Người Trưởng Phòng Thi hành án dân sự với triết lý “thuyết phục từ lòng dân”

Áp lực đô thị sau những bản án

Năm 2026 đánh một dấu mốc lịch sử đặc biệt ý nghĩa - kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống ngành Thi hành án dân sự Việt Nam (19/7/1946 - 19/7/2026). Tám mươi năm trôi qua các thế hệ cán bộ, chấp hành viên ngành THADS đã không ngừng nỗ lực, bền bỉ vượt qua muôn vàn thử thách để giữ gìn cán cân công lý. Trong dòng chảy lịch sử vẻ vang ấy, mỗi hồ sơ được khép lại, mỗi quyền lợi hợp pháp của người dân được hoàn trả không chỉ là kết quả của một quy trình tố tụng, mà còn là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, lòng tận tụy và khát vọng phụng sự nhân dân của toàn ngành.

Đối với mảnh đất miền Trung nắng gió, nơi con người vốn bộc trực, kiên cường nhưng cũng đầy tự trọng, công tác THADS thành phố Đà Nẵng lại mang những đặc thù rất riêng.

Giữa lòng một thành phố trẻ năng động và đáng sống, ngành THADS Đà Nẵng phải đối mặt với áp lực đô thị hóa, các vụ việc liên quan đến đất đai, bất động sản có giá trị lớn nhiều vô kể và có tính chất đối kháng cực kỳ gay gắt. Người cán bộ thi hành án không chỉ đối diện với núi hồ sơ khô khan, mà phải trực tiếp đối mặt với những xung đột lợi ích sát sườn, những giọt nước mắt, sự phẫn uất, và cả những phản ứng tiêu cực, chống đối quyết liệt từ phía đương sự. Mỗi một quyết định thi hành án chạm đến quyền lợi của người dân - từ tài sản, đất đai cho đến mái nhà trú ngụ.

Một trong những điểm sáng tiêu biểu cho tinh thần kiên trì, nhân văn ấy là chị Trần Thị Bích Dần, Trưởng phòng THADS Khu vực 3 - Đà Nẵng, một người con mang trong mình dòng máu xứ Quảng, người đã có hơn hai mươi năm gắn bó, cống hiến trọn vẹn tâm sức với nghề.

Sinh ra và lớn lên tại Đà Nẵng, chị Bích Dần luôn toát lên khí chất của con người xứ Quảng: ăn sóng nói gió nhưng thấu tình đạt lý, cương trực, thẳng thắn nhưng ẩn chứa một tấm lòng nhân hậu, bao dung. Như một sự tiếp nối vô hình dòng chảy tinh thần tư pháp vì dân của người tiền bối đại khoa năm xưa, chị đã đi lên từ những công việc bình dị nhất ở cơ sở.

Sau khi thực hiện sắp xếp bộ máy, từ ngày 01/7/2025 đến nay, trên cương vị Trưởng phòng THADS Khu vực 3 - Đà Nẵng, chị tiếp tục khẳng định vai trò của một người lãnh đạo bản lĩnh, tận tâm và giàu trách nhiệm với nghề.

Năm 2003, chị Bích Dần bắt đầu những bước chân đầu tiên vào ngành với vị trí Cán sự tại THADS quận Thanh Khê. Những ngày đầu chập chững bước vào nghề là chuỗi thử thách vô cùng khó khăn đối với một nữ cán bộ trẻ. Công việc chủ yếu gắn liền với những bộ hồ sơ dày cộm, những chuyến đi địa bàn kéo dài từ sáng sớm đến tối muộn để xác minh điều kiện thi hành án - một thủ tục pháp lý bắt buộc nhưng đầy gian truân để xác định chính xác khả năng tài chính, tài sản thực tế của người phải thi hành án theo luật định.

Đối với ngành thi hành án dân sự, khó khăn không chỉ dừng lại ở áp lực sổ sách, chỉ tiêu công việc, mà thử thách lớn nhất chính là việc phải đối diện trực tiếp với con người và những xung đột lợi ích gay gắt. Nhìn dáng người nhỏ nhắn của chị lặn lội đến những khu dân cư phức tạp, ít ai nghĩ rằng chị lại có đủ can đảm để đối mặt với sự bất hợp tác, những ánh mắt dò xét và cả những lời lẽ nặng nề, xúc phạm từ phía đương sự do họ chưa hiểu hoặc cố tình chống đối pháp luật. Không ít lần, những giọt nước mắt ấm ức đã rơi sau những buổi làm việc căng thẳng, khi cái lý, cái tình chưa tìm được tiếng nói chung. Chính những va chạm, vấp ngã và cả những giọt nước mắt từ thực tiễn khốc liệt ấy đã rèn giũa, giúp người nữ cán bộ tuy nhỏ nhắn về tầm vóc nhưng đầy bản lĩnh và nghị lực ấy từng bước trưởng thành qua từng năm tháng.

