Nghị trường QH sôi động về chuyện cấm hút thuốc nơi công cộng

Phòng chống tác hại thuốc lá là dự thảo luật đầu tiên được đưa ra thảo luận tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIII. Các ý kiến thảo luận của đại biểu Quốc hội đều khẳng định tính cấp thiết của luật phòng chống tác hại thuốc lá đối với đời sống.

Phòng chống tác hại thuốc lá là dự thảo luật đầu tiên được đưa ra thảo luận tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIII. Các ý kiến thảo luận của đại biểu Quốc hội đều khẳng định tính cấp thiết của luật phòng chống tác hại thuốc lá đối với đời sống.

Kỳ họp thứ 3 Quốc Hội khóa XIII
Kỳ họp thứ 3 Quốc Hội khóa XIII

“Không được hút thuốc khi trong nhà có người không hút thuốc”

Trong phiên thảo luận sáng nay, 30 đại biểu đã có ý kiến về Dự thảo luật phòng chống tác hại thuốc lá.

Đa số các ý kiến đều thống nhất với dự thảo, và chỉ góp ý thêm về các quy định cụ thể để chi tiết hơn. Về nơi cấm hút thuốc lá, các đại biểu đều đưa ra quan điểm: Đã quy định thì phải có tính khả thi.

Ông Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) phát biểu: “Chúng ta đã có quy định nơi công cộng là như thế nào. Thế nên, không nên quy định quá cụ thể. Ví dụ như không nên quy định cấm hút thuốc lá ở trường phổ thông, nhưng ở trường đại học lại chỉ cấm ở khu vực nhất định. Tôi nghĩ nên quy định đã là trường học là phải cấm”.

Về địa điểm cấm hút thuốc lá được quy định tại điều 12 dự luật, đại biểu Bùi Mạnh Hùng, Bình Phước, cho rằng như thế là chưa đủ. Cần quy định cả nơi nuôi dưỡng, chăm sóc người già cũng không được phép hút thuốc lá. Thậm chí, đại biểu Bùi Mạnh Hùng nhấn mạnh: Không chỉ nơi vui chơi, chăm sóc, cả khu giải trí, thể thao của người già và trẻ em, những tụ điểm văn hóa cũng phải cấm hút thuốc. Cùng quan điểm này, đại biểu Nguyễn thanh Bình (Vĩnh Long) đưa ra ý kiến: Các cơ sở y tế, giáo dục phải cấm hút thuốc.

Quy định việc hút thuốc trong nhà hàng khách sạn phải có khu vực riêng được các vị đại biểu cho rằng khó khả thi. Bởi đây là nơi tập trung nhiều đối tượng. “Tôi không thể mời bạn tôi đi ăn, đến nơi lại bảo bạn tôi ngồi riêng một chỗ, tôi ngồi riêng một chỗ”, đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) nói.

Bên cạnh quy định cấm hút thuốc, các đại biểu cũng đề nghị làm rõ  thêm về nghĩa vụ của người hút thuốc được quy định trong điều 13 dự thảo luật. Cụ thể là người hút thuốc không chỉ không được hút khi trong nhà có trẻ em, người già, phụ nữ có thai, mà còn không được hút khi có người bị bệnh.  Có đại biểu còn kiên quyết hơn khi đề nghị người hút thuốc phải không được hút thuốc khi trong nhà có người… không hút thuốc.

Có riêng một lực lượng xử phạt?

Dự thảo luật đưa ra khá nhiều các quy định về việc cấm hút thuốc. Nhưng điều khiến các đại biểu băn khoăn là tính khả thi của luật khi những biện pháp, chế tài xử lý hành vi vi phạm chưa được quy định rõ. Đặc biệt là vấn đề  Ai, Cơ quan nào sẽ có trách nhiệm xử lý vi phạm.

“Có một lực lượng riêng, mặc sắc phục riêng để xử lý người vi phạm hay không?. Chắc chắn là không thể có. Như vậy, chúng ta càng phải quy định rõ ràng hơn, chặt chẽ hơn để luật được thực thi”, đại biểu Nguyễn Anh Sơn (Nam Định)  nói. Theo ông, cần đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, những nơi cấm hút thuốc, những người này sẽ có thẩm quyền xử phạt những người vi phạm.

Đại biểu Lê Nam (Thanh hóa) chia sẻ: “Vấn đề xử lý vi phạm, ngăn chặn vi phạm là băn khoăn lớn nhất trong cả quá trình tiếp xúc cử tri. Từ thực tế cho việc xử lý vi phạm cần phải giao cho một số cơ quan, một số người có trách nhiệm. Ví dụ như thanh tra y tế, lực lượng quản lý thị trường…”.  Ông đặt giả thiết: “Các thủ trưởng hút thuốc thì nhân viên có được xử phạt không?”. Đại biểu Lê Nam cũng cho rằng cần gắn trách nhiệm của Hội phụ nữ, đoàn thanh niên vào việc phòng chống thuốc lá.

Trong phần phát biểu của mình, đại biểu Hoàng Đức Thắm (Quảng Trị) cũng đặt câu hỏi: Ai phạt, phạt thế nào, tiền nộp ở đâu, biên lai thế nào?.

