Người tiêu dùng cần được cung cấp thông tin đầy đủ và trung thực

Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” do Bộ Chính trị phát động là cuộc vận động kịp thời, hợp lòng dân, phù hợp với nguyện vọng của người tiêu dùng Việt Nam. Mặc dù cuộc vận động này đã được các cấp ngành trong cả nước  triển khai mạnh mẽ, nhưng người tiêu dùng vẫn chưa thực sự mặn mà với hàng Việt. Chung quanh vấn đề này, phóng viên có cuộc phỏng vấn ông Đỗ Gia Phan, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội tiêu chuẩn và Bảo về người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas).

- Ông cho biết lý do nào dẫn đến việc người tiêu dùng hiện vẫn chưa thực sự mặn mà với hàng Việt Nam?
- Người tiêu dùng Việt Nam vốn rất nặng tình với đất nước, họ sẵn lòng mua hàng nội vì đó không những thể hiện nét đẹp của văn hóa tiêu dùng, mà còn  thể hiện cụ thể lòng yêu nước vốn có trong mỗi người dân Việt. Phần lớn người tiêu dùng Việt Nam phải mua hàng ngoại chỉ vì hàng Việt Nam không có hoặc quá đắt so với giá trị của nó. Người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng ủng hộ hàng Việt, nhưng không phải ủng hộ bằng bất cứ giá nào, xấu bao nhiêu, đắt bao nhiêu cũng mua. Lâu nay, hàng Việt Nam thường nghèo nàn về mẫu mã, ít thay đổi cho phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng, chất lượng không ổn định, lúc đầu thì tốt, nhưng mẻ hàng sản xuất đại trà thường không được như sản phẩm lúc chế thử. Ngoài ra, chế độ bảo hành thường không được thực hiện nghiêm túc, nhiều doanh nghiệp gây khó dễ cho khách hàng khi phải bảo hành hoặc bảo hành qua loa, kéo dài, chưa nói là nhiều khi thái độ của người bán hàng khiến người tiêu dùng phải phiền lòng. Đó là những lý do khiến người tiêu dùng chưa mặn mà với hàng Việt Nam.

Siêu thị Intimex có nhiều chương trình khuyến mại, giảm giá thu hút đông đảo nhân dân thành phố đến mua sắm

