Người dân kêu ai khi giá bất ổn?

Những biến động khó kiểm soát của thị trường trong thời gian quá đã được đưa lên bàn bạc tại phiên họp sáng nay của Quốc Hội khóa XIII. Dự thảo luật được trình trong phiên họp lần này vẫn còn nhiều bất cập. Ví như câu hỏi: Giá cả bất ổn thì người dân sẽ kêu ai?.

Có đại biểu cho rằng cần phải quy định giá thóc tối thiểu trong luật Giá

 

Theo dự thảo Luật Giá được được trình trong phiên họp lần này, danh mục các loại hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá vẫn ở phạm  vi rộng. Theo ý kiến của UBTV QH, Danh mục được lập trên cơ sở nhu cầu, tầm quan trọng, tính biến động của giá hàng hóa, dịch vụ trong đời sống, sản xuất.

 

Tuy nhiên, không phải mọi thời điểm đều áp dụng bình ổn đối với mọi mặt hàng có trong Danh mục. Cơ quan có thẩm quyền chủ động và chỉ lựa chọn hàng hóa, dịch vụ cần thiết phải bình ổn tại những thời điểm có biến động bất thường về giá. 

 

Do đó, mặc dù Danh mục gồm nhiều hàng hóa, song trên thực tế, số phải áp dụng bình ổn là rất ít; nếu thị trường ổn định thì có thể không áp dụng bình ổn với bất kỳ hàng hóa nào, song để bảo đảm tính ổn định và bao quát của Luật thì vẫn cần thiết phải xác định Danh mục với nhiều loại hàng hóa, dịch vụ. 

 

Trong dự thảo lần này, UBTVQH đã loại khỏi Danh mục một số mặt hàng: sắt, thép, xi măng; thức ăn hỗn hợp dùng cho chăn nuôi; dịch vụ vận chuyển hành khách bằng đường sắt loại ghế ngồi cứng... và chỉnh sửa một số chi tiết khác.

 

Tuy nhiên, tại phiên họp sáng nay, nhiều đại biểu cho rằng vẫn rất cần phải mở rộng hơn nữa danh mục hàng hóa bình ổn, đặc biệt là đối với các mặt hàng liên quan đến nông sản. 

 

Đại biểu Phạm Minh tấn (Đak lăc) đề nghị đưa Café vào danh mục bình ổn giá. Theo quan điểm của ông, người dân ở khu vực Tây Nguyên sống chủ yếu bằng Café. Thứ hai nữa là nước ta là nước hiện nay chỉ đứng sau Braxin về sản lương café. Café hiện là mặt hàng nông sản chủ lực xuất khẩu thứ 2 sau lúa gạo…

 

Danh mục thuốc cho thực vật , thức ăn cho gia xúc gia cầm… cũng cần được đưa vào danh mục bình ổn giá. Đó là quan điểm của đại biểu  Trương Minh Hoàng (Cà Mau), đại biểu Nguyễn Thanh Thủy (Hậu Giang).

 

Đồng quan điểm này đại biểu Phùng Đức Tiến (Hà Nam) nói: “Khi sản xuất,  bà con nông dân phải ra chợ mua nguyên liệu, vật tư với giá đắt. Khi thu hoạch thì bán sản phẩm ở chợ giá rẻ. Vì thế, cần bình ổn giá ở tất cả các khâu của sản xuất nông nghiệp.”

 

Đại biểu Nguyễn Thanh Hải (Hòa Bình) cho rằng cần đưa vào Luật cả giá thóc tối thiểu,  để đỡ thiệt hại cho người nông dân khi được mùa mà bị thương lái ép giá.

 

Tuy nhiên, trái với những ý kiến cần mở rộng thêm danh mục bình ổn giá, đại biểu Trần Du Lịch (Tp. Hồ Chí Min) phát biểu: “Đừng quá kỳ vọng vào vấn đề bình ổn giá nếu kinh tế vĩ mô không ổn định. Nói cách khác là đây là vấn đề của chính sách kinh tế vĩ mô. Mở rộng nhiều sẽ lợi bất cập hại. Mở rộng quá mà không quản ký được thì càng nguy hiểm”.

 

Liên quan đến vấn đề thẩm quyền trong việc bình ổn giá, đại biểu Đào Văn Bình (Hà Nội) nói: “Quản lý nhà nước về giá đã có các điều khoản quy định quyền của một số ngành nhưng vẫn còn chung chung. Nhất là những bộ ngành liên quan đến giá cả thị trường. Vì vậy, đề nghị bổ sung thêm một số quy định cụ thể, để khi sự việc bất ổn về giá xảy ra, biết ngay là trách nhiệm của bộ nào, ngành nào, của ai. Ví dụ, đợt vừa rồi là giá sữa, giá thuốc tân dược bất ổn, người dân chỉ biết kêu mà không biết kêu ai”.

 

Đại biểu Trần Dương Tuấn (Bến Tre) cũng chỉ rõ: “K5 điều13 chưa quy định rõ cơ quan nào có trách nhiệm giải quyết khiếu nại về giá cho người tiêu dùng.”

 

 

Tại dự thảo lần này, Luật giá cũng đã quy định nguyên tắc cụ thể cho giá điện. Theo đó, có khâu Nhà nước định giá cụ thể; có khâu Nhà nước chỉ quy định khung giá, đồng thời quy định cơ chế điều chỉnh trong khung. Cụ thể như sau: 

 

1. Nhà nước định mức giá cụ thể đối với: giá truyền tải, giá dịch vụ phụ trợ hệ thống điện vì đây là những khâu hiện đang thuộc độc quyền nhà nước. 

 

2. Đối với các khâu: phát điện, bán buôn điện về lâu dài sẽ áp dụng cạnh tranh theo lộ trình, phù hợp với cơ chế thị trường. Tuy nhiên, tại thời điểm hiện nay, Nhà nước vẫn quy định khung giá đối với giá phát điện, giá bán buôn điện.

 

Như vậy, các doanh nghiệp được quyền chủ động định giá trong khung, cạnh tranh về giá theo khung đó; bảo đảm có lợi cho người tiêu dùng; tạo chủ động cho doanh nghiệp song Nhà nước vẫn kiểm soát được giá điện. Quy định này cũng phù hợp lộ trình hình thành và phát triển thị trường điện tại Quyết định số 26/2006/QĐ-TTg ngày 26 tháng 01 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ.

 

3. Về giá bán lẻ điện: Xin tiếp thu theo hướng Nhà nước quy định khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân, Thủ tướng Chính phủ quy định cơ chế điều chỉnh giá và cơ cấu biểu giá bán lẻ điện nhằm bảo đảm điều chỉnh linh hoạt theo cơ chế thị trường và phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 10/2011/QH13 của Quốc hội. Như vậy, Điều 19 (Hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá) và Điều 22 (Thẩm quyền và trách nhiệm định giá) trong Dự thảo Luật đã được chỉnh lý trình Quốc hội.

 

Ngoài ra, để bảo đảm tính minh bạch trong mỗi quy định, tiếp thu ý kiến ĐBQH, UBTVQH bổ sung khoản 18, 19, 20 vào Điều 4 về giải thích từ ngữ 3 khái niệm: “mức giá bán lẻ điện bình quân”, “khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân”, “cơ cấu biểu giá bán lẻ điện”.

 

Nhật Thanh