Người Việt muôn phương - (Bài 2): Hoàng tử Đại Việt trở thành ông tổ dòng họ Lý trên bán đảo Triều Tiên

(PLVN) - Khoảng hơn 800 năm trước, sau một biến cố lịch sử, nhiều người trong dòng họ nhà Lý của đất Việt đã lên thuyền vượt biển đến xứ Cao Ly (tức đất nước Hàn Quốc và Triều Tiên ngày nay) trong đó có Hoàng tử Lý Long Tường. 
Ông Lý Xương Căn (bìa phải) nhận quyết định làm Đại sứ du lịch Việt Nam từ Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL Nguyễn NgọcThiện. Ông Lý Xương Căn (bìa phải) nhận quyết định làm Đại sứ du lịch Việt Nam từ Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL Nguyễn NgọcThiện.

* Bài 1: Người Việt muôn phương - Quá trình hình thành cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Hành trình xuất ngoại của Hoàng tử Đại Việt

Ông Lý Long Tường sinh năm 1174 (Giáp Ngọ), là con thứ 7 của vua Lý Anh Tông (trị vì 1138-1175) và Hiền Phi Lê Mỹ Nga. Ông được ban chức Thái sư Thượng trụ quốc, Khai phủ nghị đồng tam tư, Thượng thư tả bộc xạ, lĩnh đại đô đốc hải quân, tước Kiến Bình vương. Ông là em trai vua Lý Cao Tông.

Năm 1225, Thái sư Trần Thủ Độ lật đổ nhà Lý bằng cách đưa cháu là Trần Cảnh vào hầu Lý Chiêu Hoàng, dàn xếp để Trần Cảnh lấy Lý Chiêu Hoàng và nhường ngôi để lập ra nhà Trần. Sau đó Trần Thủ Độ tiến hành tàn sát con cháu nhà Lý, buộc con cháu nhà Lý đổi qua họ Nguyễn, đày lên vùng núi non hiểm trở phía Bắc. Đó là nguyên nhân khiến Hoàng tử Lý Long Tường đành rời bỏ quê hương. 

Người Việt muôn phương - (Bài 2): Hoàng tử Đại Việt trở thành ông tổ dòng họ Lý trên bán đảo Triều Tiên ảnh 1
Bản đồ hành trình trên biển của Lý Long Tường đến Cao Ly năm 1226 (Ảnh tư liệu). 

Cuộc di cư của Hoàng tử Lý Long Tường cùng gia quyến được sử sách ghi lại nhưng có nhiều dị bản. Theo tài liệu của Bách khoa từ điển mở Wikipedia: “Năm 1226 (tức niên hiệu Kiến Trung thứ hai đời Vua Trần Thái Tông), để bảo toàn tính mạng và lo việc thờ cúng tổ tiên, Lý Long Tường đã bí mật về Bắc Ninh, vái lậy tạ biệt lăng miếu Đình Bảng, tới Thái miếu thu gom các bài vị, các đồ tế khí, rồi trở lại Đồ Sơn cùng sáu ngàn gia thuộc qua cửa Thần Phù, Thanh Hóa chạy ra biển Đông trên ba hạm đội rời Việt Nam.

Sau một tháng lênh đênh trên biển, đoàn thuyền gặp bão lớn phải ghé vào Đài Loan. Khi Lý Long Tường quyết định lên đường đến Bán đảo Triều Tiên thì con trai là Lý Long Hiền ốm nặng nên phải ở lại cùng 200 gia thuộc để định cư tại Đài Loan. Trên đường đi tiếp đoàn thuyền bị bão dạt vào Trấn Sơn, huyện Bồn Tân, tỉnh Hoàng Hải, trên bờ biển phía tây Cao Ly”.

Tương truyền rằng trước đó Vua Cao Tông của Cao Ly nằm mơ thấy một con chim cực lớn bay từ phương Nam lên, vì vậy ông lệnh cho chính quyền địa phương tiếp đón ân cần, và đồng ý cho Lý Long Tường ở lại dung thân.