Từ vị trí Thư ký, Chấp hành viên sơ cấp tại quận Thanh Khê và quận Hải Châu, đến Phó Chi cục trưởng Chi cục THADS quận Cẩm Lệ giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 6/2025, mỗi chặng đường, mỗi đơn vị công tác đều là một nấc thang thử thách để chị tích lũy kinh nghiệm thực tế quý giá. Qua từng vụ việc phức tạp, đối diện với đủ các tầng lớp đương sự, chị đã nhận ra rằng: Nếu chỉ áp dụng quy định pháp luật một cách máy móc, cứng nhắc thì chỉ giải quyết được phần “ngọn” của vấn đề trên giấy tờ, còn cái “gốc” mâu thuẫn trong lòng dân thì vẫn âm ỉ cháy. Nhiều khi người dân chống đối không phải vì họ khinh nhờn pháp luật, mà vì tâm lý hoang mang, bế tắc hoặc chưa được giải thích cặn kẽ về quyền lợi và nghĩa vụ hợp pháp của mình.

Sau khi thực hiện sắp xếp bộ máy, từ ngày 01/7/2025 đến nay, trên cương vị Trưởng phòng THADS Khu vực 3 - Đà Nẵng, chị tiếp tục khẳng định vai trò của một người lãnh đạo bản lĩnh, tận tâm và giàu trách nhiệm với nghề.

Từ đối thoại giữa “lực ly tâm” của sự bế tắc

“Có những bản án đã khép lại trên giấy, nhưng trong lòng người, câu chuyện vẫn còn dang dở”, câu nói ấy phần nào phản ánh đặc thù của giai đoạn thi hành án dân sự - nơi những phán quyết của Tòa án khi đi vào thực tế thường phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc. Phía sau mỗi hồ sơ không chỉ là nghĩa vụ pháp lý đơn thuần, mà còn là những mâu thuẫn kéo dài, những áp lực về kinh tế, gia đình và tâm lý của đương sự, nơi quy định pháp luật phải đối diện trực tiếp với điều kiện đời sống. Chị Trần Thị Bích Dần lựa chọn cách tiếp cận trên cơ sở bản lĩnh nghề nghiệp và sự kiên trì, thấu hiểu để đưa pháp luật đi vào cuộc sống một cách thuyết phục.

Minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần ấy là vụ việc tại địa chỉ K122/H42/11 Phan Thanh, phường Thanh Khê, TP. Đà Nẵng. Đây là hồ sơ phức tạp được chị tiếp nhận bàn giao lại sau khi Chấp hành viên phụ trách trước đó nghỉ hưu theo chế độ. Vụ việc xoay quanh nghĩa vụ thối trả số tiền 900.000.000 đồng giữa hai vợ chồng trên chính ngôi nhà chung. Theo đúng trình tự, thủ tục của Luật THADS, do các bên không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ, cơ quan THADS đã tiến hành kê biên, xử lý tài sản và đấu giá thành công.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất nằm ở giai đoạn giao tài sản cho người mua trúng đấu giá - một trong những giai đoạn khó khăn nhất, dễ phát sinh điểm nóng mất an ninh trật tự nhất trong công tác THADS. Quyết định cưỡng chế giao nhà đã được ban hành hợp pháp từ ngày 17/6/2025, nhưng các buổi vận động trước đó chưa đạt kết quả do những vướng mắc về tâm lý và hoàn cảnh thực tế của đương sự. Cụ thể, một bên là người mua trúng đấu giá có quyền lợi hợp pháp được pháp luật bảo vệ tối đa, đang mòn mỏi chờ nhận nhà; một bên là người mẹ đơn thân đang cố bám trụ vì đây là nơi ở duy nhất, cũng là nơi thờ cúng cha liệt sỹ. Giữa những áp lực tiến độ và yêu cầu tổ chức thi hành dứt điểm vụ việc, cưỡng chế huy động lực lượng dường như là phương án cuối cùng và duy nhất đã được tính đến.

Điều khiến vụ việc trở nên đặc biệt phức tạp không chỉ nằm ở giá trị tài sản hay thời gian kéo dài nhiều năm, mà còn ở diễn biến tâm lý ngày càng cực đoan của người phải thi hành án. Trong hầu hết các buổi làm việc trước đó với cơ quan thi hành án, người phải thi hành án đều nhiều lần bật khóc, phản ứng gay gắt và liên tục nói đến ý định tự tử nếu bị buộc phải giao căn nhà.

Đến bản lĩnh của người lãnh đạo bình dị và lăng kính pháp lý nhân văn

Trước tình hình ấy, bản lĩnh của người đứng đầu đã được thể hiện rõ ràng: không né tránh, không nóng vội, mà kiên trì lựa chọn biện pháp đối thoại. Chị Dần trực tiếp xuống địa bàn, phối hợp với chính quyền địa phương, công an khu vực, tổ dân phố - những lực lượng gần dân, hiểu dân và nắm rõ những diễn biến tâm lý của đương sự. Những buổi làm việc kéo dài đến cuối ngày, có lúc không khí căng thẳng, thậm chí đối đầu.

