Người mua hàng online cần cảnh giác với 'chiêu lừa' này

Theo cảnh báo từ các sàn thương mại điện tử (TMĐT), kẻ gian dùng thủ đoạn giả mạo người bán, sàn TMĐT và đơn vị vận chuyển đang nhắm đến những người vừa hoàn tất giao dịch mua sắm trực tuyến.

Các đối tượng thường tự xưng là đại diện thương hiệu hoặc nhân viên đơn vị vận chuyển như GHN, GHTK, Viettel Post..., gọi điện thông báo sản phẩm vừa giao thuộc lô hàng lỗi, hàng cấm hoặc có nguy cơ gây nguy hiểm, cần thu hồi khẩn cấp.

Đáng chú ý, kẻ gian có thể cung cấp chính xác thông tin đơn hàng, từ tên sản phẩm, thời điểm giao nhận đến thông tin người mua. Việc nắm rõ những dữ liệu này khiến nạn nhân dễ tin rằng cuộc gọi thực sự đến từ người bán hoặc đơn vị vận chuyển.

Sau khi tạo được lòng tin, đối tượng đề nghị người mua cung cấp số tài khoản ngân hàng để nhận tiền hoàn trả. Tiếp đó, lấy lý do cần xác minh lệnh hoàn tiền hoặc tạo mã thu hồi hàng, chúng yêu cầu nạn nhân chuyển sang liên lạc qua Facebook, Zalo, Telegram hoặc các kênh bên ngoài ứng dụng mua sắm.

Tại đây, kẻ gian gửi đường link giả mạo, mã QR hoặc hướng dẫn thực hiện các thao tác được gọi là "xác nhận nhận tiền". Nạn nhân có thể bị yêu cầu nhập mã OTP, mật khẩu ngân hàng hoặc chuyển trước một khoản phí với cam kết sẽ được hoàn lại sau.

Nếu làm theo hướng dẫn, người mua có nguy cơ bị đánh cắp thông tin tài khoản hoặc chiếm đoạt tiền.

Điểm đáng chú ý của thủ đoạn này là các đối tượng không tiếp cận nạn nhân một cách ngẫu nhiên mà sử dụng thông tin liên quan đến giao dịch mua sắm đã phát sinh.

Khi người mua vừa nhận hàng, cuộc gọi thông báo thu hồi sản phẩm, hoàn tiền có thể dễ dàng bị nhầm tưởng là hoạt động chăm sóc khách hàng hoặc hậu mãi thông thường.

Tuy nhiên, việc người gọi nắm chính xác thông tin đơn hàng không đồng nghĩa với việc cuộc gọi đó là hợp pháp.

Thông tin giao dịch có thể bị thu thập từ nhiều nguồn, trong đó có nguy cơ dữ liệu bị lộ lọt hoặc được chia sẻ, trao đổi trái phép trong quá trình mua sắm trực tuyến. Riêng đối với từng trường hợp cụ thể, cần xác minh nguồn thông tin trước khi kết luận có xảy ra hành vi lộ lọt dữ liệu.

Sau khi dẫn dụ người mua chuyển sang các kênh liên lạc bên ngoài ứng dụng, kẻ gian tiếp tục đưa ra những lý do như xác minh tài khoản, kích hoạt lệnh hoàn tiền hoặc thanh toán phí thu hồi để yêu cầu nạn nhân thực hiện giao dịch.

Mục đích của các đối tượng là đánh cắp thông tin đăng nhập ngân hàng, mã xác thực hoặc trực tiếp chiếm đoạt tiền của người mua.

Để tránh rơi vào bẫy lừa đảo, người mua cần kiểm tra trực tiếp thông tin đơn hàng trên ứng dụng TMĐT đã sử dụng, thay vì làm theo hướng dẫn từ những cuộc gọi, tin nhắn chưa được xác thực.

Đối với các đơn hàng trên Shopee, người mua có thể truy cập mục "Đơn mua" để kiểm tra và thực hiện yêu cầu trả hàng, hoàn tiền theo quy trình chính thức của sàn.

Trường hợp nhận được thông báo thu hồi sản phẩm, cần đối chiếu thông tin trên ứng dụng hoặc liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng qua kênh chính thức để xác minh trước khi thực hiện.

Người mua tuyệt đối không cung cấp mật khẩu ngân hàng, mã OTP; không truy cập đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của người tự xưng là nhân viên sàn TMĐT, người bán hay đơn vị vận chuyển.

Đặc biệt, cần cảnh giác với những yêu cầu nộp phí để nhận tiền hoàn trả hoặc thực hiện các thao tác "xác nhận nhận tiền" trên website không chính thức.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người mua cần ngắt liên lạc, dừng giao dịch và sử dụng kênh hỗ trợ chính thức của sàn TMĐT để kiểm tra.

Nếu đã cung cấp thông tin đăng nhập ngân hàng hoặc chuyển tiền cho đối tượng, cần lập tức liên hệ ngân hàng để được hỗ trợ khóa tài khoản, ngăn chặn giao dịch khi có thể; đồng thời lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, đường link và các chứng cứ liên quan để trình báo cơ quan công an.

Trong bối cảnh mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, thông tin đơn hàng có thể bị lợi dụng để xây dựng những kịch bản lừa đảo được cá nhân hóa, khiến người mua khó nhận diện hơn.

Vì vậy, dù người gọi nắm rõ thông tin sản phẩm, thời gian giao hàng hay số tiền thanh toán, người tiêu dùng vẫn cần kiểm tra qua các kênh chính thức trước khi cung cấp thông tin cá nhân hoặc thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào.