với thực trạng thiếu về lượng và yếu về chất.
Với nguồn nguyên vật liệu sẵn có, lực lượng lao động khá dồi dào, những năm gần đây ngành công nghiệp Lâm Đồng đã có bước phát triển mạnh mẽ, góp phần tích cực vào việc đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế của địa phương. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận một cách khách quan thì nguồn nhân lực trong ngành công nghiệp Lâm Đồng đang phải đối mặt với thực trạng thiếu về lượng và yếu về chất.
![]() |
| Sản xuất rau sấy khô tại Cụm công nghiệp Ka Đô (Đơn Dương). |
Xác định rõ việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quan trọng quyết định đến sự thành công của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thời gian qua Lâm Đồng đã cho phép thành lập thêm một số trường trung học chuyên nghiệp và dạy nghề. Các trường nghề được thành lập theo chủ trương của tỉnh đã góp phần tích cực trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho tỉnh, cũng như nguồn nhân lực phục vụ cho ngành công nghiệp. Các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp cũng đã tích cực chủ động mở các lớp đào tạo công nhân trực tiếp theo Quyết định 87/2004 của UBND tỉnh nên góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đạo tạo tay nghề trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp lên 22%. Bên cạnh đó, thông qua nguồn vốn khuyến công, sự hỗ trợ từ dự án Jaica (Nhật Bản), Chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ (BSPS), trong 5 năm qua, ngành công nghiệp Lâm Đồng đã thực hiện các lớp khởi sự doanh nghiệp, tập huấn nâng cao năng lực quản lý và kinh doanh cho trên 250 lượt người tại các cơ sở sản xuất công nghiệp vùng nông thôn; hỗ trợ đào tạo, truyền nghề may công nghiệp, mây tre đan, dệt thổ cẩm, mộc dân dụng, dệt len, cơ khí; tổ chức các lớp quản lý chí phí sản xuất, quản lý chất lượng sản phẩm cho trên 3.380 lao động…
Đầu năm nay, Bộ Công thương cũng đã phê duyệt cho Lâm Đồng thực hiện 2 đề án đào tạo nghề từ kinh phí khuyến công Quốc gia năm 2011 với tổng kinh phí là 765 triệu đồng; 2 đề án hỗ trợ mô hình trình diễn kỹ thuật, ứng dụng máy móc thiết bị hiện đại công nghệ tiên tiến vào các khâu sản xuất công nghiệp với tổng kinh phí 390 triệu đồng. Từ nguồn kinh phí này Trung tâm Khuyến công đã hoàn chỉnh hồ sơ và được Cục Công nghiệp địa phương ký hợp đồng để thực hiện 2 đề án đào tạo nghề.
Phải nói rằng, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa càng đi vào chiều sâu thì càng đòi hỏi trình độ chuyên môn hóa cao của đội ngũ lao động nhằm đạt được năng suất, hiệu quả sản xuất kinh doanh lớn hơn nhiều lần. Đối với ngành công nghiệp, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo còn khá khiêm tốn như hiện nay, trong một hai năm tới khi các khu, cụm công nghiệp, dự án khai thác bô xít, các công trình thủy điện đi vào hoạt động ổn định thì nguồn nhân lực hiện nay sẽ không thể đáp ứng được nhu cầu phát triển. Theo dự tính, Khu công nghiệp (KCN) Lộc Sơn đi vào hoạt đồng ổn định sẽ cần khoảng 3.500 lao động, KCN Phú Hội cần 3.000 lao động, Tổ hợp dự án Bôxít nhôm Tân Rai cần 5.000 lao động đã qua đào tạo tay nghề. Bên cạnh đó còn có một số dự án đầu tư công nghiệp khác như: thủy điện, vật liệu xây dựng, chế biến nông sản… đã và đang được các nhà đầu tư trong và ngoài nước triển khai xây dựng mỗi năm cũng cần vài trăm lao động có tay nghề.
Trên thực tế nguồn lao động của tỉnh khá dồi dào, nhất là lực lượng lao động trẻ tiềm năng còn lớn. Song hầu hết lực lượng lao động hiện nay chưa được qua đào tạo tay nghề, chủ yếu là lao động phổ thông nên người lao động phải chấp nhận làm việt với mức thu nhập thấp.
Việc mất cân đối giữa cung-cầu của thị trường lao động có tay nghề, kỹ thuật phục vụ cho các doanh nghiệp công nghiệp hiện nay còn khá phổ biến. Theo một số doanh nghiệp, thời gian qua chất lượng đào tạo tay nghề cho người lao động ở các cơ sở đào tạo còn hạn chế, quy trình đào tạo chủ yếu thiên về lý thuyết ít thực hành nên khi người lao động vào làm việc tại các doanh nghiệp còn nhiều bỡ ngỡ, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp.
Để chất lượng nguồn nhân lực ngành công nghiệp được nâng cao, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, trước hết cần phải làm chuyển biến nhận thức của các cấp, ngành về ý nghĩa, tầm quan trọng về chính sách đào tạo phát triển nguồn nhân lực, khắc phục tình trạng vừa thừa, vừa thiếu nguồn lao động chất lượng cao.
Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo cần chủ động tiếp cận với các doanh nghiệp nhằm xác định chính xác nội dung đào tạo, cân đối với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; quan tâm đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành doanh nghiệp, tạo sự năng động cho ngành kinh tế, nhất là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, am hiểu kỹ thuật, có trình độ quản lý tiên tiến; đặc biệt cần đổi mới và phát triển nghề theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa một cách đồng bộ từ nội dung chương trình, phương pháp đào tạo nhằm xây dựng một nguồn nhân lực có tay nghề cao, có khả năng tiếp thu nhanh và làm chủ công nghệ mới…
Có thể nói, lực lượng nòng cốt của đội ngũ lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp hiện nay tại địa phương là những công nhân lành nghề - những người trực tiếp sản xuất hàng hóa và cung ứng dịch vụ cho người tiêu. Do đó, họ phải có một trình độ trí tuệ nhất định để tiếp thu và làm chủ được công nghệ tiên tiến, phục vụ có hiểu quả cho việc đẩy mạnh sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Vì vậy, hơn lúc nào hết, việc quan tâm đầu tư phát triển nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp trong xu thế hiện nay là một nhu cầu bức thiết.
Hồng Hải
