Nghĩa cử cao đẹp hồi sinh nhiều cuộc đời từ thời khắc mất mát, đau thương

Khi sự ra đi mở ra nhiều cơ hội sống

Phía sau mỗi ca ghép tạng thành công là những điều ít người được chứng kiến. Không chỉ là phòng mổ hay những kỹ thuật chuyên sâu – những điều chỉ đến sau một quyết định vô cùng khó khăn với mỗi người thầy thuốc. Đó là khi các bác sĩ phải thông báo với gia đình rằng người thân của họ đã chết não và không còn khả năng hồi phục.

Đó là những cuộc trò chuyện đặc biệt, khi mỗi gia đình mang theo một hoàn cảnh, một tâm trạng khác nhau và cũng không có cách tiếp cận nào giống nhau.

TS.BS Hà Thị Bích Vân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ) cho biết, trong quá trình vận động hiến mô, tạng, điều khó nhất không phải là thuyết phục, mà là giúp gia đình người bệnh hiểu đúng về chết não, về quy trình hiến tạng cũng như ý nghĩa của việc trao tặng sự sống.

Chị chia sẻ: “Gia đình người bệnh khi ấy đang chịu nỗi đau mất mát quá lớn. Chúng tôi phải tiếp cận bằng sự chân thành, thấu hiểu để họ hiểu rằng sự ra đi của người thân có thể mở ra cơ hội sống cho nhiều người khác.”

Theo TS.BS Hà Thị Bích Vân, mọi quyết định hiến tạng đều phải xuất phát từ sự tự nguyện của gia đình. Đội ngũ y tế chỉ cung cấp đầy đủ thông tin, giải thích cặn kẽ về tình trạng chết não, quy trình hiến mô, tạng và luôn tôn trọng lựa chọn của thân nhân người bệnh.

Chính sự thấu hiểu và tôn trọng ấy đã giúp nhiều gia đình đưa ra quyết định hiến mô, tạng của người thân sau khi chết não. Mỗi quyết định đều khác nhau, nhưng đều chung một mong muốn: sự ra đi của người thân có thể mở thêm cơ hội sống cho những người bệnh đang chờ ghép tạng.

Trong số những trường hợp hiến tạng mà đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ từng đồng hành, câu chuyện của anh Bùi Quang K, 43 tuổi, vẫn được nhiều người nhắc lại với sự xúc động.

Khi các bác sĩ xác định anh K chết não và không còn khả năng hồi phục, hy vọng cuối cùng của gia đình gần như khép lại. Nhưng cũng chính trong giờ phút đau thương tận cùng ấy, người thân của anh đã đưa ra một quyết định đầy dũng cảm: hiến tim, gan, hai quả thận và hai giác mạc để cứu những người bệnh khác.

Quyết định ấy được đưa ra sau nhiều giờ giằng co giữa hy vọng và thực tế. Trước đó, gia đình vẫn nuôi hy vọng người thân sẽ tỉnh lại. Chỉ sau khi được các bác sĩ giải thích cặn kẽ về tình trạng chết não và quy trình hiến mô, tạng, họ mới đi đến quyết định trao đi những phần cơ thể còn có thể mang lại sự sống cho người khác.

Nhắc lại thời khắc ấy, vợ anh K nghẹn ngào: “Chồng tôi không còn nữa, nhưng trái tim của anh ấy vẫn đang đập trong lồng ngực của người khác. Mẹ con tôi tin đôi mắt của anh ấy vẫn đang nhìn ngắm cuộc đời trong một con người khác. Như thế, anh ấy như đang vẫn còn sống.”

Với đội ngũ y, bác sĩ, mỗi lần chứng kiến một gia đình vượt lên nỗi đau để đồng ý hiến tạng đều để lại những cảm xúc rất đặc biệt. Quyết định ấy không thể xoa dịu mất mát của người ở lại, nhưng đã mang đến cơ hội hồi sinh cho nhiều người bệnh đang từng ngày chờ đợi nguồn tạng phù hợp. Đó cũng chính là giá trị nhân văn sâu sắc mà hoạt động hiến, ghép mô, tạng hướng tới.

Từ món quà của người hiến đến cuộc sống mới của người nhận

Ở chiều ngược lại của hành trình ấy là những người bệnh được trao thêm cơ hội sống.