Một trong số những lý do để hàng Việt Nam chưa được người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng có ý kiến cho rằng vì người Việt Nam sính hàng ngoại. Nói như vậy chỉ đúng một phần, có thể là ở một tầng lớp nào đó, chủ yếu là những người nhiều tiền, họ thường cho là hàng ngoại mới tốt và giá càng đắt thì hàng càng tốt, sự thực không hoàn toàn như vậy. Hàng ngoại có những loại tốt hơn hàng nội, nhưng không phải là tất cả. Chúng ta đã từng biết đến việc hàng ngoại nhái hàng nội để bán dễ hơn và nhiều người đã từng mua phải hàng ngoại với giá đắt mà chất lượng cũng không tốt. Nhưng một sự thực mà ai cũng phải thừa nhận là hiện nay, hàng Trung Quốc tuy không còn làm mưa làm gió ở nước ta như trước nữa, nhưng vẫn tràn ngập thị trường Việt Nam, nhất là vùng nông thôn. Điều này không có nghĩa là tất cả hàng Trung Quốc đều tốt hơn hàng Việt Nam và người Việt Nam sính hàng Trung Quốc. Cái khác biệt là ở chỗ, hàng Trung Quốc phong phú về kiểu dáng, mẫu mã hơn hàng của ta, mà giá cả nói chung là rẻ hơn.
- Vậy những khó khăn, thách thức đối với các doanh nghiệp của Việt Nam khi thực hiện cuộc vận động  hiện nay là gì, thưa ông?
- Thực hiện các cam kết khi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới WTO, năm 2009, nước ta đã mở cửa cho tất cả các công ty bán lẻ 100% vốn nước ngoài và từ ngày 1-1-2010, hầu hết hàng của các công ty nước ngoài được phép bán ở Việt Nam. Đây là thách thức không nhỏ, không chỉ đối với các doanh nghiệp bán lẻ mà đối với tất cả các doanh nghiệp Việt Nam. Cuộc vận động này không phải là một hành động bảo hộ mậu dịch, không đóng cửa với hàng nước ngoài, mà chỉ vận động lòng yêu nước của người dân Việt Nam đối với hàng sản xuất trong nước, thúc đẩy hàng trong nước phát triển. Doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải cạnh tranh một cách sòng phẳng với nhau và với các doanh nghiệp nước ngoài để chiếm được lòng tin của người tiêu dùng Việt Nam. Đây là một cơ hội quý giá để doanh nghiệp Việt Nam phát triển sự nghiệp kinh doanh của mình. Họ có cả một thị trường với 87 triệu dân với sức mua khá lớn, một thị trường mong ước với nhiều nước nhưng lại bị các doanh nghiệp Việt Nam lâu nay bỏ quên và đối xử không công bằng: sản phẩm chất lượng cao dành để xuất khẩu, còn hàng kém chất lượng thì để bán trong nước. Người tiêu dùng Việt Nam trước con mắt họ đã không được tôn trọng đầy đủ.
- Để nắm bắt được yêu cầu của người người tiêu dùng, theo ông, các doanh nghiệp hiện nay cần phải có những giải pháp gì?
- Người tiêu dùng luôn mong muốn doanh nghiệp thật thà và giữ chữ tín với họ. Chữ tín với khách hàng là tài sản của doanh nghiệp, mất chữ tín với khách hàng là mất hết. Tiếc thay, nhiều doanh nghiệp đã vì lợi ích trước mắt mà tự làm mất tín nhiệm với khách hàng. Một ví dụ là đợt khuyến mãi rầm rộ cuối năm vừa qua, nhiều cửa hàng quảng cáo giảm giá đến 50% nhưng khi khách hàng vào mua thì chỉ có một, hai mặt hàng thừa ế là giảm giá, còn đến 90% hàng vẫn bán theo giá bình thường hoặc chỉ giảm chút ít. Có cửa hàng tăng giá lên gấp đôi rồi lại giảm một nửa, hoặc bán các loại hàng tồn đọng, chất lượng kém với giá chỉ giảm chút ít cho khách hàng. Nhiều người tiêu dùng đã mất lòng tin và sẽ không bao giờ quay trở lại những cửa hàng như vậy nữa. “Chữ tín quý hơn vàng” là khẩu hiệu mà tất cả các doanh nghiệp Việt Nam cần thực hiện nếu muốn chiếm được lòng tin của người tiêu dùng.
Thực trạng hiện nay vẫn còn cách cung cấp thông tin mập mờ như kiểu quảng cáo của một số thực phẩm chức năng, thuốc chữa bệnh, dụng cụ giảm béo... trên một số phương tiện thông tin đại chúng gần đây đã gây phản cảm nơi người tiêu dùng. Họ đánh bóng thương hiệu bằng quảng cáo khoa trương, gây ấn tượng, nhưng thực tế không có mấy tác dụng mà đôi khi còn ngược lại. Cách giới thiệu thương hiệu, nâng cao uy tín của thương hiệu tốt nhất là thương hiệu đó phải gắn liền với những sản phẩm có chất lượng tốt và giá cả phải chăng. Doanh nghiệp Việt Nam cần nắm bắt thời cơ để phát triển theo yêu cầu của người tiêu dùng. Họ cần phát triển thêm nhiều sản phẩm mới, cải tiến mẫu mã, đầu tư công nghệ mới nhằm nâng cao chất lượng hàng hoá, dịch vụ. Doanh nghiệp cần giảm giá thành sản xuất để có thể cung cấp nhiều hàng hoá dịch vụ tốt nhưng với giá cả phải chăng đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Doanh nghiệp cũng cần xây dựng thái độ đối xử công bằng thật thà và tôn trọng người tiêu dùng. Một trong những nguyên nhân làm mất khách là thái độ ứng xử của người bán hàng đối với người tiêu dùng. Người tiêu dùng cần được chăm sóc ân cần, đối xử lịch sự, trọng thị. Khẩu hiệu “ Khách hàng là thượng đế” không thể chỉ là khẩu hiệu cửa miệng mà phải là sự thể hiện tấm lòng của người bán hàng với người tiêu dùng.
-Xin trân trọng cảm ơn ông.
                                                                                                                                                                  P.V