Cần quỹ để thúc đẩy hoạt động

Một vấn đề được các đại biểu bàn luận khá sôi nổi là việc thành lập quỹ phòng chống tác hại thuốc lá. Theo dự thảo, có hai phương án để lập quỹ. Phương án thứ nhất là Hàng năm ngân sách cấp một khoản kinh phí tối đa bằng 2 phần trăm (%)  tổng số tiền thu được từ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá. Kết hợp với nguồn tài trợ, đóng góp tự nguyện của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế;cùng nguồn thu khác.

Phương án thứ hai chủ yếu là  từ khoản đóng góp bắt buộc của cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá tính bằng tỷ lệ phần trăm (%) trên giá bán thuốc lá chưa có thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, nhưng tối đa không quá 2% và được thu cùng với thu thuế tiêu thụ đặc biệt do doanh nghiệp tự khai tự nộp vào tài khoản của Quỹ.

Một số đại biểu cho rằng không nên lập quỹ. Theo đại biểu Đặng Thị Kim Chi (Phú Yên), việc quản lý cần công khai, minh bạch, hiệu quả, không nên thành lập quỹ ngoài ngân sách – như vậy là không phù hợp với xu thế, hiến Pháp và luật Phí và lệ Phí. Bà Chi kiến nghị, cần tăng thuế tiêu thụ đặc biệt, trích từ quỹ này để tăng ngân sách về hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá… Bà cũng cho rằng không nên thành lập quỹ để hạn chế những quỹ tương tự.

Đây cũng là ý kiến của các đại biểu cho rằng không nên lập quỹ. Hoặc nếu có thì cũng nên gọi là “quỹ vì sức khỏe cộng động” để sau này có thể tập trung cả quỹ phòng chống tác hại rượu bia, quỹ phòng chống tác hại môi trường…, nhằm hạn chế sự “bùng nổ” các quỹ ngoài ngân sách.

Tuy nhiên, phần đa ý kiến cho rằng cần thiết thành lập quỹ. Và chủ yếu đồng ý với việc sử dụng phương án 2 để hình thành quỹ. Ý kiến của Đại biểu Vương Đình Huệ đã làm sáng tỏ thêm về quy định quản lý, điều hành quỹ. 

“Phòng chống tác hại thuốc lá không hoàn toàn là trách nhiệm của nhà nước. Hơn nữa, việc sử dụng ngân sách sẽ bị hạn chế nhiều khó sử dụng bởi cơ chế. Và do đó kho tạo bứt phá cho hoạt động này. Vì thế, việc xử dụng ngân sách tốn kém mà lại hiệu quả không cao. Đặc biệt, trong khi lợi nhuận từ thuốc lá khá cao, nên rất cần sự xã hội hóa trong lĩnh  vực này”, ông Huệ phát biểu. “Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc lập quỹ như thế là hợp lý", ông nhấn mạnh.

Ngoài các vấn đề trên, các địa biểu còn đề nghị sớm có nghị định về vấn đề này để Luật ban hành là có thể đi vào cuộc sống ngay. Các sý kiến của đại biểu quốc hội cũng yêu cầu làm rõ về thuật ngữ trong luật. Ví như “Người đứng đầu” là thế nào, cần thay “hút thuốc lá” bằng “sử dụng thuốc lá”…

Chiều nay, Quốc hội sẽ làm việc về dự thảo Luật phòng, chống rửa tiền và thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật phòng, chống rửa tiền.

Vân Tùng

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022

Ảnh minh hoạ
(PLVN) - Từ tháng 7/2022, một số chính sách mới về tăng mức lương tối thiểu vùng; Triển khai hình thức hỗ trợ khởi nghiệp cho sinh viên;  Bỏ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học với công chức kế toán, thuế, hải quan… có hiệu lực thi hành.

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài: Chuyển hóa chủ trương thành hành động thực tiễn

Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn phát biểu tại hội nghị.
(PLVN) - Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh vấn đề trên tại Hội nghị quán triệt và triển khai thực hiện Kết luận 12-KL/TW của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới và Nghị quyết 169/NQ-CP của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ về tiếp tục đẩy mạnh công tác người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2021-2026.

Chủ tịch nước: Cần có biện pháp phù hợp ngăn chặn khủng hoảng hệ thống y tế

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Tổng công ty Dược Việt Nam - Ảnh: TTXVN
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đề nghị Chính phủ và ngành Y tế cần sớm giải quyết những khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là bất cập trong đấu thầu, mua sắm vật tư y tế, thiết bị; tình trạng nhiều y bác sỹ nghỉ việc; thiếu thuốc và vật tư y tế ở nhiều bệnh viện... Trước mắt, cần có biện pháp phù hợp ngăn chặn khủng hoảng của hệ thống y tế.

Việt Nam và Hungary trao đổi kinh nghiệm lập pháp trong ứng phó các thách thức của thời đại

Quang cảnh Tọa đàm lập pháp lần thứ tư do Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Hungary tổ chức.
(PLVN) - Tọa đàm lập pháp với chủ đề “Hoàn thiện khung pháp lý về giảm phát thải khí nhà kính, năng lượng tái tạo và kinh tế xanh” do Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Hungary tổ chức là cơ hội để hai Bên góp phần bảo đảm hiệu quả công việc lập pháp về các lĩnh vực này, ứng phó lại các thách thức của thời đại tốt hơn.