Người trẻ xa quê 'lên tiếng' về lịch sử dân tộc

”Dệt nên triều đại” đã có  buổi ra mắt thành công tại Hà Nội. (Ảnh minh họa)
”Dệt nên triều đại” đã có buổi ra mắt thành công tại Hà Nội. (Ảnh minh họa)
(PLO) - Họ là những người Việt trẻ sinh sống tại Sydney, Australia. Một ngày, khi những ý tưởng gặp nhau, họ lập ra một kế hoạch dài hơi nhằm quảng bá, giới thiệu văn hóa Việt ra nước ngoài với tên gọi Vietnam Centre. Ở đó, nhiệm vụ chính của Vietnam Centre là kết hợp với các nhà nghiên cứu, tác giả, nghệ sĩ trong và ngoài nước quảng bá văn hóa và con người Việt Nam ra thế giới. 

Vietnam Centre sẽ tổ chức triển lãm, trình diễn, tọa đàm, chiếu phim, hòa nhạc, dạy ngôn ngữ văn hóa…

Đi xa, để thêm yêu nguồn cội

Nhà ngoại giao Tôn Nữ Thị Ninh: “Dự án của các bạn trẻ Vietnam Centre rất đáng hoan nghênh. Các bạn là những thanh niên làm trong những ngành nghề khác nhau, sống ở Úc nhưng lại quan tâm xem thời trước các cụ ăn mặc thế nào”. 

Nhà nghiên cứu Trần Quang Đức:  “Văn hóa Việt Nam không chỉ là văn hóa nông dân mà còn có văn hóa cung đình, dù sao nhiều năm chiến tranh văn hóa cung đình phôi phai nhiều. Vậy nên việc làm của các bạn Vietnam Centre rất đáng trân trọng. Nhưng các bạn chỉ tái hiện nên không thể đúng tuyệt đối như lịch sử. Cần có cái nhìn bao dung với những dự án ý nghĩa như thế, cũng như với phim ảnh Việt Nam về đề tài lịch sử, văn hoá, trang phục, lễ nghi xưa”.

Lê Ngọc Linh (sinh năm 1987), đồng sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Vietnam Centre, chia sẻ: “Khi còn ở Việt Nam, tôi không ý thức được rằng văn hóa bản địa rất quan trọng. Khi ra nước ngoài, tôi cảm nhận rất rõ khát khao hướng về cội nguồn. Chứng kiến cộng đồng người Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan... có những lễ hội, sự kiện văn hóa ý nghĩa, chúng tôi nảy ra ý tưởng truyền cảm hứng rộng hơn về văn hóa, lịch sử Việt Nam. Tháng 3/2017, Vietnam Centre ra đời với sứ mệnh quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Ban đầu ý tưởng của chúng tôi rất đơn giản là dựng buổi trình diễn trang phục và lễ nghi để mọi người xem ngày xưa ông cha mình ăn mặc thế nào, lễ nghi ra sao. Nhưng bắt tay vào làm chúng tôi thấy cần có mục tiêu lâu dài. Các trung tâm văn hóa Pháp, Hàn Quốc, Nhật... hoạt động rất hiệu quả. Tôi tự hỏi tại sao không có ước mơ lớn hơn là xây dựng trung tâm văn hóa Việt Nam ở Australia và các nước khác trên thế giới?

Tôi cũng trải qua thời đi học nên hiểu việc học thuộc lòng các sự kiện trong quá khứ là không dễ dàng và rất nhàm chán nếu không có trực quan sinh động. Trước đây, khi viết cuốn tiểu thuyết lịch sử Thành Kỳ Ý, tôi nghĩ nhiều chữ như thế không biết mọi người có thích đọc? Nên tôi kết hợp với một họa sĩ tạo hình nhân vật cho tiểu thuyết. Nhìn tranh đẹp mọi người sẽ dễ bị thu hút và tò mò. Muốn những đề tài lịch sử hấp dẫn cần có sự kích thích. Và đây là thời điểm chúng ta làm được nhiều việc mà trong quá khứ khó làm được là mang văn hóa Việt Nam đến với các nước trên thế giới”. 

