Nguồn nhân lực chất lượng cao cho du lịch Hải Phòng- Khoảng trống mênh mông

Khan hiếm nhân lực chất lượng cao

Theo khảo sát của một công ty du lịch trên địa bàn Hải Phòng, hiện thành phố có quá ít nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao. Trước hết là về đội ngũ quản lý. Chỉ một số ít doanh nghiệp lớn như khách sạn Pearl River, Habou Wiew, Tray, Đồ Sơn resort, Hữu Nghị, Bạch Đằng, Sao Biển… là có đội ngũ quản lý “đẳng cấp”.  Họ không ngần ngại bỏ nhiều tiền để thuê nhân viên nước ngoài có trình độ, kinh nghiệm từ về quản lý và lập chiến lược kinh doanh cho doanh nghiệp. Theo anh Alex, người Philipin, nguyên là quản lý khách sạn Tray,  trình độ quản lý khách sạn của người Hải Phòng vẫn chưa xứng tầm với những tiềm năng sẵn có, họ có học vấn, nhưng hoàn toàn không có kinh nghiệm quản lý khách sạn, nên một số khách sạn tuy được đầu tư lớn vẫn chưa thể có sự bứt phá trên thị trường. Nhận thấy “nhược điểm” này, khách sạn Pearl River chủ động cùng tập đoàn quản lý khách sạn hàng đầu thế giới Best Western lập nên một thương hiệu đầu tiên ở miền Bắc và thuê quản lý người Đức. Điều đáng buồn là các khách sạn lớn ở Hải Phòng đều có quản lý là người nước ngoài, còn số quản lý là người trong nước quá ít. Dễ nhận thấy, đội ngũ quản lý giỏi, thạo nghề là người Việt rất thưa thớt, trong khi những người quản lý nước ngoài nhânh định người Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành những nhà quản lý giỏi nếu như được đầu tư tốt. Vừa qua, trong cuộc hội thảo du lịch Thái Lan tổ chức tại Hải Phòng, nhiều người rất bất ngờ khi quản lý của Công ty du lịch lớn ở Băng Cốc (Thái Lan) lại là một cô gái nhỏ nhắn người Việt Nam.

Ngoài đội ngũ quản lý, những người trực tiếp tham gia các công việc ở các doanh nghiệp, khách sạn cao cấp tại Hải Phòng được xem là thạo nghề cũng như “lá mùa thu”. Anh Phương, quản lý của Cát Bà Sunrise Resort cho biết,  năm nào công ty cũng tổ chức tuyển dụng nhân viên với mức lương khá hấp dẫn, nhưng hầu hết những người được học qua nghiệp vụ du lịch đều  phải đào tạo lại, vừa mất thời gian, vừa tốn kém. Vì sự phát triển, doanh nghiệp không tiếc công của, vừa đào tạo, vừa “sàng lọc” hằng năm cũng chỉ nhận được số nhân viên “chấp nhận được” bằng khoảng 10% so với lúc đầu tuyển vào. Còn bà Nguyễn Thị Thu Hường, Tổng giám đốc Công ty TNHH khách sạn Hướng Dương than phiền, doanh nghiệp không tiếc tiền để có được nguồn nhân lực chất lượng cao, nhưng số tuyển vào hằng năm chỉ được quá ít, từ đội ngũ quản lý đến nhân viên phục vụ buồng, bàn, bar. Thậm chí, công ty quyết định mở tua du lịch xuyên đảo nhưng tìm mãi chẳng va người đủ trình độ người quản lý giỏi thì lại kém về ngoại ngữ…

Việc thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của du lịch Hải Phòng. Để vươn lên cạnh tranh với các điểm du lịch trong nước và nước ngoài, các doanh nghiệp phải tự cứu mình bằng cách thuê nhân lực từ nước ngoài với giá cao, trong khi số nhân lực đào tạo trong nước vẫn còn nhiều người không có việc làm.