Cũng nói về sự kiện nay, trên diễn đàn lịch sử - văn hóa sinh viên Đông du tại Nhật có viết rằng: “Lý Long Tường cùng với Lý Quang Bật (là em của học sĩ Lý Quang Châm đã bị Trần Thủ Độ giết trong cuộc diệt trừ dòng họ Lý) mang đồ thờ cúng chạy ra biển Đông. Một thuyền bị bão dạt vào Trung Hoa không rõ sống chết ra sao”.

Người Việt muôn phương - (Bài 2): Hoàng tử Đại Việt trở thành ông tổ dòng họ Lý trên bán đảo Triều Tiên ảnh 2
Lễ trao tộc phả Hoàng thân Lý Long Tường (Ảnh Thanh Niên) 

Theo tiểu thuyết dã sử Hoàng thúc Lý Long Tường của nhà văn, nhà nghiên cứu Kang Moo Hak thì Lý Long Tường có ghé Nam Kinh, Trung Hoa, nhưng khi ấy nhà Tống đã chấp nhận sứ thần nhà Trần (đồng nghĩa với việc công nhận vương triều mới của nước Đại Việt) nên ông đành phải tiếp tục đi tìm nơi nương tựa khác.

Còn theo chứng cứ lịch sử thu thập được của nhà văn Vũ Ngọc Tiến (Hà Nội), đoàn thuyền vượt biển của Lý Long Tường “lênh đênh trên biển gần một tháng thì gặp bão lớn, phải ghé vào Đài Loan lúc đó hoang vu, thưa vắng người. Ở đó ít lâu, người chết vì đói hoặc say sóng, bệnh tật mất già nửa. Long Tường quyết định đi tiếp, nhưng con trai là Lý Long Hiền (có tài liệu viết tên là Lý Đăng Hiền) ốm nặng, cùng gia đình và 200 thuộc hạ ở lại đảo Đài Loan”.

Tại xứ Cao Ly, Hoàng tử Lý Long Tường cùng tướng sĩ, gia thuộc trồng trọt, đánh cá, chăn nuôi. Ông cho mở Độc thư đường dạy văn (thi phú, lễ nhạc, tế tự) và Giảng võ đường dạy võ (chiến thuật quân sự, các loại binh pháp, binh khí, võ thuật). Học trò theo học rất đông, lúc nào cũng trên nghìn người.

Thành danh nơi xứ người

Khi Lý Long Tường sang Cao Ly tị nạn, quyền hành trong triều nằm trong tay Thừa tướng là Choe Woo. Choe Woo là một người văn võ xong toàn, có tài trị nước nên ít nhiều thu phục được lòng dân chúng.

Vào năm 1225, dưới triều vị vua thứ 23 của nhà Cao Ly là Cao Tông (trị vì từ 1213-1259),  Mông Cổ gửi sứ giả đến Cao Ly yêu cầu cống nộp nhưng Cao Ly từ chối, đồng thời còn giết chết sứ giả của Mông Cổ là Trứ Cốc Dư. 

Năm 1232, Đại hãn Oa Khoát Đài đem quân tiến đánh Cao Ly bằng hai đường thủy bộ. Về đường thủy, quân Mông vượt biển tiến đánh tỉnh Hoàng Hải nhưng bị Lý Long Tường lãnh đạo tướng sĩ, gia thuộc và quân dân địa phương đẩy lui. Khi ra trận, ông thường cưỡi ngựa trắng đôn đốc quân sĩ, nhân dân gọi ông là Bạch Mã Tướng quân. 

Năm 1253, Đại hãn Mông Ca lại đem quân đánh Cao Ly lần thứ hai. Quân Nguyên Mông do Đường Cơ chỉ huy tấn công Hoàng Hải cả đường thủy lẫn đường bộ. Lý Long Tường lãnh đạo quân dân trong vùng chống trả suốt 5 tháng ròng bằng binh pháp của Đại Việt do ông truyền dạy. 

Người Việt muôn phương - (Bài 2): Hoàng tử Đại Việt trở thành ông tổ dòng họ Lý trên bán đảo Triều Tiên ảnh 3
Ông Lý Xương Căn bên cây lưu niệm trồng tại Đền Đô (Bắc Ninh). 

Sau chiến công này, Vua Cao Ly đổi tên Trấn Sơn thành Hoa Sơn, phong Lý Long Tường làm Hoa Sơn Tướng Quân. Nơi quân Nguyên Mông đầu hàng gọi là Thụ Hàng Môn. Vua Cao Ly cũng cho lập bia tại đây để ghi công ông, di tích này hiện nay vẫn còn.

