Người đồng hành cùng các nhà nhiếp ảnh

Nghề sửa chữa camera và máy ảnh thật hiếm ở Việt Nam. Nếu có hàng nghìn, hàng vạn người  biết cầm máy ảnh để chụp thì thợ sửa chữa máy ảnh chuyên nghiệp chỉ là con số rất nhỏ, trong đó có hai anh em Bình, Xuân, chủ cửa hàng sửa chữa máy ảnh và camera đã âm thầm lặng lẽ theo nghiệp của cha là ông Thế Giang, một trong  ba người thợ chữa máy ảnh nổi tiếng nhất Hải Phòng. “Hữu xạ tự nhiên hương”, không chỉ giới nhiếp ảnh Hải Phòng mà cả khu vực đồng bằng sông Hồng đều biết đến “thương hiệu” Bình Xuân.

Từ cha truyền con nối…

Ông Thế Giang, người cha của Bình, Xuân nguyên là thợ chụp ảnh có tay nghề cao của Hợp tác xã nhiếp ảnh Rạng Đông. Ngoài chụp ảnh ông còn có sở thích tự mày mò sửa chữa máy ảnh. Đầu những năm 70 của thế kỷ 20, lúc đó đất nước còn chiến tranh; cả thành phố chỉ có vài ba hiệu ảnh: Rạng Đông, Mùa Xuân, Thành Tô. Máy chụp, các phương tiện in, tráng được coi là “xịn” thời ấy đều do Pháp và Liên Xô sản xuất nhưng cũng rất hiếm. Với đức tính cần mẫn ông đã cải tiến thiết bị để việc làm ảnh trở nên dễ dàng, từ quy tráng phim đến máy phóng, từ máy phim to ông chế ra máy phim nhỏ để chụp nhằm tiết kiệm phim. Ông chế ra cả "đầu bọt", đèn ảnh, thậm chí lấy ống kính của máy này lắp sang thân máy khác. Người ta đã gọi đùa ông là ông Giang "đầu nọ đít kia" để chỉ sự “sáng tạo” của ông. Đến khi công nghệ mới tràn vào Việt Nam với nhiều loại máy điện tử do những thuỷ thủ tàu viễn dương mang từ Nhật Bản về thì ông không làm nghề nữa. Và như một quy luật tự nhiên, hai con trai ông - Bình, Xuân nối nghiệp của cha để kiếm sống.

… đến con hơn cha

 Hai anh em Bình, Xuân còn trẻ, tuổi đời chưa đến 40 mà đã theo nghiệp hơn 20 năm. Hàng nghìn, hàng vạn chiếc máy ảnh đã được hai anh em sửa chữa. Từ thợ dịch vụ đến dân chơi máy ảnh, đến cả những nhiếp ảnh gia nổi tiếng Hải Phòng đều mang máy ảnh đến đây sửa chữa hoặc nhờ tư vấn. Tâm sự về nghề nghiệp, Bình, Xuân thổ lộ chân tình: máy ảnh thuộc dạng công nghệ cao, trước tiên đòi hỏi người thợ phải kiên trì, không nóng vội, chịu khó tìm tòi thì mới có cơ may sáng tạo. Nguyên lý máy móc như nhau: từ lên phim, vận hành máy đến các chu trình gương, vizơ, canh nét …nhưng vị trí sắp xếp có  thể khác nhau. Mình tự học, tự làm nên không phải lúc nào cũng biết, cũng giỏi. Đôi khi chính những người chụp ảnh tư vấn trở lại, mình học hỏi từ họ và tay nghề vững vàng hơn. Không có việc gì dễ dàng cả, mọi cái đều phải làm đi, làm lại nhiều lần. Bình, Xuân kể rằng đã từng chữa cả máy Leika cổ. Đây là loại máy khó chữa nhất vì nguyên lý lắp ráp hoàn toàn thủ công. Nó là "hàng độc", chu kỳ vận hành cực kỳ phức tạp. Có lần (vào năm 1980) Bình, Xuân còn chữa được chiếc máy ảnh NIKONMAT của nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng Hải Phòng - Trần Đạt, bị gãy toàn bộ "bẩng gương" và ống kính do bị tai nạn xe máy…

Ngày nay, với sự xuất hiện của nhiều loại camera và máy ảnh kỹ thuật số, người sử dụng ngày càng nhiều, đủ các tầng lớp. Dù máy tốt đến đâu thì cũng có lúc “giở chứng”. Hỏng hóc, trục trặc kỹ thuật là điều khó tránh khỏi. Vì thế, có những chuyện thật mà nghe cứ như đùa. Có ông vừa mua máy mới tinh ở hiệu ảnh ra, người ta "thử" cho mình thì chụp "ngon lành" nhưng đến khi mình "sờ" vào thì lại hỏng. Rồi pin Con Thỏ mới lắp vào máy chụp "tốt", nhưng được dăm ba kiểu thì tịt, không hiểu máy bị làm sao. Đến cả những thợ ảnh chuyên nghiệp cũng chỉ "biết chụp" còn máy móc thì chịu "không biết đâu mà lần". Thành ra cửa hàng Bình Xuân lúc nào cũng nườm nượp khách. Hai  thợ trẻ Bình, Xuân cần mẫn, chân tình hướng dẫn, tư vấn cho các "thượng đế" từ sáng đến tối, đôi khi  kéo dài suốt đêm … để khách hàng từ các tỉnh Quảng Ninh, Thái Bình, Nam Định sớm có máy hành nghề trong những ngày lễ, tết.

Với niềm đam mê nghề nghiệp, cửa hàng sửa chữa máy ảnh và camera Bình Xuân luôn là địa chỉ tin cậy của những người chơi máy ảnh Hải Phòng và các tỉnh lân cận. Bình Xuân có thể tự hào là người đồng hành cùng các nhà nhiếp ảnh. Từ căn nhà nhỏ cấp bốn nằm sâu trong ngõ phố Lạch Tray và hai bàn tay trắng, nay Bình Xuân có cơ ngơi vài tỷ. Ngoài nghề sửa chữa, Bình, Xuân bắt đầu dành nhiều thời gian cho chụp ảnh, tham gia các câu lạc bộ nhiếp ảnh của thành phố; tài trợ các cuộc thi và liên hoan ảnh Hải Phòng. Sự tâm huyết của người cha và sự sáng tạo của hai người con đã làm nên thương hiệu Bình Xuân./.