Và cũng trong thời gian viết sách đó, Linh đã có dịp làm việc với Phương Đông (người sáng lập nhóm nghiên cứu văn hóa Đại Việt cổ phong). Hai chị em đều có ý tưởng quảng bá văn hóa và lịch sử Việt Nam ra với bạn bè quốc tế qua những sản phẩm cụ thể như: trang phục, phim ảnh, truyện, show diễn… Sau khi chia sẻ ý tưởng này với Vũ, một người hoạt động xã hội rất tích cực, cả ba đã quyết định lập nên Vietnam Centre, một tổ chức phi chính phủ (NGO) được Chính phủ tại Australia cấp phép để hoạt động một cách chuyên nghiệp và bài bản, thay vì tự làm những dự án nhỏ lẻ.

Không khó để dân ta biết sử ta

“Dệt nên triều đại” là dự án mở đầu tái hiện nghi lễ và trang phục cung đình của Đại Việt thời đầu Lê Sơ, từ  năm 1437-1471, dưới dạng  show trình diễn kéo dài 2 tiếng.  Dự án không chỉ đơn thuần là giới thiệu những bộ quần áo, trang phục mặc trên người mà còn là những câu chuyện lịch sử, văn hóa. Nếu nghiên cứu kỹ lưỡng các bộ trang phục, chúng ta hoàn toàn có thể hiểu được ở thời đại đó có những sự kiện gì đã xảy ra, ông cha ta sinh sống như thế nào? Trang phục cung đình thì phải đi đôi với nghi lễ. Việc phục dựng và trình diễn các nghi lễ sẽ hấp dẫn và trực quan hơn nhiều so với trao đổi suông về lý thuyết. 

Lý do họ chọn thời Lê Sơ để phục dựng, bởi càng về thời đại trước nguồn tư liệu càng hiếm hoi. “Trong khi tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy hai triều Lê và Nguyễn là hai triều còn tồn tại khá nhiều tư liệu sống, như tượng đá, hiện vật trong bảo tàng, tư liệu văn bản…Chúng tôi cảm thấy nên bắt đầu từ nơi mà mình tự tin, có sự chắc chắn, vì thế chúng tôi chọn Lê Sơ”, theo Ngọc Linh.

Cũng theo Ngọc Linh, nhìn một bộ trang phục đẹp, xem một nghi lễ được đầu tư, mọi người sẽ tò mò, tự đặt ra những câu hỏi và tự tìm câu trả lời. Vietnam Centre muốn xây dựng niềm đam mê lịch sử và văn hóa truyền thống cho tất cả mọi người theo hướng như vậy. Để dựng lại những bộ trang phục cổ, các thành viên của Vietnam Centre nghiên cứu từ sách khảo cứu, tư liệu, tượng, tranh cổ... Với một số hiện vật không được các bảo tàng trưng bày, chúng tôi chỉ có thể quan sát ảnh trên internet để vẽ lại. Sau đó, các họa sĩ, nhà nghiên cứu sẽ đối chiếu với sản phẩm cùng thời với các nước có cùng nền văn hóa để đưa ra phỏng đoán về kích thước, chi tiết… 

Không chỉ dừng lại ở việc quảng bá văn hóa Việt ra thế giới, dự án “Dệt nên triều đại” còn mang theo đó cả những kỳ vọng về việc xây dựng một thương hiệu quốc gia. Theo thành viên sáng lập Nguyễn Anh Vũ thì: “Những sự kiện của chúng tôi có khả năng thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa và du lịch Việt Nam, đẩy mạnh đầu tư đa phương và củng cố quan hệ quốc tế. Chúng tôi tin rằng, đây cũng là cơ sở để góp phần tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động nhưng ít tiêu hao tài nguyên, ít tổn hại môi trường, làm phong phú đời sống tinh thần của người dân, đồng thời nâng tầm hình ảnh đất nước trong mắt bạn bè quốc tế”.

