Người U Minh “khát nước”

Rừng U Minh hạ (tỉnh Cà Mau), mùa khô nước mặn xâm nhập hòa lẫn nước sông tạo nên màu xanh ngọc bích bao phủ cả vùng trông rất thơ mộng. Có một bộ phận dân cư sống trên mặt nước thơ mộng ấy đang…khát nước. 

1m3 nước bằng 10 kí gạo

Từ  ngày lên làm Phó ấp 6, Khánh Lâm (U Minh, Cà Mau) đến nay, ngày nào ông Hữu Văn Minh cũng nghe bà con than chuyện thiếu nước sinh hoạt. Năm nào cũng vậy, sau Tết Nguyên đán chừng 1 tháng, lu, khạp trữ nước mưa của hơn 400 hộ dân ấp 6 đều cạn đáy. Hộ nào khá lắm mua được nhiều lu chứa nước, cầm cự được thêm nửa tháng rồi cũng chạy đôn chạy đáo mua nước để xài. Hơn 10 năm nay, tình cảnh ấy cứ lập đi lập lại chưa có hồi kết.

Người dân U minh chứa nước sinh hoạt trong những xô, can…

Gia đình ông Minh thuộc diện khá ở ấp 6 cũng đau đáu chuyện nước. Nước không chỉ ảnh hưởng đến việc đồng áng mà còn làm trị trệ kinh tế gia đình ông. Có công việc đột xuất, ông cũng không quên dặn người nhà canh chừng “thương lái” đến để mua nước. 

Từ đầu mùa khô 2011 đến nay, mỗi tháng gia đình ông Minh mất gần nửa triệu đồng để mua 4m3 nước. Ông Minh nói: “Thiếu ăn còn tính được chứ thiếu nước thì không thể. Những tháng qua, nhà tôi mua nước 1 can (30 lít) giá 3.500 đồng. Tính ra 1 khối là 116.000 đồng, bằng 10 kí gạo ngon bán ở chợ”.

Cùng tình cảnh ấy, hàng xóm của ông Minh là ông Danh Văn Tài, than thở: “Gia đình tôi khó khăn nên xài nước rất hà tiện. Mấy đứa con tôi bữa tắm bữa không, còn tôi nhiều khi một ngày chỉ dám rửa mặt một lần, giành nước để uống, nấu ăn. Xài tiết kiệm, chi li như vậy mà mỗi tháng hết hơn 2m3 nước, tốn hơn 220.000 đồng. Số tiền ấy tôi mua được gần 3 giạ lúa  ăn cả tháng không hết”. 

Nằm liền kề với ấp 6, gần 200 hộ dân ấp 3 cũng chung tình cảnh. Vào thời điểm mùa khô, cư dân miệt rừng nghèo khó này phải chắt chiu từng đồng để mua nước sinh hoạt với giá cắt cổ. Bà Trương Thị Diễm, ấp 3, cho biết: “Ở đây cái gì cũng được, riêng chỉ thiếu nước sinh hoạt. Hôm nào, “lái nước”  không tới đúng cử, nhà hết nước uống tôi nhịn khát đờ đẩn cả buổi, chịu không nổi, lội qua nhà hàng xóm mượn 1 bình nước, sau đó mua trả”. 

Bàn về chuyện khan hiếm nước sạch sinh hoạt, Trưởng Ban nhân dân ấp 3 Dương Thanh Bé, tâm sự: “Đã  có nhiều hộ trong ấp tốn chục triệu  để khoan giếng, nhưng giếng chỉ toàn nước mặn, nhiễm phèn, mùi hôi khó chịu, không nấu nướng gì được. Còn nước dưới kinh mương thì bị phèn, chỉ giặt đồ chứ không dám tắm, sợ bị ghẻ”.

Chờ nước như “chờ mẹ về chợ”  

Kinh Lung Chùa dài 5 cây số, ranh giới hành chánh giữa ấp 3, 6 xã Khánh Lâm với ấp 5 xã Khánh Hội (huyện U Minh). Kinh rộng chừng 50m, nhưng bên ấp 5, người dân nước xài phủ phê, còn bên này, đã nhiều năm nay hơn 600 hộ dân ấp 3 và ấp 6 thiếu nước sinh hoạt trầm trọng, đặc biệt vào mùa khô.

