Ngòi bút phải từ tâm

(PLVN) - Tôn trọng và bảo vệ trẻ em - đó là trách nhiệm của người lớn, được quy định trong các văn bản pháp luật, điều ước quốc tế, quy tắc đạo đức,... chứ không riêng nhà báo, tuy nhiên, người làm công việc truyền thông thể hiện điều này như thế nào là một sự khác biệt so với những người lớn khác.
Hình minh họa. Hình minh họa.

Điều khác biệt cơ bản là truyền thông tác động trực tiếp đến trẻ em, có thể tốt và cũng có thể gây tác hại đến thể chất, tinh thần, đời sống của trẻ nhỏ, cá nhân một đứa trẻ hay cả một cộng đồng. Và cái cộng đồng trẻ nhỏ đó, được gọi là "tuổi thơ" là một bộ phận của xã hội, không thể tách rời, đòi hỏi một sự đối xử đặc biệt, ngay cả khi thực hiện việc tôn trọng và bảo vệ cũng khác với bộ phận còn lại của xã hội.

Những nhà hoạt động xã hội trong lĩnh vực trẻ em, bao gồm cả những người nghiên cứu và các tổ chức bảo vệ trẻ em đã chỉ ra một nguy cơ mà báo chí thường gặp phải là tạo ra "nạn nhân kép" trong các vụ bạo hành hoặc xâm hại tình dục trẻ em.

Báo chí đưa tin, hình ảnh, tường thuật vụ việc rất dễ gây ra sự kỳ thị, xa lánh, chế giễu của người đời và gây nên những tổn thương tinh thần nặng nề cho trẻ em và những tổn thương đó khó lành, ảnh hưởng đến nhân cách, lối sống của đứa trẻ đó trong suốt cuộc đời về sau.

Điều nguy hiểm là khi tạo ra "nạn nhân kép" thì người làm báo không dụng tâm và chủ ý làm việc đó, hiệu ứng tạo ra chỉ là sự vô tình. Họ muốn có sự thuyết phục bạn đọc câu chuyện đó là sự thật nên đưa các thông tin về địa chỉ, nhân thân, hình ảnh thì việc viết tắt họ tên nạn nhân hay xóa gương mặt trở thành vô ích, họ muốn tạo nên sự thương cảm nạn nhân và căm phẫn kẻ thủ ác, ấu dâm thì vô hình trung tạo nên một hiệu ứng ngược lại là gây tổn thương cho chính nạn nhân.

Loại trừ việc "câu lai", thu hút người đọc bằng sự miêu tả chi tiết sự việc thì chỉ nội việc đưa tin một cách "trung thực, khách quan" theo kiểu đó cũng đã bộc lộ cái tâm và cái tầm của nhà báo hoặc cả ban biên tập của tờ báo đó.

Nếu có cái tâm thực sự thì ngay từ lúc bấm phím viết bài, người viết đã cẩn trọng mà đắn đo từ ngữ và tự nhiên có một giới hạn vô hình đặt ra khi đưa hoặc xử lý những thông tin này. Sự xót xa, đồng cảm với nạn nhân trong tâm thức người làm báo cùng với ý thức bảo vệ và tôn trọng trẻ em thì không thể vô tình mà tạo ra những "nạn nhân kép" được!

Mặt khác, Luật bảo vệ trẻ em của nước ta đã có những quy định khá chi tiết điều chỉnh việc báo chí viết về trẻ em cần tuân thủ những điều kiện gì. Tổ chức Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc (UNESCO) có quy tắc đạo đức nghề nghiệp báo chí về trẻ em.

Một trong những quy định của pháp luật cũng như quy tắc đạo đức của các văn bản này thể hiện sự tôn trọng trẻ em mà rất cần phải lưu tâm là phải để cho trẻ em cất lên tiếng nói của mình trên các phương tiện truyền thông. Điều này chúng ta rất dễ bỏ qua bởi quen nhìn trẻ em bằng con mắt người lớn, dạy dỗ hoặc điều chỉnh hành vi của trẻ theo cảm nhận hoặc suy nghĩ của người lớn mà không đặt mình vào chính địa vị của đứa trẻ hoặc quên béng mất mình đã từng là một đứa trẻ khi bị đối xử bất công hay bị người lớn áp đặt.

Dành cho trẻ quyền phát ngôn, quyền bày tỏ ý kiến của mình không chỉ ở những tờ báo dành cho trẻ em mà ở các "góc nhìn" của tất cả các tờ báo, phương tiện truyền thông không chỉ thể hiện sự tôn trọng trẻ em mà còn để người lớn hiểu trẻ em hơn và từ đó tránh được việc gây tổn thương cho trẻ, dù vô tình hay hữu ý.

