Nghiên cứu KHCN phục vụ phát triển kinh tế biển

Thực hiện Nghị quyết HĐND thành phố về phát triển kinh tế của thành phố Hải Phòng đến năm 2015, định hướng đến năm 2020, năm 2010, Sở KHCN tập trung cao triển khai nhiều nhiệm vụ, đề tài khoa học, tạo cơ sở quan trọng khai thác tiềm năng, thế mạnh kinh tế biển.

Hiệu quả kinh tế từ đề tài nghiên cứu

3 đề tài khoa học thể hiện tầm vĩ mô giúp công tác quản lý, hoạch định chính sách do Sở KHCN thành phố “đặt hàng” Viện Tài nguyên và Môi trường biển thực hiện được đánh giá cao. Đó là các đề tài “Nghiên cứu đánh giá lan truyền các chất gây ô nhiễm khu vực cửa sông ven biển Hải Phòng bằng mô hình toán học”, “Đánh giá khả năng tích tụ các chất gây ô nhiễm hữu cơ bền và kim loại nặng trong môi trường nước, trầm tích, sinh vật ven biển Hải Phòng” và “Nghiên cứu áp dụng phương pháp lượng giá kinh tế tài nguyên một số hệ sinh thái tiêu biểu ven biển Hải Phòng và đề xuất các giải pháp sử dụng bền vững”.

Trước đó có nhiều nghiên cứu về mức độ ô nhiễm của các sông, đầm, hồ, song chưa có nghiên cứu tổng thể, vấn đề ô nhiễm các khu vực cửa sông dưới tác động của biến đổi khí hậu, của sự phát triển. Do đó, đề tài “Nghiên cứu đánh giá lan truyền các chất gây ô nhiễm khu vực cửa sông ven biển Hải Phòng bằng mô hình toán học” góp phần cung cấp những hiểu biết về quá trình lan truyền, biến đổi chất gây ô nhiễm môi trường khu vực cửa sông thông qua mô hình toán học. Theo đánh giá của tiến sĩ Hoàng Ngọc Tuấn, Chủ tịch Hội đồng đánh giá đề tài, mặc dù đề tài còn tiếp tục nghiên cứu, mở rộng các vùng ảnh hưởng và xem xét đến các yếu tố như lưu vực, thủy triều…, song kết quả nghiên cứu cung cấp những luận cứ cơ bản, đánh giá mức độ ô nhiễm của các khu vực cửa sông của Hải Phòng để có biện pháp, điều chỉnh cách ứng xử của con người đối với môi trường. Đề tài “Nghiên cứu áp dụng phương pháp lượng giá kinh tế tài nguyên một số hệ sinh thái tiêu biểu ven biển Hải Phòng và đề xuất các giải pháp sử dụng bền vững” giúp nhận dạng và xác định được các nhóm giá trị sử dụng trực tiếp (gồm cả khai thác và nuôi trồng thủy sản, lâm nghiệp, du lịch…) và gián tiếp (giá trị phòng hộ, bảo vệ đường bờ, bồi tụ, lọc dinh dưỡng, các chất gây ô nhiễm, hấp thụ cácbon, đa dạng sinh học). Qua đó, giúp các nhà quản lý kinh tế có chính sách khai thác thế mạnh của hệ sinh thái biển tiêu biểu phục vụ phát triển kinh tế.

Các đề tài nghiên cứu cấp thành phố về sản xuất giống cá bớp, quy trình công nghệ sinh sản nhân tạo loài bào ngư 9 lỗ, sinh sản giống cua biển, tôm sú, cá quế, nhân giống tu hài…do Viện nghiên cứu hải sản, Trung tâm quốc gia giống thủy sản miền Bắc thực hiện được ứng dụng vào thực tiễn, mang lại giá trị kinh tế cao. Các sản phẩm và món ăn được chế biến từ tu hài, cua biển, tôm sú, cá bớp trở thành đặc sản của Hải Phòng đối với du khách mỗi khi đến thành phố Cảng. Hoặc một số đề tài nghiên cứu do cán bộ Vườn quốc gia Cát Bà thực hiện liên quan đến bảo tồn và phát triển giống cọ Hạ Long, khôi phục loài sơn dương, thảm thực vật của Vườn quốc gia Cát Bà… Kết quả nghiên cứu sớm được ứng dụng vào thực tiễn cuộc sống, mang lại giá trị đích thực, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế-xã hội của thành phố.

Những nghiên cứu khôi phục bảo tồn động vật Vườn quốc gia Cát Bà mang lại giá trị đích thực, đóng góp tích cực vào sự phát triển của thành phố.

Phát biểu tại cuộc hội thảo về xây dựng chính sách biển và quản lý môi trường biển, đồng chí Nguyễn Văn Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, khẳng định: Hải Phòng là một trong những địa phương có lợi thế về biển, với 125 km chiều dài đường bờ biển và hơn 100 nghìn km2 thềm lục địa, khoảng 700 đảo, đá ven bờ, đặc biệt có đảo Bạch Long Vĩ nằm ở trung tâm vịnh Bắc Bộ, cách đất liền Việt Nam 110 km…, tạo cho Hải Phòng những lợi thế trong phát triển kinh tế biển, chủ yếu là các lĩnh vực cảng, hàng hải, du lịch biển, thủy sản, dầu khí và các dịch vụ kinh tế biển.

Vấn đề là chúng ta cần khai thác được những thế mạnh này trở thành tiềm lực phát triển kinh tế thành phố trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước. Giám đốc Sở KH-CN Bùi Thanh Tùng cho biết: Hải Phòng có một lợi thế mà không phải địa phương nào cũng có. Đó là trên địa bàn thành phố có nhiều viện nghiên cứu liên quan đến phát triển kinh tế biển như Viện Tài nguyên và Môi trường biển, Viện nghiên cứu Thủy sản, Trung tâm quốc gia giống thủy sản miền Bắc, Viện Y học biển Việt Nam… Đây sẽ là nơi cung cấp nhiều kết quả nghiên cứu để sớm được ứng dụng vào thực tiễn phục vụ phát triển kinh tế biển.

Có thể khẳng định mô hình nghiên cứu đến sản xuất thử nghiệm và triển khai trên diện rộng để thương mại hóa sản phẩm là hướng đi tích cực, bảo đảm cho sự phát triển bền vững được nhiều quốc gia trên thế giới lựa chọn, nhất là trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Việc nghiên cứu hướng đến thương mại hóa sản phẩm vừa góp phần khai thác thế mạnh của địa phương, vừa hạn chế những tác hại gây ảnh hưởng đến môi trường và không hủy hoại tài nguyên. Hiện, Sở KHCN đang phối hợp với Dự án “Đối tác Đổi mới sáng tạo Việt Nam- Phần Lan (IPP)” triển khai dự án này tại Hải Phòng nhằm hỗ trợ các đơn vị, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, kết nối các viện nghiên cứu và các trường nhằm thúc đẩy nhanh việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn cuộc sống./.

Hoàng Dũng