Giật mình hướng dẫn viên du lịch

Hướng dẫn viên  đóng vai trò quan trọng và bảo đảm sự sống còn của các doanh nghiệp lữ hành. Với gần 20 doanh nghiệp lữ hành đang hoạt động tại Hải Phòng (trong đó có 10 doanh nghiệp lữ hành quốc tế), số hướng dẫn viên lên đến hàng trăm. Theo số liệu của Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch, trong thời gian qua Sở Du lịch (cũ) cấp 127 thẻ hướng dẫn viên du lịch. Đối với 1 doanh nghiệp lữ hành, chỉ cần có 3 người có thẻ hướng dẫn viên là đạt chỉ tiêu, ở đây có tới 127 thẻ. Nếu chỉ nhìn vào những con số, ai cũng nghĩ du lịch Hải Phòng có đội ngũ hướng dẫn viên “hùng hậu”, nhưng mọi việc không dừng lại ở đây. Theo thông tin chúng tôi có, hiện chỉ 1/6, trong số 127 người được cấp thẻ hướng dẫn viên đang làm việc tại Hải Phòng, còn lại tản mát đi các tỉnh, thành phố khác, trong đó Quảng Ninh có nhiều hướng dẫn viên du lịch Hải Phòng ra làm ăn. Một số doanh nghiệp lữ hành tại Hải Phòng khi đưa khách đi tua cũng có hướng dẫn viên, nhưng  thường thiếu nghiệp vụ khiến nhiều du khách  phiền lòng, vì hướng dẫn viên chỉ đơn thuần đọc sách rồi kể lại, thậm chí lúng túng khi bị khách “vặn” lại. Theo một hướng dẫn viên của Công ty du lịch Thái Bình Dương, thu nhập của  họ thường rất thấp. Ngoài lương “cứng” hằng tháng, mỗi ngày dẫn khách đi tua được thêm phụ cấp 100.000 đồng. Không chỉ hướng dẫn du khách các điểm đến, hướng dẫn viên còn phải kiêm thêm đặt chỗ, đặt ăn, lo cho mọi người trong đoàn, nhiều khi không khác gì… “bảo mẫu”. Do vậy, nhiều hướng dẫn viên chuyển chỗ làm nên tình trạng thiếu hướng dẫn viên có thẻ  khá phổ biến với các doanh nghiệp lữ hành Hải Phòng.

Việc cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch đáng lẽ phải quản lý chặt chẽ nhưng  lại bị “thả nổi” bấy lâu nay và chỉ “làm mồi” cho các doanh nghiệp đến từ các địa phương khác. Họ tranh thủ luôn nguồn hướng dẫn viên có thẻ tại Hải Phòng.  Nhưng dù sao cũng cần phải nhìn nhận, khi cơ chế của doanh nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của hướng dẫn viên thì việc họ ra đi là đương nhiên, để tìm  “bến đậu” tốt  hơn.

Nhận thấy đội ngũ hướng dẫn viên vừa thiếu, vừa yếu, Trung tâm Hỗ trợ Phát triển du lịch Hải Phòng (Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch) mở lớp bồi dưỡng nghiệp vụ du lịch  nhằm bổ sung lực lượng hướng dẫn viên du lịch đủ điều kiện hành nghề trong các doanh nghiệp du lịch Hải Phòng. Theo giám đốc Trung tâm Hoàng Tuấn Anh, các học viên được học tập, nâng cao trình độ về nghiệp vụ hướng dẫn viên du lịch, bổ sung kiến thức ngoại ngữ chuyên ngành về du lịch để có điều kiện thuyết minh, hướng dẫn tốt hơn cho du khách nước ngoài. Sau khi tốt nghiệp, các học viên  có đủ điều kiện để được cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch.

Phát triển du lịch bao giờ cũng đi đôi với phát triển nguồn lực, nhưng khoảng trống của nguồn nhân lực tại Hải Phòng đang là lực cản trong quá trình bứt phá của du lịch Hải Phòng. Đã đến lúc các doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo cần kết hợp lại tạo ra “tiếng nói” chung, vì sự phát triển đa dạng của du lịch Hải Phòng  hôm nay và mai sau.

Quỳnh Chi