Nghị quyết số 80/NQ-TW: Định hình hệ giá trị văn hóa và con người Thái Nguyên trong giai đoạn mới

Đối với Thái Nguyên, Nghị quyết số 80 trở thành cơ sở chính trị quan trọng, định hướng xây dựng hệ giá trị văn hóa và hình mẫu con người địa phương với những đặc trưng tiêu biểu: yêu nước, nghĩa tình, năng động, sáng tạo, hội nhập, giàu bản sắc; kế thừa truyền thống cách mạng, tinh thần hiếu học và ý chí vươn lên.

Từ “quản lý” sang “kiến tạo”: Hệ khung tư duy mới trong quản lý văn hóa

Ở góc độ quản lý nhà nước, Nghị quyết số 80 đã cung cấp một hệ khung tư duy mới, toàn diện và sâu sắc hơn.

Trước hết là sự chuyển đổi từ tư duy “quản lý hoạt động văn hóa” sang “kiến tạo môi trường văn hóa”. Nếu trước đây trọng tâm là kiểm soát, cấp phép, thì nay nhiệm vụ được mở rộng sang xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cộng đồng và cả trên không gian mạng.

Thứ hai, Nghị quyết khẳng định quan điểm lấy con người làm trung tâm của phát triển. Mọi chính sách trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch đều hướng tới bồi dưỡng nhân cách, nâng cao chất lượng sống, khơi dậy khát vọng và trách nhiệm công dân.

Thứ ba, văn hóa được xác định vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển kinh tế – xã hội. Việc đẩy mạnh công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa, xây dựng thương hiệu địa phương không chỉ tạo nguồn lực mới mà còn nâng cao vị thế của tỉnh trong tiến trình hội nhập.

Đặc biệt, chuyển đổi số được xác định là một trụ cột quan trọng. Số hóa di sản, ứng dụng công nghệ trong quản lý lễ hội, quảng bá du lịch, vận hành thiết chế văn hóa cơ sở… đang từng bước thay đổi phương thức quản lý và tiếp cận văn hóa của người dân.

Trên nền tảng đó, các cơ quan chuyên môn đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, bảo đảm đồng bộ và khả thi.

Phát huy lợi thế, vượt qua thách thức

Việc triển khai Nghị quyết tại Thái Nguyên có nhiều thuận lợi. Đây là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, có hệ thống di tích lịch sử – văn hóa phong phú, tiêu biểu như Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn; các danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Hồ Núi Cốc, Hồ Ba Bể. Bản sắc văn hóa trà đặc trưng cũng là lợi thế riêng có, góp phần định vị hình ảnh địa phương.

Bên cạnh đó là sự quan tâm ngày càng rõ nét của cấp ủy, chính quyền đối với lĩnh vực văn hóa; nhận thức của người dân về vai trò văn hóa trong phát triển ngày càng được nâng cao.

Tuy nhiên, khó khăn vẫn hiện hữu. Nguồn lực đầu tư cho văn hóa chưa tương xứng với yêu cầu phát triển; mức hưởng thụ văn hóa còn chênh lệch giữa khu vực đô thị và vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt, tác động của kinh tế thị trường và môi trường số đặt ra thách thức lớn trong định hướng giá trị, nhất là đối với thế hệ trẻ.

Để khắc phục, tỉnh đề xuất bố trí ngân sách tối thiểu 2% cho lĩnh vực văn hóa theo lộ trình; hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động nguồn lực xã hội hóa; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ; đẩy mạnh truyền thông, giáo dục hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người trong trường học, cộng đồng và trên không gian mạng; đồng thời đầu tư đồng bộ thiết chế văn hóa cơ sở, nhất là tại vùng khó khăn.

Ngày 24/11 – Dấu mốc nhắc nhớ sứ mệnh của văn hóa

Việc lựa chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc. Ngày 24/11/1946, Hồ Chí Minh gửi thư tới Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, trong đó khẳng định: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”.

Việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ nhằm tôn vinh những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, mà còn nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới. Đây cũng là dịp để biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu; lan tỏa hệ giá trị văn hóa, chuẩn mực con người Việt Nam trong đời sống hiện đại.

Quyết tâm triển khai đồng bộ, bền vững

Thực hiện Nghị quyết số 80, ngành văn hóa địa phương xác định việc quán triệt và triển khai phải thiết thực, đồng bộ, gắn chặt với nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Thời gian tới, một số nhiệm vụ trọng tâm được xác định:

Đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt sâu rộng nội dung Nghị quyết trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân; đưa nội dung xây dựng hệ giá trị văn hóa và con người Thái Nguyên vào sinh hoạt chi bộ, cơ quan, trường học, khu dân cư.

Tham mưu cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình, kế hoạch hành động; lồng ghép xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh vào phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Chú trọng xây dựng gia đình văn hóa, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa; tăng cường quản lý, định hướng hoạt động lễ hội, quảng cáo, thông tin trên không gian mạng.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch bền vững; đẩy mạnh quảng bá hình ảnh địa phương gắn với văn hóa trà, di sản văn hóa các dân tộc.

Tăng cường chuyển đổi số, số hóa di sản; xây dựng cơ chế thu hút nguồn lực xã hội hóa, bảo đảm điều kiện thực hiện Nghị quyết hiệu quả, lâu dài.

Việc triển khai Nghị quyết số 80 được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, có kiểm tra, đánh giá, sơ kết, tổng kết kịp thời. Mục tiêu xuyên suốt là từng bước xây dựng hình ảnh con người Thái Nguyên phát triển toàn diện – có bản lĩnh chính trị, có tri thức, nhân ái, trách nhiệm, kỷ luật, năng động, sáng tạo và khát vọng cống hiến – đồng thời kiến tạo môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần đưa Thái Nguyên phát triển nhanh, bền vững, văn minh và giàu bản sắc trong thời kỳ mới.