Vài năm trước có một vụ giết nhiều người đàn ông ở đường cao tốc tại Mỹ. Sát thủ là một phụ nữ bán dâm, tuổi thơ cha mẹ ly dị, ở với ông bà ngoại và bị ông ngoại lạm dụng tình dục nhiều lần. Thông tin chi tiết về vụ này tràn ngập trên các phương tiện truyền thông và các lý giải đều tập trung vào tuổi thơ bất hạnh của nữ sát thủ và cho đó là nguyên nhân của tội ác.

Điều này vô hình trung, tạo ra sự căm thù của những đứa trẻ bất hạnh và chúng tìm ra lý do để trả thù và cho đó là sự chính đáng. Trong mắt chúng, nữ sát thủ này là một anh hùng.

Phải chăng, đó là bài học cho giới truyền thông và cần đến cái tâm của người làm báo?

Phaly
Cùng chuyên mục
Hình minh họa.

Nên mở cửa hay chưa?

(PLVN) - Chưa khi nào TP Hồ Chí Minh (HCM) rơi vào tình thế “đau đầu” như hiện nay, khi đứng trước câu hỏi “nên mở cửa hay chưa” sau hơn 100 ngày thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội phòng chống dịch COVID-19.

Đọc thêm

Máy tính cho em

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát động chương trình “Sóng và máy tính cho em”.
(PLVN) - Sự kiện Thủ tướng Phạm Minh Chính phát động chương trình “Sóng và máy tính cho em” tối 12/9 đã lay động lòng nhiều người.

Xuống với dân

Thủ tướng thăm hỏi và động viên người dân đang thực hiện cách ly phòng chống dịch tại Đồng Nai. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
(PLVN) -Những hình ảnh Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính, hay Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam xuống cơ sở thăm hỏi nhân dân, kiểm tra việc phòng chống dịch, xem lãnh đạo địa phương phục vụ dân ra sao khi đang thực hiện giãn cách; kiểm tra sự sẵn sàng của hệ thống chính trị ở cơ sở trong việc phục vụ nhân dân trong phòng chống COVID-19... thực sự đã lan tỏa ra nhiều nơi và đem lại những tín hiệu tích cực.

Đừng tiếp tay tội phạm địa ốc

Tháng 8/2021 thắt chặt giãn cách xã hội, nín thở tránh Covid, không được ra khỏi nhà, có ai giao dịch nhà đất?
(PLVN) - Sài Gòn đã trải qua hơn 100 ngày giãn cách xã hội trong cuộc chiến chống COVID-19. Con virus tí hon này cũng tình cờ cho người ta thấy những góc khuất trong lĩnh vực địa ốc ở đô thị đông dân và mật độ người chật chội nhất Việt Nam này.

'Thời gian vàng'

Hinh minh họa.
(PLVN) - Các địa phương thực hiện giãn cách xã hội đang phấn đấu hoàn thành mục tiêu xét nghiệm toàn dân trước ngày 15/9/2021 để loại trừ nguồn lây ra khỏi cộng đồng.

Để tuyến đầu y tế luôn sung sức

Hình minh họa.
(PLVN) - Chỉ trong bốn ngày, Bộ Y tế liên tiếp có hai văn bản chỉ đạo về vấn đề lực lượng y bác sĩ tại các bệnh viện (BV), đặc biệt là tại các BV điều trị bệnh nhân COVID-19.

Bài toán trước ngưỡng bình thường mới

Đã có những đề xuất với những người đã tiêm đủ 2 mũi vaccine cần được phép đi lại, tham gia các hoạt động lao động, sản xuất, tham gia công tác phòng, chống dịch.
(PLVN) - Từ nay đến thời hạn dự kiến kết thúc giãn cách xã hội ở nhiều tỉnh mà trong đó trọng tâm là TP.HCM, Hà Nội không còn nhiều. Triển vọng tăng trưởng kinh tế phụ thuộc nhiều vào khả năng kiểm soát dịch bệnh.

Cánh én chào mùa Xuân

Quận 7, TP HCM công bố đã kiểm soát được dịch bệnh.
(PLVN) - Thông tin Quận 7 và huyện Củ Chi công bố đã kiểm soát được dịch bệnh thực sự là tín hiệu vui, cho thấy có thể đỉnh dịch đã qua, như những cánh én chấp chới bay báo mùa Xuân đã về.

