Nghĩa trang trong chùa: Còn đâu “chùa làng, phong cảnh phật” (Tiếp)

Bán đất chùa để xây chùa ?
Khi bước chân vào chùa, ai cũng mong tìm đến sự thanh thản, tịnh tâm nên thật khó chấp nhận khi cửa thiền thanh tịnh biến thành  nghĩa trang ảm đạm…

Trái với tinh thần Phật giáo
Theo kinh sách về sự hình thành ngôi chùa, khi Đức Phật mới thành đạo chưa có chùa để tu tập, ngài cùng với các đệ tử chỉ ở trong rừng dưới các gốc cây. Một thương gia giàu có làm đệ tử Đức Phật tên là Cấp Cô Độc đã tìm được khu vườn, nhưng khu vườn đó của ngài Thái tử Kỳ Đà. Khi Cấp Cô Độc ngỏ ý mua lại khu vườn của Thái tử Kỳ Đà, bị Thái tử thách đố: nếu Cấp Cô Độc bán hết tài sản mà ông có và mua vàng lát hết vườn cây thì Thái tử sẽ bán đất cho. Cấp Cô Độc đã bán toàn bộ tài sản của mình mua vàng lát khu vườn của Thái tử Kỳ Đà. Cảm động lòng thành kính của Cấp Cô Độc, Thái tử Kỳ Đà bán khu vườn cho Cấp cô độc, còn cây cối trong vườn Thái tử mang cúng Đức phật. Sau khi có đất, Cấp Cô Độc đã xây dựng chùa cúng dâng đức Phật và để cho tăng ni tu tập, Đức Phật giảng kinh... Còn về phần Cấp Cô Độc, xây chùa xong ngài cũng xuất gia đi tu thành quả vị A La Hán, được Đức Phật và Thánh chúng phong chức Hộ giáo Già Lam Chân Tề - người hộ trì Phật pháp trong các ngôi chùa, được thờ bên tay phải mà dân gian thường gọi là Đức Chúa Ông.

Một góc nghĩa trang trong chùa Cao Linh.                               Ảnh: Hồng Châm

Dẫn chứng câu chuyện trong kinh Phật để thấy rằng ngôi chùa hình thành là nơi linh thiêng để tăng ni tu tập, nghe kinh giảng kệ, việc cắt đất chùa bán cho người dân xây mộ, biến chùa thành nghĩa trang là không đúng với tinh thần Phật giáo. Về mặt tâm linh, ngôi chùa là nơi thanh tịnh hướng cho người dân đi vào nẻo thiện. Nếu đặt mộ của người thân trong chùa, vô hình trung biến ngôi chùa thành nghĩa trang , liệu các thiện thần, hộ pháp, chư phật có cứu giúp được các chân linh ? Chùa là nơi thanh tịnh mà nay trở thành nơi an táng mồ mả, chân linh liệu có được hưởng phúc đức?
Về mặt xã hội, cổ nhân thường nói “đất vua, chùa làng, phong cảnh phật”. Khi đến chùa, ai cũng mong có sự thanh thản, tịnh tâm, trốn khỏi những bức bách, bon chen của xã hội nên thật khó chấp nhận khi cửa thiền thanh tịnh biến thành nghĩa trang ảm đạm.

Tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường sống
Có không ít vị sư trụ trì coi nghĩa trang là một phần thu nhập của chùa để tồn tại. Vị sư trụ trì chùa Cao Linh khẳng định: “Nếu không cắt một phần đất để bán cho nhân dân đặt mộ thì không thể có kinh phí xây dựng ngôi chùa này”. Tuy nhiên, theo Đại đức Thích Tục Khang, trụ trì chùa Hồng Phúc, Chánh thư ký Thành Hội Phật giáo Hải Phòng, việc lấy lý do bán đất để tu bổ, xây dựng chùa chỉ là ngụy biện, bởi nhiều chùa ở ngoại thành, vùng sâu vùng xa không bán đất vẫn xây chùa to đẹp…
Không chỉ ảnh hưởng đến phong cảnh chùa, việc xây nghĩa trang trong chùa làm phát sinh nhiều vấn đề phức tạp như gây ô nhiễm môi trường sống và tình hình an ninh trật tự đối với khu dân cư lân cận. Đơn cử, tại phường Đông Khê, quận Ngô Quyền, nhiều hộ dân ở khu tập thể quân đội, ngách 70/11, tổ dân phố số 2 vừa có đơn gửi cơ quan chức năng kiến nghị về việc nghĩa trang chùa Nguyệt Quang có ngôi mộ được xây dựng cao hơn gần 1m so với bức tường ngăn cách giữa nghĩa trang và khu dân cư, ảnh hưởng đến tâm lý và môi trường sống của các hộ dân chung quanh. Hiện, việc này chưa được giải quyết triệt để gây bức xúc đối với không ít người dân sống quanh khu vực.
Trong công văn này, Thành Hội Phật giáo Hải Phòng yêu cầu các chùa cần giữ nghiêm cảnh quan, khuôn viên chùa, làm tốt công tác phật sự không để tình trạng trên tái diễn. Tuy nhiên, do lịch sử để lại, một số nghĩa trang cũ tồn tại trên đất chùa thì giữ nguyên hiện trạng, không cho cơi nới, phát triển thêm. Về lâu dài, Thành Hội xin ý kiến các cơ quan hữu quan giải quyết di chuyển về nơi quy định.

Trước thực trạng cắt đất chùa cho dân xây mộ, Thành hội Phật giáo Hải Phòng có Công văn số 74/CV/BTS ngày 21-6-2010 do Thượng tọa Thích Quảng Tùng, Phó chủ tịch Hội đồng trị sự, Trưởng Ban từ thiện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó ban Thường trực Ban trị sự Thành Hội Phật giáo Hải Phòng ký, gửi đến các chùa và chính quyền địa phương thông báo “thực trạng hiện nay, tại một số chùa trong thành phố cho an táng nhiều mồ mả không phải người xuất gia tu hành và người chấp tác tại chùa; có chùa còn cắt đất trong khuôn viên chùa làm nghĩa trang, bán cho nhân dân gây lộn xộn, mất an ninh trật tự, mất tôn nghiêm nơi cảnh phật”.

                   (Còn tiếp)
Nhóm phóng viên xã hội