Ngư dân nghèo khó tiếp cận chính sách

Sau khi có chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước giải ngân chi hỗ trợ cho ngư dân theo Quyết định 289/QĐ-TTg. Chủ của những phương tiện tàu cá có công suất lớn ở quận Thanh Khê đã nhận được khoản hỗ trợ tiền dầu.

Trong số 1.939 tàu cá của thành phố, quận Sơn Trà có đến 1.336 chiếc. Phần lớn số tàu này có công suất nhỏ (dưới 45CV) của ngư dân nghèo nên khó có thể tiếp cận được chính sách hỗ trợ vì thiếu thủ tục và thói quen không tuân thủ quy định ra vào bến.
                                                                          
Còn nợ tiền dầu, tiền đâu mua bảo hiểm?

Công điện số 30 của Thủ tướng Chính phủ đã tháo gỡ được các điều kiện khó nhất. Theo đó, hồ sơ hỗ trợ dầu chỉ còn những điều kiện tương đối đơn giản: Đăng kiểm tàu cá, giấy chứng nhận tàu cá, giấy phép khai thác thủy sản, báo cáo hoạt động chuyến biển có xác nhận của Đồn Biên phòng và bảo hiểm thân tàu. Tàu cá có công suất 90CV trở lên phải có cả bảo hiểm tai nạn thuyền viên. Phần lớn tàu cá của quận Sơn Trà có công suất nhỏ của ngư dân nghèo nên lâu nay ít quan tâm đến việc mua bảo hiểm thân tàu cũng như bảo hiểm tai nạn thuyền viên vì chỉ đánh bắt gần bờ.

Tháo gỡ điều kiện mua bảo hiểm thân tàu, nhiều ngư dân nghèo sẽ nhận được hỗ trợ tiền dầu.

Từ cuối năm ngoái đến nay, giá dầu tăng, phí tổn khác cho chuyến đi biển cũng tăng thì chuyện mua bảo hiểm thân tàu dưới 20CV ít nhất cũng gần 1 triệu đồng càng được xem như xa xỉ với ngư dân nghèo. Vợ ông Lê Đốn, chủ một tàu cá 40CV ở tổ 37, phường Nại Hiên Đông cho biết: Từ đầu năm đến nay, tàu của gia đình bà chuyến nào ra khơi cũng phải đong dầu nợ. Đánh được bao nhiêu cá đem về lại bán trừ nợ tiền dầu. Mỗi chuyến biển từ 4 - 7 ngày, sau khi trừ chi phí và chia nhau với người đi “bạn” chỉ được 500 - 700 ngàn đồng/người. Nhiều chuyến hòa vốn coi như không công, có chuyến thâm vốn thì lại đi tiếp để trả nợ tiền dầu.
 
Vì thế gia đình không nghĩ đến việc mua bảo hiểm thân tàu. Nay nghe nói làm thủ tục để Nhà nước hỗ trợ tiền dầu cũng mừng lắm nhưng yêu cầu phải mua bảo hiểm tàu khoảng 1,5 triệu đồng thì gia đình đành chịu. Dù cũng nghe nói sau này Nhà nước sẽ hỗ trợ cho 30% tiền mua bảo hiểm, nhưng hiện còn nợ tiền dầu, lấy đâu ra để mua bảo hiểm!

Phải chịu thiệt vì không thực hiện quy định xuất, nhập bến

Một nhóm đối tượng khác phải chịu thiệt thòi không được nhận hỗ trợ chỉ vì thiếu ý thức tuân thủ quy định xuất, nhập bến có xác nhận của các Trạm Biên phòng. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để xác nhận thời gian hoạt động trên biển của tàu làm căn cứ hỗ trợ tiền dầu. Tuy nhiên, do đặc thù của quận Sơn Trà là nhiều tàu công suất nhỏ, nhiều nghề khai thác; đặc biệt là các tàu nhỏ từ 20CV trở xuống  khai thác gần bờ, ngư dân tối ra biển đánh bắt, sáng vào ngay nên không thường xuyên tuân thủ quy định phải trình Trạm Biên phòng kiểm tra trước khi xuất bến và báo cáo khi về bến. Ông Đinh Văn Quân, ngư dân ở tổ 21, phường Mân Thái nói: “Tàu tôi nhỏ, đậu bãi ngang, mỗi lần đi cứ thế là ra biển có ai hỏi chi mô.
 
Lâu dần thành quen chẳng nghĩ đến hôm nay được Nhà nước hỗ trợ tiền dầu thì phải có chữ ký và đóng dấu xác nhận của Trạm Biên phòng. Hơn nữa, Trạm Biên phòng Mân Thái trước đây ở ven bờ biển nay lại bố trí khuất vào khu dân cư mới Mân Thái 2 thì cũng bất tiện cho ngư dân”. Ông Huỳnh Văn Thành, ngư dân ở tổ 12 phường Nại Hiên Đông lại nêu lý do: “Cầu cảng Trạm Biên phòng sông Hàn cao quá, chỉ phù hợp cho tàu lớn cập làm thủ tục xuất, nhập bến. Tàu nhỏ cập vào thì sóng gây va đập tàu với cột bê-tông cầu tàu nên ngại vào. Ngư dân trên loại tàu tối ra, sáng vô đi ngang qua trạm chỉ giơ tay “ới” một tiếng cho anh em Biên phòng biết là xong. Lâu dần cũng thành quen. Chừ mới biết mình không chấp hành quy định thì phải chịu thiệt”.

Trao đổi với Thiếu tá Phạm Phú Đức, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng 252, chúng tôi được biết: Quy định tàu cá ra, vào bến phải làm thủ tục xuất, nhập tại Trạm Biên phòng là quy định bắt buộc của pháp luật. Những tàu trốn, né làm thủ tục thường là những tàu không bảo đảm các điều kiện an toàn hàng hải. Nếu làm thủ tục, Trạm Biên phòng kiểm tra mà không đủ các điều kiện này thì chắc chắn họ không được phép ra khơi.

Đồn Biên phòng 252 đã phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền thường xuyên cho ngư dân nhưng nhiều người vẫn không tuân thủ. Do đó, để có căn cứ xác nhận thời gian đi biển cho bà con được hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước thì ngay từ bây giờ ngư dân phải tuân thủ nghiêm việc làm thủ tục xuất, nhập bến khi ra vào hoạt động trên biển.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân, UBND quận Sơn Trà đã đưa việc giải quyết thủ tục để hưởng chính sách hỗ trợ ngư dân thực hiện theo cơ chế “một cửa liên thông” tại UBND phường. Tuy nhiên, sau hai tháng triển khai thực hiện Quyết định 289/QĐ-TTg, đến nay mới chỉ có 110 hồ sơ hợp lệ trong tổng số 1.336 tàu cá gửi về Phòng Kinh tế quận chờ xét hỗ trợ tiền dầu.

Bài và ảnh: SƠN TRUNG