Nếu chỉ trông vào ngân sách, chúng ta mãi là giáo dục nghèo!

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Duy Thành lần đầu tiên phát biểu trước hội nghị Tổng kết năm học ngành GD&ĐT
(PLVN) - Phát biểu trước hội nghị Tổng kết năm học 2020- 2021 ngành GD&ĐT Vĩnh Phúc hôm 31/8, ông Lê Duy Thành – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã chia sẻ những vấn đề tâm huyết của ngành GD&ĐT, trong đó nhấn mạnh: “Nếu chỉ trông vào ngân sách, chúng ta mãi là giáo dục nghèo!”. Đây không phải vấn đề riêng của ngành GD&ĐT Vĩnh Phúc

Tinh thần Quốc khánh tiếp sức cho cả nước giành chiến thắng trong 'cuộc chiến mới'

Quốc khánh 2021 là một sự kiện đặc biệt so với những năm trước khi thời điểm cả nước đang chung sức, đồng lòng phòng chống COVID.
(PLVN) -  Một mùa thu nữa lại về, đó bao giờ cũng là mùa khiến trái tim con người bỗng trở nên hồ hởi, tưởng niệm lạ lùng. Thu chạm ngõ, đánh thức và khơi lại những giá trị thiêng liêng về một mùa thu cách mạng, một mùa thu đã thay đổi số mệnh của cả một dân tộc, mở ra một kỷ nguyên mới của thời đại. Dù đã đi qua nhiều thập kỷ, nhưng trong ngày lễ Quốc khánh trọng đại này, mỗi người con đất Việt luôn cảm thấy vô cùng tự hào về một sự kiện có bề dày lịch sử của một dân tộc oai hùng.

Xin đừng đặt mình ngoài cuộc!

Xin đừng đặt mình ngoài cuộc!
(PLVN) - Giữa những gian khó và nỗ lực, vẫn có không ít người thiếu nỗ lực, chỉ biết thở than, đưa tin xấu, nhìn vào tiêu cực để bức tranh ngày dịch càng buồn bã, nặng nề hơn.

Chiến thắng thuộc về nhân dân

Thủ tướng vẫy chào, động viên bà con đang thực hiện cách ly tập trung tại Trường Tiểu học Bình Thuận, phường Thuận Giao, TP Thuận An. Ảnh: VGP
(PLVN) - Sau các Công điện số 1099/CĐ-TTg, Công điện 1102/CĐ-TTg, Công điện 1105/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công tác phòng, chống dịch (PCD) đã có những tín hiệu lạc quan.

Sáng mãi triết lý của một người thầy

Sáng mãi triết lý của một người thầy
(PLVN) - Trong suốt cuộc đời dạy học, thầy giáo Chu Văn An đã đào tạo được nhiều học trò, trong đó có không ít học trò đỗ đạt làm quan và có nhiều cống hiến cho đất nước. Tuy nhiên, thầy Chu còn có một người học trò rất đặc biệt là thủy thần vì kính trọng danh tiếng, nhân cách, đức độ của thầy đã hóa thành người lên hạ giới để xin theo học. Người “học trò thủy thần” cảm thương nỗi khổ của muôn dân, vạn vật chúng sinh vì nạn hạn hán nên đã dám chống lệnh Thiên đình để làm mưa cứu hạn.

'Trận chiến kỳ lạ' có tên COVID

Trao tặng trực tiếp rau củ quả, để động viên kịp thời và cung ứng thực phẩm cho người dân vùng dịch.
(PLVN) -  Mỗi người dân TP Hồ Chí Minh hãy là một chiến sĩ, mỗi gia đình hãy là một pháo đài trong trận chiến chống lại dịch bệnh. Nghe rất to lớn nhưng để làm được chỉ cần mỗi chúng ta hãy “ở yên trong nhà”. Sẽ không ít khó khăn, nhưng vì đây là một trận chiến rất cam go nên hãy cùng cố gắng.

Lên mạng giải tỏa áp lực chuyện gia đình

Hiện nay trên mạng xã hội có hàng trăm group kín dành cho những người muốn chia sẻ chuyện buồn vui hôn nhân, giải tỏa áp lực gia đình.
(PLVN) - Những ngày này, mạng xã hội chính là nơi để nhiều người giải tỏa những áp lực trong cuộc sống vợ chồng. Nhưng mặt trái của nó là khiến nhiều cuộc hôn nhân thêm phần rạn nứt.