Chia sẻ về những khó khăn khi giới trẻ ngày nay thờ ơ với lịch sử, Ngọc Linh bày tỏ, ai bảo giới trẻ của chúng ta không hứng thú với lịch sử. Quan trọng là lịch sử được đưa tới các bạn trẻ như thế nào. Nếu hỏi một chị kế toán, một anh lái xe những câu kiểu: Ai làm vua thời này? Ông ta có vai trò gì? Nhiều khả năng họ sẽ không trả lời được. Đừng chê trách vì họ đâu phải là những nhà nghiên cứu. Giới trẻ chưa bao giờ quay lưng với lịch sử nhưng họ thiếu đi những sản phẩm có thể khơi dậy niềm đam mê. Để “dân ta phải biết sử ta” là điều không khó.

Bên cạnh việc chuyển tải thông tin qua sách báo như hiện tại, chúng ta cần những kênh thông tin mang tính giải trí như phim ảnh, lễ hội, show diễn. Hãy nhìn sang Trung Quốc, Hàn Quốc… họ có những sản phẩm giải trí đơn thuần nhưng chứa đựng rất nhiều thông tin lịch sử. Và rồi, ai cũng biết rằng nhà Thanh là triều vua cuối cùng của Trung Quốc; Dae Jang Geum là ngự y nữ rất giỏi trong triều đình Triều Tiên…

Câu chuyện sẽ còn viết tiếp…

Sau khi tổ chức ở Việt Nam, Vietnam Centre sẽ mang “Dệt nên triều đại” về Australia. Ở Australia, chương trình vẫn có kế hoạch tổ chức tọa đàm với người bản xứ cũng như bà con kiều bào. Tuy nhiên, chủ đề của tọa đàm sẽ được thay đổi như: Tại sao nên chọn Việt Nam làm điểm đến ở châu Á? Quảng bá văn hóa quê hương như thế nào? Làm sao để những thế hệ sau yêu thích tiếng Việt? Chương trình ở Australia được tổ chức vào ngày 8/3. 

“Dệt nên triều đại” chỉ là dự án khởi đầu của Vietnam Centre. Xa hơn, trung tâm muốn mang văn hóa Việt Nam giới thiệu ra với bà con kiều bào, khán giả quốc tế theo những cách thức hấp dẫn. Ngọc Linh chia sẻ thêm: “Sau Lê sơ có thể chúng tôi dựng lại tất cả trang phục triều đại Việt Nam, Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Hơn nữa, chúng tôi muốn đem công trình của mình phục vụ cho nhiều ngành, như công nghiệp giải trí. Chúng ta sẽ có những bộ phim cổ trang đúng chất, chúng ta sẽ có bộ truyện tranh phản ánh đúng phong tục, lễ nghi đương thời. Những show diễn của Vietnam Center, chúng tôi không chỉ dừng lại ở Sydney, mà muốn mang tới những thành phố xa xôi, ở nơi nào chúng tôi cảm thấy có thể với tới thì đều muốn mang văn hóa Việt tới đó”. 

Và Linh cũng hy vọng, khi dự án thành công, sẽ có nhiều tổ chức, cá nhân quan tâm chung tay, góp sức, bởi hiện nay, các bạn trẻ hoàn toàn bỏ tiền túi ra cho những đam mê và khát vọng không hề nhỏ bé và đáng trân trọng…

Đọc thêm

Quyết định mới về nhân sự của Thủ tướng

Lãnh đạo TP HCM tặng hoa chúc mừng ông Dương Ngọc Hải (thứ 4 từ trái sang), bà Trần Thị Diệu Thúy (thứ 2 từ trái sang) - Ảnh: VGP/Vũ Phong
(PLVN) - Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang mới ký các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) nhiệm kỳ 2021-2026.