Khi mất, ông được chôn tại chân núi Di Ất, gần Bàn Môn Điếm bây giờ. Thời gian sống ở Hoa Sơn, Lý Long Tường thường lên đỉnh núi ngồi trông về phương Nam mà khóc, nơi ấy gọi là Vọng Quốc đàn.

Ngày nay trên đại lộ từ phi trường Kimpo về thủ đô Hán Thành, du khách được chiêm ngưỡng pho tượng Bạch Mã Tướng Công do chính phủ Hàn Quốc xây dựng từ thập niên 1960. Hậu duệ họ Lý dòng dõi Lý Long Tường có khoảng hơn 600 người.

Năm 1993, ông Lý Xương Căn, hậu duệ đời thứ 31 của vua Lý Thái Tổ và là hậu duệ đời thứ 26 của Lý Long Tường, qua Việt Nam, tìm đến từ đường họ Lý ở làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh để bái tổ tiên.

Ông Lý Xương Căn tâm sự, mỗi lần nhắc tới hai tiếng Việt Nam trong tim ông luôn có sự rung động lạ kỳ. Thời nhỏ, ở Seoul , ông được chú  ruột Lý Huân (Lee Hoon) kể cho nghe nhiều câu chuyện về nguồn gốc dòng tộc Việt Nam của gia đình và chú ông cũng  dành nhiều tâm sức cho việc xác thực thông tin. Nhưng vì chiến tranh, chú ông không thể về thăm quê hương ở Bắc Ninh được. Khi chú lâm bệnh và qua đời, những tài liệu mà chú sưu tầm được Lý Xương Căn lưu cất giữ cẩn thận.

Năm 1992, khi bước vào tuổi 34 tuổi và đã có gia đình riêng, câu chuyện về nguồn gốc Việt Nam càng thôi thúc ông mạnh mẽ hơn. Ông Lý Xương Căn mang những tài liệu lịch sử mà chú mình đã sưu tầm được tới Đại sứ quán Việt Nam gặp Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc khi đó là ông Nguyễn Phú Bình. 

Sau cuộc gặp, Lý Xương Căn về thăm Việt Nam vào tháng 5/1993 và đã đi thăm viếng Đền Đô tại Bắc Ninh. Kể từ chuyến ấy, một sự rung động kỳ lạ dường như được thức tỉnh trong trái tim ông Lý Xương Căn. Ông thường xuyên đi lại giữa Hàn Quốc và Việt Nam nhằm tìm hiểu sâu sắc hơn về nguồn cội của mình.

Năm 2000, ông Lý Xương Căn quyết định đưa cả gia đình gồm: cụ thân sinh (Lý Khánh Huân), vợ và 3 con về Việt Nam sinh sống. Năm 2010, ông và cả gia đình ông được nhập quốc tịch Việt Nam

Ông Lý Xương Căn hiện là Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Lý Miền Trung (trụ sở tại thành phố Đà Nẵng), chuyên sản xuất các sản phẩm phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn từ các nguyên liệu tái chế để bảo vệ môi trường. 

Ngoài ra, ông đã cùng những người nhiệt tâm lập Hội giao lưu Văn hóa Hàn - Việt nhằm thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa hai nước ngày càng bền chặt. Bên cạnh đó, Lý Xương Căn còn là Uỷ viên Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.  Ông còn được lựa chọn giữ chức Đại sứ Du lịch Việt Nam toàn cầu trong 3 năm liền, từ 2018 đến 2020.

Vũ Vũ (biên soạn)
Cùng chuyên mục
Theo nghiên cứu khoa học, trà có nhiều tác dụng tốt tới trí não.

Chuyện của trà (Kỳ 2): Thời cổ đại, Trung Quốc không dùng trà để giải khát

(PLVN) - Ngày nay, hầu hết mọi người chỉ biết đến trà là một loại thức uống, mục đích dùng để giải khát. Nhưng ngược dòng lịch sử về cách đây 18 thế kỷ, tại Trung Quốc trà ban đầu được sử dụng như một vị thuốc chữa bệnh, vị đắng của trà từng khiến nhiều người ốm phải dùng các loại gia vị khác nhau để có thể uống.