Tìm hiểu, chúng tôi được biết mạch nước ngầm tại hai ấp này bị nhiễm phèn nặng. Để giúp nhân dân hai ấp nói trên giảm bớt khó khó khăn trong vấn đề nước sinh hoạt, thời gian qua chính quyền địa phương đã hỗ trợ hàng trăm bồn chứa nước (bồn 1m3) cho hộ nghèo trữ nước mưa.

Đó chỉ là giải pháp tình thế vì người dân hai ấp trên đời sống còn nhiều khó khăn, nhiều hộ không đủ tiền mua nhiều vật dụng, dụng cụ chứa nước,… nên bước vào mùa khô, lượng nước dự trữ chỉ đủ dùng trong một thời gian ngắn.  

Ở xứ này, thu nhập của người dân chỉ nhờ vào cây lúa, khi trúng, khi thất, ăn xài mua sắm…trong gia đình phải chắt chiu, chi li từng đồng, vì tất cả nhờ vào hạt lúa.  Chị Nguyễn Thị Em, ấp 6 Khánh Lâm, than: “Đầu mùa khô tới nay, vợ chồng tôi bóp bụng bán 5 giạ lúa để mua nước. Bây giờ  “thương lái” mang nước đến tận nhà để bán, chứ lúc trước phải bơi xuồng cả cây số mới có nước để mua” .

Tuy nhiên, cơn khát của người dân nơi đây càng thêm đắng bởi nắm “điểm yếu” của họ, không ít “lái nước” đưa nước bán tận nhà nhưng lại đẩy giá lên cao. Ông Dương Thanh Bé, cho biết: “Vừa rồi, nghe tin Nhà nước sẽ xây dựng Trạm cấp nước sinh hoạt tập trung để cấp nước cho bà con trong ấp sử dụng, ai cũng  mừng.

Nhưng không hiểu vì lí do gì mà đến nay người dân trong ấp vẫn chưa có nước sinh hoạt. Hàng ngày, nhìn đường nước kéo ngang qua nhà, ống nước nằm ngổn ngang mà người dân thèm thuồng, thắp thỏm… rơi nước mắt”.

Đồng cảm trước tình cảnh thiếu nước sinh hoạt của người dân địa phương, ông Vũ Hà Bắc, Chủ tịch UBND xã Khánh Lâm, chia sẻ: “Ấp 3 và ấp 6 có đông đồng bào dân tộc sinh sống, đời sống còn nhiều khó khăn. Vì vậy, việc bỏ ra vài trăm ngàn đồng mua nước hàng tháng là số tiền rất lớn đối với bà con.

Nếu kéo dài tình trạng trên, kinh tế hai ấp này khó mà phát triển được. Vừa rồi, xã xin được dự án cấp nước, bồn chứa đặt tại ấp 4, rồi kéo đường ống đến các ấp thiếu nước. Dự án  đã được cấp trên phê duyệt. Phía nhà cung cấp nước là Trung tâm nước sạch và vệ sinh mội trường nông thôn tỉnh Cà Mau đã khảo sát, triển khai dự án. Hy vọng sẽ sớm cung cấp nguồn nước sạch cho bà con trong xã sử dụng”. 

Cơn mưa trái mùa tháng 4 khiến đường về của tôi nổi lầy. Dù áo quần ướt sũng, bánh xe bám bùn trượt té ì ạch, nhưng tôi không thấy lạnh mà trong lòng trỗi một niềm vui khó tả. Cơn mưa hiếm hoi ấy không chỉ “giải nhiệt” cho hơn 40.000ha rừng tràm đang trong thời điểm khô hạn khốc liệt mà còn giúp hơn 6.00 hộ dân ở miệt rừng Khánh Lâm đỡ “khát nước” một vài ngày…

Ngọc Long