Ngoại thành: H5N1 vẫn bị xem thường

'Ăn chạy dịch, bán chạy dịch'

Những ngày dịch cúm gia cầm mới bùng phát ở xã Tiên Hưng (Tiên Lãng), chúng tôi có mặt tại chợ Bắc Hưng, nơi bán nhiều sản phẩm thuỷ cầm, nhất là trứng vịt. Hoạt động kinh doanh tại chợ Bắc Hưng vẫn sôi động. Nhiều người ở các xã Bắc Hưng, Tiên Hưng, Nam Hưng, Đông Hưng, Tây Hưng đưa vịt và trứng vịt đến chợ. Người bán xếp trứng và vịt chất đống thành hàng dài. Người mua, người bán tấp nập. Chúng tôi được biết, vào thời điểm này, hầu hết nông dân chuyên nuôi vịt ở huyện Tiên Lãng bán vịt đổ xô theo con, một đôi vịt gần 3 kg giá 15 nghìn đồng. Vậy là bất chấp dịch bệnh đã bùng phát, người dân ở đây vẫn mua vịt và trứng vịt về sử dụng vì rất nhiều người quan niệm nếu vịt nhà mình nuôi vẫn khoẻ mạnh mà không ăn thì chẳng biết mang chúng vứt đi đâu, bán ở nội thành chẳng ai mua.

Từ chợ Bắc Hưng, chúng tôi đến xã Kiến Thiết. Tại một điểm tiêm vắc xin cho gia cầm, vài người mang gà ra tiêm phòng. Cả người tiêm và người mang gia cầm đến tiêm đều không có dụng cụ bảo hộ . Chúng tôi hỏi một phụ nữ trung tuổi:

- Chị không sợ cúm gia cầm à?

Chị này cười to và nói thản nhiên:

- Cúm gà năm nào chẳng có. Các cô ít tiếp xúc với gia cầm, có khi ăn thịt gà lại nhiễm bệnh, chứ hằng ngày ở chung với gà, ăn thịt gà chúng tôi miễn dịch rồi, gà vịt nhà mình nuôi thì chắc chắn mình phải biết là khoẻ chứ . Mấy đợt dịch vừa rồi cả thôn tôi vẫn giết thịt gà ăn bình thường có sao đâu? Bây giờ dịch chưa về đến xã nên nhà nào cũng ăn chạy dịch, bán gia cầm chạy dịch. Bữa nào cũng có thịt gà, ăn to như có cỗ(!?) Thấy nhà nước cho tiêm vắc-xin miễn phí thì chúng tôi mang gà đi tiêm cho yên tâm chứ nếu phải mất kinh phí thì chẳng nhà nào mang ra tận nơi thế này đâu.

Cán bộ thú y ở đây cho chúng tôi biết, ở một số vùng chăn nuôi vịt tập trung, có trường hợp cán bộ thú y đến gia đình vận động tiêm vắc xin cho vịt mà không được vì bà con sợ nếu tiêm vắc xin, vịt sẽ dừng đẻ trứng. Giải thích thế nào cũng không được...Lại có những nơi bà con nuôi gia cầm rải rác, vài con trong vườn nhà, khi gia cầm có hiện tượng chết, tự ý chôn huỷ, không báo chính quyền địa phương và cán bộ thú y vì sợ làm thế to chuyện, hàng xóm lại bảo tại gia cầm nhà mình mà họ không yên ổn.

Tương tự như vậy, ở nhiều vùng quê khác chúng tôi cũng thấy người dân chưa nâng cao ý thức phòng chống dịch bệnh, bất chấp khuyến cáo của chính quyền địa phương vẫn giết mổ, ăn thịt gia cầm ngay trong vùng dịch. ở một số nơi còn xuất hiện tình trạng cán bộ xã cố tình giấu gà không cho tiêu huỷ hết hoặc mang gà ở gần vùng dịch cho họ hàng hoặc bạn bè ở địa phương khác...

Trong vùng dịch, gia cầm vẫn thả rông

Đến xã Thắng Thuỷ (Vĩnh Bảo), địa phương vừa xảy ra ổ dịch đầu tiên của huyện, chúng tôi thấy dọc đường làng nhiều gia cầm được thả rông đi kiếm ăn tự do. Nhiều hộ dân ở liền kề nơi có ổ dịch cúm gia cầm vẫn nuôi gà và ngan trong vườn nhà, không có biện pháp phòng chống nào. 3 ngày sau khi xuất hiện ổ dịch đầu tiên, ở khu vực mương chung của xã, bà con thả vịt . Nhiều người dân trong các xã Ngũ Đoan, Hữu Bằng (Kiến Thụy) phản ánh, gần đây, khi biết tin trong xã có hiện tượng gia cầm chết rải rác, nhiều hộ chăn nuôi vịt cố ý thả đàn vịt kiếm ăn tự do. Tại các khu vực mương, đầm của xã, bạt ngàn vịt nhà được thả tự do. Thậm chí không ít hộ dân vì không tiêu thụ được sản phẩm, không còn khả năng chăn nuôi đã cố ý bỏ đói vịt đến chết, xin tiêu hủy đàn gia cầm để có chút ít tiền hỗ trợ. Điều này rất nguy hiểm, vì vịt thả rông sẽ là nguy cơ khiến dịch bệnh lây lan rộng. Đây cũng là tình trạng chung ở không ít địa phương nhưng chưa có cách giải quyết.

Tại những vùng nằm trong ổ dịch buộc phải tiêu huỷ gia cầm, không ít người dân rất thiếu ý thức phòng dịch. ở nhiều nơi, khi đội tiêu huỷ đang làm nhiệm vụ có người dân vẫn lao vào bắt gia cầm về giết thịt. Có trường hợp ở xã Hoà Nghĩa, khi đội tiêu huỷ của xã bắt đàn vịt của nhà anh Nguyễn Tuấn Anh ở thôn Hải Phong đi tiêu huỷ, rất nhiều người chung quanh bắt vịt mang về nhà. Tối hôm ấy, chị Hằng vợ anh Tuấn Anh phải đến từng nhà để xin lại vịt, nói rõ rằng vịt của nhà bị ốm thật, không nên sử dụng, cần trả lại để nhà chị có một chút kinh phí hỗ trợ. Đến ngày hôm sau, nhà chị thu về được hơn 100 con để tiếp tục tiêu huỷ.

Thực trạng trên rất đáng lo ngại. Chính quyền các địa phương-nơi xảy ra dịch cúm gia cầm-cần có biện pháp mạnh, kiên quyết xử lý những trường hợp nuôi, thả rông gia cầm, tự chôn hủy gia cầm chết. Bà con nông dân không nên vì lợi ích kinh tế trước mắt mà làm ảnh hưởng đến gia đình mình và cộng đồng dân cư, tự giác chấp hành các quy định của Trung ương và địa phương về phòng chống dịch cúm gia cầm và cúm H5N1 ở người.

Kim Oanh- Hồ Hương