Người lao động thiếu thông tin, doanh nghiệp chưa tạo điều kiện
Người lao động thiếu thông tin về chính sách bảo hiểm thất nghiệp; doanh nghiệp thờ ơ, không tạo điều kiện để người lao động hoàn thiện hồ sơ (nhất là việc chốt sổ bảo hiểm xã hội không đúng thời hạn) và sự chậm trễ trong việc phối hợp giải quyết giữa các đơn vị liên quan là những vướng mắc nổi cộm sau 3 tháng triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp ...
Người lao động thiếu thông tin về chính sách bảo hiểm thất nghiệp; doanh nghiệp thờ ơ, không tạo điều kiện để người lao động hoàn thiện hồ sơ (nhất là việc chốt sổ bảo hiểm xã hội không đúng thời hạn) và sự chậm trễ trong việc phối hợp giải quyết giữa các đơn vị liên quan là những vướng mắc nổi cộm sau 3 tháng triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp ...
 |
Mới có 0,37% số người thất nghiệp được hưởng bảo hiểm
Mất việc làm khiến cuộc sống người lao động bấp bênh, nay lại thêm khó khăn khi đủ điều kiện đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) nhưng vì những vướng mắc nêu trên mà mất quyền thụ hưởng chính sách hỗ trợ của nhà nước. Giám đốc Trung tâm giới thiệu việc làm Hải Phòng Bùi Thị Nga cho biết, đến cuối tháng 3, thành phố có 137 người lao động đăng ký thất nghiệp với đầy đủ thủ tục và đủ điều kiện được hưởng BHTN. Trong đó, 68 người sau khi có quyết định hưởng BHTN của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTB-XH) đã được Bảo hiểm xã hội thành phố (BHXH) chi trả chế độ BHTN. Tuy nhiên đây là con số “khiêm tốn” mới chiếm 0,37% so với số lượng người thất nghiệp hiện nay trên địa bàn thành phố. (Tính đến cuối năm 2009, tổng số lao động mất việc làm do suy giảm kinh tế ở Hải Phòng là 18.720 lao động). Nguyên nhân do người lao động thiếu thông tin, không đăng ký hưởng BHTN hoặc đăng ký nhưng hồ sơ không đủ giấy tờ cần thiết và chưa đủ thời gian đóng BHTN theo quy định…
Ngay sau khi chính sách BHTN có hiệu lực từ ngày 1-1-2009, Sở LĐTB-XH phối hợp với BHXH thành phố, Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Việt Nam tại Hải Phòng, Ban quản lý khu kinh tế, các quận, huyện tập huấn, phổ biến chính sách BHTN và hỗ trợ người lao động mất việc làm trong các doanh nghiệp gặp khó khăn do suy giảm kinh tế. Chỉ tính riêng số người tham dự tập huấn các văn bản pháp luật về BHTN ở các quận, huyện đã tới 15 nghìn. Mặc dù chính sách này được triển khai bài bản và rộng rãi song số đông người lao động vẫn thiếu thông tin về BHTN. Nguyên nhân chính là do thiếu sự hợp tác, tạo điều kiện từ phía doanh nghiệp.
|
Theo quy định, trong vòng 7 ngày kể từ ngày mất việc, chấm dứt hợp đồng lao động, người lao động phải đi đăng ký BHTN tại trung tâm giới thiệu việc làm hoặc phòng LĐTB-XH quận, huyện. Sau 15 ngày, người lao động phải nộp đủ hồ sơ và được hưởng trợ cấp thất nghiệp từ ngày thứ 16 trở đi. Trong thời gian được hưởng trợ cấp thất nghiệp, đối tượng hưởng được cấp thẻ BHYT. Từ tháng 1-2010, BHXH thành phố phân cấp BHXH quận, huyện cấp thẻ BHYT cho nhóm đối tượng này. |
|
|
Tuy nhiên, vướng mắc đầu tiên người lao động gặp phải là không đủ hồ sơ hưởng chế độ BHTN. Nguyên nhân nhiều doanh nghiệp, sau khi người lao động nghỉ việc chỉ có quyết định nghỉ việc hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động mà không thông báo kết quả xác nhận sổ BHXH, chưa làm thủ tục chốt sổ BHXH cho lao động hoặc làm chậm, không thông báo chính xác thời gian trả sổ BHXH khiến người lao động bị lỡ cơ hội hưởng BHTN và nhiều quyền lợi khác như được tư vấn, cấp kinh phí học nghề, tạo việc làm mới, thẻ BHYT…Cũng do thiếu thông tin nên nhiều lao động chưa đóng đủ 12 tháng BHTN cũng đến đăng ký khiến cán bộ, nhân viên Trung tâm giới thiệu việc làm mất nhiều thời gian giải thích.
Ngoài chậm chốt sổ BHXH, người lao động còn có nguy cơ bị cắt trợ cấp thất nghiệp sau khi từ chối việc làm do Trung tâm giới thiệu việc làm giới thiệu mà không có lý do chính đáng. Như vậy, nếu không có quy định về hình thức giới thiệu việc làm thì phần lớn sự thiệt thòi và bất lợi sẽ thuộc về người lao động vì dù công việc không ưng ý và đang thất nghiệp thì họ cũng vẫn không được hưởng BHTN.
|
Thắc mắc của người lao động về cụm từ: “từ chối việc làm không lý do chính đáng” được lãnh đạo Cục Việc làm - Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội giải thích: người lao động được gọi là từ chối việc làm không có lý do chính đáng trong ba trường hợp: không chịu làm công việc theo ngành nghề họ đã được đào tạo, không chịu làm công việc mà họ đã làm trước khi thất nghiệp và lao động phổ thông nhưng lại từ chối những công việc dành cho lao động phổ thông. |
Kịp thời gỡ “vướng”
Nhằm tạo điều kiện cho người lao động mất việc làm, ngành Lao động- Thương binh và Xã hội, BHXH thành phố cần xây dựng quy trình phối hợp giải quyết và chi trả BHTN. Vướng mắc về việc chậm chốt sổ BHXH đã được cơ quan BHXH giải quyết theo hướng: chấp nhận những doanh nghiệp nợ BHXH dưới một tháng sẽ được chốt sổ để người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp. Nếu nợ dưới 3 tháng, doanh nghiệp phải cam kết thời hạn trả nợ thì người lao động được chốt sổ BHXH. Hoặc có thể tham khảo cách làm sáng tạo của tỉnh Bình Dương: cấp dạng tờ rời cho người lao động có tham gia BHXH. Cách làm này vừa đúng quy định, đầy đủ thông tin vừa giúp giảm bớt thời gian chờ đợi chốt sổ BHXH của người lao động.
Mặt khác, chính sách BHTN cần được tuyên truyền sâu rộng hơn nữa đến từng người lao động, giúp họ có đầy đủ thông tin về chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với người bị mất việc, góp phần bảo đảm an sinh xã hội./.
Thanh Thủy