Chị Dần cho biết, kiên trì đối thoại ở đây chính là làm công tác dân vận, là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc áp dụng quy định pháp luật với phương pháp thuyết phục mềm dẻo, để từ đó xác định rõ, đương sự thực sự cố tình chây ỳ hay do hoàn cảnh đặc biệt đẩy họ vào bước đường cùng?

Trong bối cảnh đó, thay vì tiếp tục triển khai biện pháp cưỡng chế theo quy trình sẵn có, chị Dần chọn cách “lùi lại một bước” để rà soát và thấu thị toàn bộ bản chất vụ việc. Thay vì áp dụng ngay biện pháp cưỡng chế khi đã đủ điều kiện theo quy định, chị lựa chọn phương án đối thoại, phân tích và thuyết phục.

Trực tiếp chủ trì buổi vận động, chị Trần Thị Bích Dần dành thời gian lắng nghe các bên, cho các bên đương sự được nhìn nhận câu chuyện của nhau. Bằng chất giọng xứ Quảng trầm ấm, mộc mạc nhưng vô cùng kiên quyết, chị phân tích rõ quyền và nghĩa vụ của từng bên theo bản án, giải thích chi tiết về việc pháp luật bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp của người mua tài sản bán đấu giá, đồng thời làm rõ những hệ quả pháp lý, chi phí cưỡng chế phát sinh mà đương sự phải gánh chịu nếu việc thi hành án tiếp tục kéo dài. Bên cạnh đó, chị chân thành đề nghị các bên cân nhắc đến điều kiện thực tế của nhau để tìm phương án vẹn cả đôi đường trên tinh thần nhân văn, chia sẻ. Người mua trúng đấu giá đồng ý hỗ trợ thêm 100.000.000 đồng để người phải thi hành án có điều kiện thuê chỗ ở mới và ổn định cuộc sống. Nhờ cái lý, cái tình được khơi thông, việc bàn giao tài sản đã được thực hiện tốt đẹp vào ngày 12/01/2026 mà không phải tổ chức bất kỳ một biện pháp cưỡng chế nào.

Chị Dần luôn tâm niệm: “Cưỡng chế có thể kết thúc một hồ sơ, nhưng chỉ có thuyết phục mới khép lại được lòng người.”

Quan điểm này chính là kim chỉ nam xuyên suốt của chị trong xử lý các vụ việc phức tạp. Giữa áp lực tiến độ, người lãnh đạo nhỏ nhắn ấy vẫn luôn chọn cách đi đòi hỏi nhiều công sức và kỹ năng này để hạn chế tối đa xung đột, tạo sự đồng thuận bền vững giữa các bên.

“Còn sức là còn đi, còn hồ sơ là còn trăn trở”

Không chỉ dừng lại ở một vụ việc cụ thể, triết lý “thuyết phục từ lòng dân” và phương pháp tiếp cận pháp lý thấu tình đạt lý của chị Trần Thị Bích Dần đã được lan tỏa, trở thành bài học kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc, vai trò của người đứng đầu chị là người “giữ nhịp” và định hướng tư duy pháp lý nhân văn cho cả tập thể. Chị luôn duy trì phong cách lãnh đạo nhất quán: “Giữ kỷ cương nhưng không cứng nhắc, đề cao trách nhiệm nhưng không tách rời sự thấu cảm”.

Một cán bộ trong đơn vị chia sẻ, trong quá trình giải quyết hồ sơ, chị Dần luôn yêu cầu phải rà soát kỹ điều kiện thi hành án, đánh giá đúng tình hình thực tế để lựa chọn phương án phù hợp, bảo đảm đúng quy định nhưng hạn chế tối đa phát sinh xung đột”. Chính tinh thần ấy đã giúp đơn vị duy trì tỷ lệ thi hành án xong về việc và về tiền luôn đạt và vượt chỉ tiêu được giao, đặc biệt giải quyết dứt điểm một số vụ việc phức tạp, tồn đọng kéo dài nhiều năm.

Sự nỗ lực, tận tâm và bản lĩnh ấy của chị đã được các cấp, các ngành ghi nhận thông qua những danh hiệu và phần thưởng cao quý: Nhiều năm liền là chiến sỹ thi đua cơ sở, đề xuất khen thưởng các đợt thi đua cao điểm, đề xuất khen thưởng tấm gương điển hình tiên tiến của ngành thi hành án, Giấy khen của Cục trưởng Cục Quản lý THADS cho các tập thể đã có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua chuyên đề “Đẩy mạnh việc nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng trong cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Tư pháp” giai đoạn 2022 - 2025. Đó là minh chứng sống động cho một hành trình bền bỉ.

Khi được hỏi về những dự định tương lai, chị Dần cười hiền hậu: “Còn sức là còn đi, còn hồ sơ là còn trăn trở. Mong muốn lớn nhất của tôi là làm sao để mỗi người dân khi bước ra khỏi cơ quan thi hành án, dù là bên được thi hành hay bên phải thi hành, đều cảm thấy tâm phục khẩu phục, cảm thấy pháp luật thực sự nghiêm minh nhưng cũng đầy lòng nhân ái.”