Nghiệp quả rủi - may, Nhân duyên chuyển nghiệp

(PLVN) - Dù không muốn tin nhưng nhiều sự việc hiển nhiên trong cuộc sống khiến chúng ta phải hoài nghi: Phải chăng ở đời có thứ gọi là vận may – vận xui và “món quà” này không được chia đều cho tất cả?
Nghiệp quả rủi - may, Nhân duyên chuyển nghiệp

Violet Jessop là một người may mắn. Năm 1912, nữ tiếp viên này có mặt trên con tàu Titanic và cô đã sống sót thần kỳ khi con tàu gặp nạn ở bắc Đại Tây Dương. Bốn năm sau, khi làm y tá trên tàu Britannic, Violet Jessop lại một lần nữa thoát chết khi con tàu bị chìm ở biển Aegean tại châu Âu.

Nhưng cặp vợ chồng Jason và Jenny Cairns-Lawrence thì không may mắn như vậy, thậm chí họ còn bị giới báo chí đặt cho biệt danh "cặp vợ chồng kém may mắn nhất trên thế giới". Cũng bởi vì khi cặp vợ chồng này tới thăm thành phố New York thì không tặc tấn công Trung tâm thương mại thế giới ngày 11/9/2001. Sau đó, họ vô tình tới London khi hệ thống giao thông công cộng của thành phố bị những kẻ khủng bố tấn công năm 2005. Rồi khi họ đi du lịch ở Mumbai, Ấn Độ vào tháng 10/2008 khi cuộc khủng bố xảy ra. 

Rủi may do nghiệp quả 

Có thể nói từ khi có ý thức, con người đã bắt đầu hành trình đi tìm câu trả lời cho câu hỏi về vận may và xui xẻo. Tại sao cùng là con người nhưng có người vô cùng xinh đẹp, dáng người thanh tú, nước da trắng ngần, còn người kia lại sở hữu làn da đen nhẻm, khuôn mặt bình thường? Hay có người bỗng nhiên trúng số độc đắc rồi trở nên giàu có, còn người khác liên tục làm ăn thua lỗ phải vất vả mưu sinh từng bữa qua ngày. Phải chăng đó là số phận may rủi ở mỗi người? 

Nếu như các nhà Nho giáo cho rằng mỗi người đều có một số mệnh do quá khứ an bài và sắp đặt, mọi cố gắng đều vô ích, thì dưới lăng kính Phật giáo, sự rủi may trong số phận không phải do thiên mệnh hay định mệnh mà thân phận mỗi con người là kết quả do quá trình của chúng ta hành động từ một đến nhiều đời.

Kết quả này thường được gọi là nghiệp và nghiệp do con người tạo ra trong quá khứ và từng phút từng giây trong hiện tại qua ba con đường: hành động (thân nghiệp), ngôn ngữ (khẩu nghiệp) và tư duy (ý nghiệp) rồi trở lại chi phối chính người ấy. 

Nghiệp quả rủi - may, Nhân duyên chuyển nghiệp ảnh 1
Phật dạy rủi may do nghiệp quả  

Trong kinh Majjhima Nikàya (Trung Bộ), Đức Phật dạy rằng: "Con người là chủ nhân của nghiệp, là kẻ thừa tự nghiệp. Nghiệp là thai tạng mà từ đó con người được sinh ra; nghiệp là quyến thuộc, là nơi nương tựa” . Như thế, sự hiện hữu của mỗi con người trên thế gian này là sự hiện hữu của nghiệp thiện và bất thiện của họ từ (vô lượng) kiếp quá khứ.

Thật vậy, nghiệp tức là chủ động tạo điều kiện để tái sinh trong kiếp hiện tại và cho những kiếp tương lai. Vì thế tất cả mọi khổ vui, thành công, thất bại, tướng diện đẹp xấu, thông minh hay khờ dại…của con người trong kiếp sống này là sự thọ lãnh những quả nghiệp do chính họ tự tạo tác từ những đời quá khứ, chớ không do bất cứ sự thưởng, phạt nào của bất cứ ai.  

Chuyển giường, xoay bếp có tống rủi, đón may được không?