Đọc thêm

Bụt trong con sinh chưa?

Bụt trong con sinh chưa?
(PLVN) - Tháng Tư là mùa Bụt sinh, mùa sen nở. Trong tâm mỗi chúng ta đều có một đức Phật. Cũng giống như trong một cái đầm hay một cái ao, nếu biết gieo vào và ươm mầm, nhất định ta sẽ trồng được những đóa sen thơm.

Kết nối niềm hạnh phúc

Bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng phảng phất hương thơm (ảnh minh họa).
(PLVN) - Khoa học đã chứng minh rằng: “Khi một cá nhân hạnh phúc hoặc khi mang đến niềm vui cho người khác, niềm vui sẽ quay trở lại bản thân ta và đến cả nhiều người khác nữa. Nó có thể lan tỏa từ người này sang người khác, kể cả những người không quen biết”.

Nhà thơ Du Phong: Đừng bao giờ để tình yêu cũ kỹ

 Nhà thơ Du Phong (Ảnh internet).
(PLVN) - Viết về thơ tình, hầu như nhà thơ nào cũng có viết. Nhưng để tạo ra được dấu ấn riêng, được nhiều người thuộc, nhắc nhớ thì ít người làm được như Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính. Đó là những nhà thơ đã khuấy động một thời trên văn đàn Việt Nam. Hiện nay, tiếp nối dòng chảy thơ tình, có nhà thơ Du Phong.

Truyền thuyết về hộ tướng của cá Ông ở lăng ông Thủy Tướng Cần Giờ

Lăng Ông Thủy Tướng ở Cần Giờ với tuổi đời hơn 200 năm.
(PLVN) - Cư dân vạn chài Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh) tin rằng, cá Ông là một loài vật linh thiêng, luôn cứu giúp cho những con thuyền gặp phải sóng to gió lớn, giúp dân chài lưới tai qua, nạn khỏi. Điều đặc biệt ở đây là, họ còn có quan niệm về sự tồn tại của các loài vật được cho là hộ vệ cá Ông.

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn
(PLVN) - Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) vừa công bố báo cáo khảo sát từ 4.600 doanh nghiệp (DN) Nhật hoạt động tại gần 20 thị trường châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có 700 DN ở Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy tuy nền kinh tế có một năm bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi bùng phát dịch Covid-19 đợt 4, song tỷ lệ DN Nhật tại Việt Nam muốn mở rộng đầu tư kinh doanh vượt xa đến 10 điểm so với các nước trong khối ASEAN .

Cách chữa bệnh theo "tám kinh, tám vĩ" của người xưa

Thời nào, thầy thuốc cũng rất quan trọng với con người. (Ảnh minh hoạ, nguồn internet).
(PLVN) - Nếu như ngày nay chúng ta coi "lương y như từ mẫu", "thầy thuốc như mẹ hiền" thì trong "Vũ trung tùy bút" của Phạm Đình Hổ, người thời xưa tôn kính các bậc danh y cũng như vậy. Bởi thời nào cũng thế, các bậc danh y, lương y, thần y hành nghề là để cứu người...

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam
(PLVN) - Năm 1821, sau khi nhậm chức quan nhỏ ở Quốc Tử Giám (Huế), Phan Huy Chú dâng cuốn “Lịch triều hiến chương loại chí” lên vua Minh Mạng. Vua khen “soạn khéo lắm” rồi ban thưởng 30 lạng bạc, 30 thỏi mực và 30 cái bút.

Thích thú quán cà phê đồ cổ đầu tiên ở Tam Nông

Thích thú quán cà phê đồ cổ đầu tiên ở Tam Nông
(PLVN) - Tôi được một thầy giáo thân thiết nhắn tin qua Zalo giới thiệu quán Cà phê đồ cổ đầu tiên của huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp mang tên Xuân Nhi. Quán đang được nhiều khách hàng thích thú khi đến thưởng thức hương vị ly cà phê thơm lừng, vừa ngọt vừa đắng và ngắm nhìn những món đồ cổ để cùng hoài niệm một thời đã qua.

