Nghĩa trang trong chùa: Đắt đỏ mộ phần (Kỳ 1)

Thời gian gần đây, diễn ra tình trạng cắt đất chùa chia lô bán cho dân xây mộ ở một số ngôi chùa trên địa bàn thành phố.  Đây là việc làm không đúng với tinh thần Phật giáo, hiến chương của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan, ảnh hưởng tới bảo vệ di sản văn hóa và an ninh trật tự…

“Chùa toàn mộ”

Hỏi một chị công nhân công ty Môi trường đô thị đang mải miết làm việc: “Chị ơi, chị có biết chùa Vạn Long ở đâu không ?”. Chị dừng tay chổi ngước nhìn chúng tôi lạ lẫm: “Hỏi ngôi chùa toàn mộ ấy à? Chùa ấy ngoài mộ ra, có gì mà đến thăm?”…

Chùa Vạn Long khá nhỏ, nằm trên con đường ngách song song với đường Nguyễn Văn Linh. Quả như lời chị công nhân môi trường đô thị, nếu không được giới thiệu trước, nhiều người sẽ nhầm tưởng đây là một nghĩa trang. Cụ bà giữ chùa ngoài 80 tuổi lụm cụm mở cánh cửa sắt để chúng tôi vào thắp hương. Gọi là chùa nhưng chỉ là một ngôi nhà ngói ba gian cũ kỹ, lụp xụp nằm lọt thỏm giữa vài trăm ngôi mộ chen nhau lô xô, không theo hàng lối. Muốn vào thắp hương ở mộ phải len lỏi vất vả vì lối đi chật hẹp, thậm chí có chỗ phải nghiêng người mới lách qua được. Khác với vẻ lụp xụp của chùa, những ngôi mộ được xây dựng “hoành tráng”, lát đá với nhiều kiểu kiến trúc hiện đại…Khi chúng tôi ngỏ ý muốn mua một mảnh đất cho người thân, bà cụ lắc đầu: “Diện tích chùa chỉ khoảng một mẫu, lại bị người dân chung quanh lấn chiếm. Phần lớn đất đã có người đặt mua rồi”. “Liệu còn sắp xếp được chỗ nào không ạ?”. Chúng tôi cố vớt vát. Ngẫm nghĩ một lát, bà cụ dẫn xuống phía cuối khuôn viên chỉ vào một dải đất trồng chuối rộng chừng một mét, dài hơn chục mét: “Chỗ này tới đây tôi sẽ phát quang, mở rộng, nếu các cô ưng thì lấy một lô. Hướng nam mát mẻ, giá lại rẻ, khoảng hơn chục triệu thôi. Ở đây, chiều nào nhà chùa cũng cúng cháo cho các vong…”.

Ra khỏi chùa vào khoảng 10 giờ, trời nắng đẹp nhưng chúng tôi không có cảm giác thanh thản khi bước vào chốn cửa thiền thanh tịnh mà mang theo một tâm trạng nặng trĩu với những nỗi niềm một nghĩa trang trong ngôi chùa giữa lòng thành phố…

Mộ dọc đường vào chùa Cao Linh.

Đất chùa trở thành hàng hóa kinh doanh?

Nhưng có lẽ quy mô, hoành tráng nhất vẫn là khu nghĩa trang trong chùa Cao Linh ở xã Bắc Sơn (huyện An Dương). Ngay từ khi xây dựng, vị sư trụ trì chùa Cao Linh đã quy hoạch và tận dụng triệt để diện tích đất để chia lô bán cho người dân đặt mộ người thân. Hiện, chùa Cao Linh có khu nghĩa trang với 3 cửa vào: Diên Thọ Viên, An Lạc Viên và An Dưỡng Địa rộng hàng nghìn m2.

Khác với chùa Vạn Long, nghĩa trang trong chùa Cao Linh được quy hoạch theo hàng lối, diện tích mỗi ngôi mộ được chia khá đều nhau nhưng tùy theo vị trí và mỗi lô đất có giá khác nhau. Những lô “mặt đường” đi có giá đắt hơn những ngôi nằm sâu phía trong nghĩa trang. Theo vị sư trụ trì chùa Cao Linh, mỗi lô ở cửa Diên Thọ Viên, An Lạc Viên có giá 45-60 triệu đồng, khu D ở An Dưỡng Địa giá 20-35 triệu đồng. Phần lớn những lô đất ở An Lạc Viên và Diên Thọ Viên đã có người đặt mua, chỉ còn một số lô ở khu D phía trong khu An Dưỡng Địa. Khu tháp có thể đặt 8 di cốt xếp xen kẽ cũng được bán. Hiện, nhà chùa tiếp tục xây dựng một số khu tháp để phục vụ nhu cầu của nhân dân. Hiện tại, ngoài một dãy dài tượng Phật xếp thẳng hàng với các tháp cốt, còn hàng chục bức tượng Phật khác xếp hàng ở sân sau ngôi chùa chờ đặt cùng các tháp cốt đang  xây dựng. Theo tìm hiểu của chúng tôi, năm 2010, mỗi khu tháp đặt 8 di cốt có giá 450 triệu đồng, năm nay tăng lên 480 triệu đồng.

Để làm tin, việc mua bán trên phần đất chùa Cao Linh được vị sư trụ trì làm khá chặt chẽ. Người mua đất được nhà chùa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất màu xanh, trang trí họa tiết cầu kỳ.

Ngoài chùa Cao Linh ở huyện An Dương, chùa Vạn Long ở quận Lê Chân, một số chùa khác trên địa bàn thành phố cũng đang dần biến thành nghĩa trang như An Dương Đoài xã An Đồng (huyện An Dương); chùa Trung Hành, Lũng Bắc chùa Vẽ  (quận Hải An).

(Còn tiếp)

Nhóm phóng viên xã hội