Con người luôn tò mò về số phận của mình. Vì thế tử vi, bói toán luôn lên ngôi ở bất kỳ thời kỳ nào. Nhưng cứ thử nghĩ xem lấy ví dụ trên thế giới hiện giờ có trên 7 tỷ người, mà nếu dựa vào một ngày, giờ, tháng, năm sinh nhất định thì tổ hợp có được khoảng 512,000 lá số tử vi cho tất cả mọi người. Sinh cùng giờ thìn, tháng thìn, năm thìn có biết bao người trùng lá tử vi, nhưng có người thì sung sướng sao có kẻ lại khổ đau? 

Để giải thích sự sai lệch nầy, các nhà tử vi lý luận rằng ngoài ngày, giờ, tháng, năm sanh, lá tử vi còn tùy thuộc vào phước đức của họ và của gia đình họ. Đây cũng chính là cách lý giải của quy luật nghiệp quả của nhà Phật. Nói cách khác, quy luật nhân quả đã xác định rõ ràng rằng: "nhân + duyên =quả" cho nên nhân tác tạo trong đời quá khứ nếu không kết với những duyên bất thiện hiện tại thì sẽ không tạo thành quả dữ để đưa con người vào cảnh khổ.

Nghiệp quả rủi - may, Nhân duyên chuyển nghiệp ảnh 2
 Niềm tin vào số phận có thể giúp con người giảm bớt gánh nặng tâm lý 

Do vậy, con người hàng ngày trong cuộc sống, chính mình có thể làm chủ số mệnh của mình bằng cách tạo nhiều thiện duyên và tránh xa duyên ác thì những quả phước thiện đó sẽ đè nén tất cả quả bất thiện khác hoặc nếu quả xấu có hiện hành đi chăng nữa thì nó cũng trở thành nhỏ, không đáng kể, không nguy hại. 

Một người luôn mang trong mình tâm không sạch, hành động ác không thể nói rằng, cuộc đời anh ta gặp “vận rủi ro”. Ý nghĩ xấu, hành động ác độc sẽ chỉ tạo nên cuộc sống bất hạnh. Trái lại, ý nghĩ thiện và hành động tốt sẽ đem đến cho bạn cuộc sống an vui, gặp may trong cuộc đời. 

Thế nhưng lợi dụng vào sự mê muội, một số nhà tử vi, chiêm tinh, bói toán cho rằng số mạng con người còn tùy thuộc vào sửa cái giường theo hướng đông hay tây, sửa cái bếp theo hướng nam hay bắc hay sửa chữ ký theo đường này hay hướng khác.

Nhưng theo Phật giáo, cuộc đời có thay đổi, có thăng hoa chỉ khi nào con người biết phục thiện, biết làm lành lánh dữ, biết bố thí giúp đở kẻ thế cô. Nói cách khác khi con người sống trong đạo đức nhân bản thì cuộc sống chắc chắn sẽ bình yên, gia đình trên thuận dưới hòa mà không cần sửa giường, sửa bếp, hay chữ ký gì hết. 

Nhân duyên chuyển nghiệp

Theo quan điểm của Đức Phật, con người và thế giới được hình thành từ vô số điều kiện, nhân duyên, không do một đấng tối cao hay một thần linh nào tạo ra cả. Cũng không có số mệnh, định mệnh buộc con người phải phục tùng, khiếp sợ.

Lịch sử nhân loại luôn thay đổi, thế giới luôn thay đổi theo định luật vô thường, con người có thể chuyển biến từ xấu thành tốt, từ phàm phu thành thánh hiền, thì làm gì có số mệnh định sẵn. Nếu con người không nỗ lực học tập, nghiên cứu, trau giồi, rèn luyện, tu dưỡng thì không thể tiến bộ, không trở thành gì cả, làm sao có thể ngồi chờ số mệnh an bài? Thái độ sống thụ động, thả trôi thả nổi cuộc đời là thái độ tiêu cực có hại cho bản thân và xã hội.