Kỷ niệm 100 năm báo chí cách mạng Việt Nam Bài 5: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí trong tình hình mới

Hội thảo quốc tế với chủ đề “Kinh tế báo chí truyền thông Việt Nam trong bối cảnh phát triển kinh tế số” diễn ra vào ngày 14/6/2024. (Ảnh: TTM)
(PLVN) - Gần 100 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã có những đóng góp tích cực vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Bước vào giai đoạn phát triển mới, đứng trước nhiều thách thức của thời đại công nghệ 4.0 và khuynh hướng “thương mại hóa” báo chí, báo chí Việt Nam cần có những giải pháp phù hợp để không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động, phát huy truyền thống vẻ vang, mà còn luôn xứng đáng là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng.

Dự án Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi): Luật hóa tối đa các quy định để bảo đảm tính khả thi

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc trình bày Tờ trình về dự án Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi).
(PLVN) - Chiều 17/6, tại phiên thảo luận tại tổ của Quốc hội về dự án Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi), các đại biểu đề nghị quy định cụ thể vào trong Luật về mức doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế giá trị gia tăng và một số nội dung khác để xác lập căn cứ pháp lý rõ ràng, tạo điều kiện cho việc thực thi trong thực tiễn.

Dự án cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành: Đảm bảo cuộc sống của người dân khi triển khai thực hiện

Quang cảnh phiên họp.
(PLVN) - Đại biểu Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và địa phương, bảo đảm ổn định cuộc sống cho người dân trong việc thu hồi đất, đền bù hỗ trợ tái định cư để thực hiện Dự án. Còn việc triển khai các chính sách đặc thù phải tiết kiệm, hiệu quả, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án, không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực.

Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng pháp luật

Quốc hội biểu quyết thông qua Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024.
(PLVN) - Quốc hội giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm, bảo đảm thực hiện nghiêm Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh; không trình Quốc hội dự án không bảo đảm đầy đủ hồ sơ, tài liệu, không bảo đảm chất lượng, tiến độ theo quy định.

Sẽ trình cấp có thẩm quyền sửa đổi Luật Báo chí

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Lâm cho biết sẽ trình cấp có thẩm quyền sửa đổi Luật Báo chí. (Ảnh: Hạnh Lê)
(PLVN) - Tại Hội thảo “Kinh tế báo chí truyền thông Việt Nam trong bối cảnh phát triển kinh tế số” mới đây, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thanh Lâm cho biết, Bộ sẽ trình cấp có thẩm quyền sửa đổi Luật Báo chí, trong đó đưa vào một số thể chế về mô hình, quy mô, vị trí pháp lý của cơ quan báo chí trong bối cảnh công nghệ biến động, các mô hình kinh doanh biến động.

Hướng tới Kỷ niệm 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam: Bài 4 - Nhận diện những khó khăn, thách thức trong hoạt động báo chí hiện nay

Kinh tế báo chí suy thoái vì bị các nền tảng mạng xã hội chiếm lĩnh thị trường truyền thông. (Nguồn: Ảnh minh họa)
(PLVN) - Xu hướng “thương mại hóa báo chí” cùng với sự bùng nổ của công nghệ, sự phát triển của mạng xã hội, khiến báo chí cách mạng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, chính những thách thức này đòi hỏi các cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo phải luôn vững vàng về tư tưởng, đạo đức cách mạng, liên tục thích nghi và đổi mới.

Tôn vinh 200 'Điểm tựa của bản làng'

Tặng Bằng khen cho một số đại biểu tham dự chương trình. (Ảnh: Lam Hạnh)
(PLVN) - Tại Hà Nội, Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng mới phối hợp tổ chức Lễ tôn vinh người có uy tín (NCUT) tiêu biểu khu vực biên giới, biển đảo lần thứ II, năm 2024 với chủ đề “Điểm tựa của bản làng”. Tham dự chương trình có gần 200 đại biểu đến từ 42 tỉnh, thành phố biên giới, biển đảo thuộc 47 dân tộc.