Chị Nguyễn Thị Thu, trú tại xã Cổ Đô, Hà Nội, từng có nhiều năm gắn bó với máy chạy thận nhân tạo. Mỗi tuần ba lần đến bệnh viện lọc máu, quãng thời gian còn lại là những ngày mệt mỏi, kiêng khem và nỗi lo bệnh tình ngày một nặng hơn. Cuộc sống của chị gần như chỉ xoay quanh bệnh viện và những lần điều trị kéo dài.

Sau ca ghép thận tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, sức khỏe của chị dần hồi phục và cuộc sống cũng từng bước trở lại bình thường.

Chị Thu chia sẻ: “Tôi biết mình có được ngày hôm nay là nhờ nghĩa cử cao đẹp của gia đình người hiến tạng và sự tận tâm của các y, bác sĩ.”

Với chị, hạnh phúc không đến từ những điều lớn lao mà bắt đầu từ những việc rất đỗi bình dị: được trở về nhà, tự tay chuẩn bị bữa cơm cho gia đình, chăm sóc người thân và không còn phải sống trong nỗi ám ảnh của những buổi chạy thận triền miên.

Ê kip thực hiện ghép tạng từ người cho chết não tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: ĐVCC)

Mỗi người bệnh trở lại với cuộc sống bình thường là minh chứng rõ nét cho giá trị của nghĩa cử hiến tạng. Chính từ những cuộc đời được hồi sinh ấy, thông điệp về sự sẻ chia và trao tặng sự sống từng bước vượt ra ngoài phạm vi bệnh viện, lan tỏa đến cộng đồng. Không chỉ thay đổi cuộc sống của người nhận tạng, những câu chuyện ấy còn góp phần thay đổi nhận thức của cộng đồng về hiến mô, hiến tạng.

Lan tỏa nghĩa cử hiến tạng từ bệnh viện đến cộng đồng

Tính đến ngày 30/6/2026, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã vận động thành công 7 trường hợp hiến tạng từ người cho chết não, lấy được 32 mô, tạng để ghép cho nhiều người bệnh tại các cơ sở y tế trên cả nước. Riêng tại Bệnh viện, 11 ca ghép thận từ nguồn tạng hiến sau chết não đã được thực hiện thành công.

Phía sau những con số ấy là bảy gia đình đã đưa ra quyết định đặc biệt trong thời khắc mất mát nhất để nhiều người bệnh có cơ hội được tiếp tục sự sống khỏe mạnh.

Theo TS.BS Hà Thị Bích Vân, điều khiến đội ngũ y, bác sĩ luôn trăn trở là làm sao để ngày càng có nhiều người hiểu đúng về hiến mô, hiến tạng sau chết, chết não.

Thực tế, không ít gia đình vẫn còn băn khoăn do ảnh hưởng của quan niệm truyền thống hoặc chưa hiểu đầy đủ về chết não và ý nghĩa của việc hiến tạng. Vì vậy, bên cạnh phát triển chuyên môn, Bệnh viện xác định truyền thông và tư vấn là cầu nối quan trọng để lan tỏa giá trị nhân văn của hoạt động hiến, ghép mô, tạng.

Những nỗ lực ấy đã được ghi nhận khi năm 2024, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ được Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam tặng Giấy khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác truyền thông, vận động hiến mô, tạng từ người hiến sau khi chết, chết não.

Khép lại cuộc trò chuyện, TS.BS Hà Thị Bích Vân chia sẻ điều khiến chị luôn xúc động sau mỗi ca hiến tạng: “Mỗi ca hiến tạng là một bài học về lòng nhân ái. Đó như một phép màu hồi sinh nhiều cuộc đời mới.”

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ chúc mừng người bệnh ghép thận từ người hiến chết não trong ngày ra viện. (Ảnh: ĐVCC)

Mỗi ca ghép tạng thành công là kết quả của y học hiện đại, nhưng điều làm nên giá trị bền vững của hoạt động hiến, ghép mô, tạng lại nằm ở lòng nhân ái.

Có những sự sẻ chia được bắt đầu từ tình yêu thương, quyết định "cho đi" được đưa ra trong thời khắc mất mát, khi gia đình đồng ý hiến mô, tạng của người đã chết não để nhiều cuộc đời khác được tiếp tục. Đó cũng là giá trị của tình người, lòng nhân ái mà đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đang kiên trì gìn giữ và lan tỏa mỗi ngày. (còn tiếp)