Nói cách khác, nghiệp xấu, có nghiệp tốt và đều do quá trình của con người hành động từ một đến nhiều đời. Vậy thì khi đã ngộ ra, con người có tự chuyển được nghiệp của mình hay không? Phật giáo cho rằng, chỉ khi nào thật sự thấu hiểu tường tận về giáo lý nghiệp thì lúc đó nghiệp sẽ không còn chi phối cuộc sống của chúng ta. Vì ta là chủ nhân của nghiệp thì ta có thể sai khiến nghiệp của mình chớ không phải là nô lệ để nghiệp sai khiến.

Ở góc độ khoa học tâm lý, các nhà nghiên cứu Phương Tây kết luận: "Tất cả mọi thứ xảy ra đều có lý do của nó, niềm tin vào số phận có thể giúp giảm bớt gánh nặng tâm lý của mọi người khi phải đưa ra quyết định khó khăn".  Vì thế đừng bao giờ tin và chấp nhận vào số phận đã an bài, phải biết tìm kiếm khát khao những ước mơ để vươn tới bởi chỉ có mình mới xoay chuyển được số phận của mình. 

Linh Thụy (biên soạn)
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vì sao bất động sản nghỉ dưỡng khoáng nóng “lên ngôi”?

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Trong làn sóng của đợt dịch Covid lần thứ 4, thị trường ghi nhận sức hút lớn của dòng sản phẩm bất động sản khoáng nóng. Nhiều người đã nhanh chóng xuống tiền, để được trải nghiệm dịch vụ chăm sóc sức khoẻ và có cơ hội đầu tư sinh lời.

Điểm tương đồng trong văn học thiếu nhi đương đại Nga - Việt

Nhà văn Nguyễn Thụy Anh chụp ảnh cùng Nhà văn Srgei Lukianenko, một tác giả kì ảo của Nga với tác phẩm “Tuần đêm”.
(PLVN) - Trong khuôn khổ các hoạt động trước thềm Festival “Văn học Nga và văn học khu vực Thái Bình Dương” lần thứ 4 diễn ra vào 25 - 27/9/2021 tại thành phố Vladivostok (Nga), Ban tổ chức sẽ tiến hành chuỗi giao lưu văn học trực tuyến, trong đó có buổi giao lưu giữa các nhà văn Liên bang Nga và Việt Nam.

Nhận dâu là con, sao khi chia tài sản lại phân biệt?

(Hình minh họa).
(PLVN) - Trai lớn lấy vợ, gái lớn gả chồng. Lại có câu “con gái lấy chồng như bát nước đổ đi”, lấy chồng là “người nhà chồng”, “chết làm ma nhà chồng”. Thế nhưng đến lúc có mâu thuẫn về tài sản, người làm dâu lại thường thiệt thòi…

Những vết thương trên thi thể tố cáo hành vi giết bạn của gã đàn ông

Nguyễn Đức Thủy tại cơ quan công an.
(PLVN) - Vụ án xảy ra từ hơn một năm trước nhưng đến giờ nhắc lại, nhiều người vẫn bàng hoàng bởi hung thủ ra tay tàn độc, tạo hiện trường giả một vụ nạn nhân tự gây tai nạn giao thông một cách rất tinh vi... Nhưng tất cả không qua được con mắt tinh tường và giàu kinh nghiệm của cơ quan cảnh sát điều tra... 

Nguy hiểm thuốc giả và những phương pháp chữa COVID-19 của “bác sĩ mạng”

Đối tượng Nguyễn Đức Thuận tại cơ quan công an.
(PLVN) - Lợi dụng dịch bệnh COVID-19, nhiều đối tượng đã sử dụng mọi thủ đoạn để sản xuất, kinh doanh các loại thuốc điều trị COVID-19 giả; đồng thời trên mạng xã hội cũng xuất hiện những hướng dẫn về các bài thuốc điều trị COVID-19 tại nhà, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và niềm tin của người tiêu dùng.

Khánh Hòa: Giúp công dân Nga vượt qua đại dịch Covid-19

Đại diện Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa tặng quà, động viên công dân Nga sinh sống tại Nha Trang.
(PLVN) - “Sự giúp đỡ của các bạn trong thời gian này là rất quý giá, chúng tôi rất trân trọng. Bản thân tôi là một công dân Nga sinh sống và làm việc tại Nha Trang, tôi chọn ở đây bởi vì tôi yêu con người và đất nước Việt Nam”, chị Ermakova Elena chia sẻ.