La Vie vào Top 10 Doanh nghiệp FDI phát triển bền vững

La Vie vào Top 10 Doanh nghiệp FDI phát triển bền vững
(PLVN) - Không ngừng đầu tư cho hoạt động bảo vệ tài nguyên nước và giảm tác động của bao bì đến môi trường bất chấp những khó khăn do dịch Covid-19, công ty La Vie, một thành viên của Tập đoàn Nestlé (Thụy Sĩ), vừa được vinh danh trong Top 10 Doanh nghiệp FDI tiêu biểu về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững năm 2021-2022.

Đền thờ vị hoàng đế sáng lập ra thương cảng Vân Đồn

Cổng tam quan Khu di tích.
(PLVN) - Đền thờ vua Lý Anh Tông nằm trong quần thể di tích Đền thờ Vua Lý Anh Tông và danh thắng động Đông Trong, thuộc thị trấn Cái Rồng, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. Đền được xây dựng từ năm Chính Long Bảo Ứng thứ 10 (khoảng năm 1172), nằm trên bậc thềm triền núi Rồng Mẹ rất thơ mộng và linh thiêng.

Doanh nghiệp sẵn sàng chào đón khách vào dịp lễ 30/4 - 1/5

Doanh nghiệp sẵn sàng chào đón khách vào dịp lễ 30/4 - 1/5
(PLVN) -  Sau những tín hiệu tích cực từ dịp nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương vừa qua, nhiều doanh nghiệp, người làm du lịch kỳ vọng dịp nghỉ lễ 30/4 -1/5 tới sẽ “bùng nổ”. Từ các chương trình khuyến mại, công tác điều phối tránh quá tải, “chặt chém”… du khách cũng được nhiều địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng.

Huyền tích ly kỳ về đền thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh ở cửa ngõ xứ Đàng Trong

Đền Thánh Mẫu Liễu Hạnh tọa lạc bên đường quốc lộ, ngay chân Đèo Ngang thuộc thôn Vĩnh Sơn, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.
(PLVN) - Dọc đường thiên lý Bắc – Nam, qua địa phận Đèo Ngang nối Hà Tĩnh với Quảng Bình (khi xưa gọi là cửa ngõ xứ Đàng Trong) có một ngôi đền nhỏ được coi là linh thiêng bậc nhất đất Quảng Bình. Đó là đền Thánh Mẫu Liễu Hạnh tọa lạc bên đường quốc lộ ngay chân Đèo Ngang thuộc thôn Vĩnh Sơn, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.

Nỗi buồn tuổi trẻ và sự vô định trong thơ Nguyễn Thiên Ngân

Nỗi buồn tuổi trẻ và sự vô định trong thơ Nguyễn Thiên Ngân
(PLVN) - Văn học Việt Nam từ phong trào Thơ Mới trở lại đây đã diễn ra nhiều kỳ phân chia. Và sự phân chia thường hay được nói đến là sau năm 1975. Từ năm 1975, đất nước thống nhất, theo đó, những người sinh sau 1975 cũng có cái nhìn khác hơn về đất nước, xã hội, con người. Ở quãng này, đặc biệt đã diễn ra thời kỳ văn học sau 1986, từ đó, xuất hiện những cây bút với nhiều lối viết độc đáo, đáng kể.

Ly kỳ chuyện tượng “ông Phật đen” giải oán ở nghĩa địa Sài Gòn xưa

Ly kỳ chuyện tượng “ông Phật đen” giải oán ở nghĩa địa Sài Gòn xưa
(PLVN) - Người Sài Gòn hầu như ai cũng đều biết đến công viên Lê Thị Riêng (phường 15, quận 10), một trong những không gian, địa điểm vui chơi giải trí lớn nhất Thành phố. Thế nhưng ít người biết rằng, không gian xanh mát với rừng cổ thụ và ao hồ xanh biếc quanh năm này, trước kia là nghĩa địa Đô Thành, một thời gắn liền với những câu chuyện kỳ bí, ám ảnh.

Con ơi, đừng cho lân vào (kỳ 2)

Con ơi, đừng cho lân vào (kỳ 2)
(PLVN) - Sau khi dán lá bùa gọi là trấn hồn con quỷ để không cho nó thoát ra phá xóm làng và làm hại nhà thằng Vũ, ông tôi quay trở về nhà để chuẩn bị đồ nghề mà người ta thường hay gọi là để “bắt ma”