Sao kê và cái giá của niềm tin từ thiện

Sao kê và cái giá của niềm tin từ thiện
(PLVN) - Những ngày gần đây, "sao kê" của các tài khoản nghệ sĩ quyên góp từ thiện đã trở thành từ khóa "hot" được đông đảo dư luận quan tâm theo dõi... Liệu sao kê có chứng minh được sự minh bạch trong việc nhận quyên góp và sử dụng tiền từ thiện đúng mục đích? 

Nữ tỷ phú gốc Việt trên đất nước Triệu Voi

Bà lê Thị Lượng - Chủ tịch Tập đoàn Dao Heuang (Lào).
(PLVN) - Bà Đào Hương là Chủ tịch Tập đoàn Dao Heuang - một trong những doanh nghiệp tư nhân đa ngành nghề lớn bậc nhất đất Lào. Hành trình vươn tới thành công của bà Đào Hương là một câu chuyện dài gắn với nhiều biến cố và nỗ lực. Là một người con xứ Huế, những trang sách Việt, kinh nghiệm của người Việt đã giúp bà Đào Hương rất nhiều trên con đường thành công như ngày nay.

Để điện ảnh Việt hội nhập, vươn xa

Phim “Ròm” được khen về kỹ thuật quay phim và ngôn ngữ điện ảnh nhưng bị chê về kịch bản.
(PLVN) - Dự thảo Luật Điện ảnh sửa đổi đang được đưa ra lấy ý kiến đã đặt ra vấn đề xây dựng nền điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế cũng như khuyến khích phát triển thị trường điện ảnh trong nước; xem xét các quy định về điện ảnh trong bối cảnh khoa học, công nghệ đang phát triển mạnh mẽ và tác động trực tiếp, làm thay đổi thị hiếu người xem.

Bộ đội Biên phòng tỉnh Kiên Giang: Thành lũy vững chắc chiến thắng đại dịch

Cán bộ, chiến sĩ BĐBP tỉnh Kiên Giang tuần tra bảo vệ biên giới trên địa bàn TP Hà Tiên.
(PLVN) - Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn tỉnh Kiên Giang diễn biến phức tạp khó lường, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Kiên Giang đã chỉ đạo cán bộ, chiến sỹ các Đồn, Chốt nơi đóng quân phối hợp chặt chẽ các lực lượng chức năng tuần tra, kiểm soát, quản lý chặt địa bàn tuyến biên giới trên biển và đường bộ, phát hiện, xử lý kịp thời nhiều vụ buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép góp phần phòng, chống và đẩy lùi dịch bệnh.

Những mái ấm nơi địa đầu cực Bắc của Tổ quốc

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hà Giang thăm, tặng quà gia đình CCB Nông Văn Băng (thôn Bó Củng, thị trấn Yên Phú, huyện Bắc Mê) nhân dịp về nhà mới. (ảnh: Dangcongsan.vn)
(PLVN) - Cùng với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, trong những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trên địa bàn tỉnh Hà Giang đã thực hiện tốt chương trình hỗ trợ xây dựng nhà ở với cách làm bài bản, quyết liệt, đạt được kết quả tích cực.

Y Tý “chuyển mình” trong mây trắng

Y Tý mùa săn mây.
(PLVN) - Y Tý là một xã rẻo cao quanh năm mây phủ của huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, được ví như nàng tiên mới tỉnh giấc giữa núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, hoang sơ...

Mẹ và con trai cùng tình nguyện vào điểm nóng chống dịch

Bà Nguyễn Thị Sáu (trái) tặng quà cho người dân khó khăn.
(PLVN) - Mẹ là cán bộ phụ nữ, tích cực tham gia công tác phòng, chống dịch Covid-19 tại địa phương. Con là bác sĩ trẻ, tình nguyện dấn thân vào “điểm nóng” TP HCM chống dịch. Đó là chuyện về mẹ con bà Nguyễn Thị Sáu - Lê Hồng Cường (ngụ khu phố 3, phường Ghềnh Ráng, TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định).