Nghề trồng - kinh doanh cây cảnh phường Dư Hàng Kênh cần cả bề rộng và chiều sâu

Cách đây hơn 20 năm, chơi cây cảnh đã là một thú vui tao nhã phổ biến của các bậc cao niên trong làng, ngoài xã Dư Hàng Kênh. Trồng cây cảnh chính thức trở thành một nghề khi những người dân trong làng thử nghiệm cách làm ăn mới nhằm phát triển kinh tế, nâng cao đời sống. Với vốn hiểu biết và kinh nghiệm sẵn có, cộng với sự không ngừng học hỏi, thu nhập kiến thức về cây cảnh và sự linh hoạt, nắm bắt được xu hướng phát triển của xã hội, những thế hệ tiên phong ấy đã động viên, khích lệ, tập trung các gia đình cùng làm và tìm đầu ra cho sản phẩm. Từ một vài gia đình làm ăn hiệu quả, việc trồng - kinh doanh cây cảnh nhanh chóng lan rộng cả xã. Những năm 90 là thời kỳ hoàng kim của nghề trồng cây cảnh.

So với làm nông nghiệp, nghề trồng - kinh doanh cây cảnh có những thuận lợi và thế mạnh riêng. Đó là tận dụng được diện tích đất đai màu mỡ sẵn có, thu hút được nguồn nhân lực dồi dào ở địa phương, đặc biệt là thanh niên. Đối với người trồng cây cảnh, thời gian chăm tỉa cây có thể tận dụng bất kể lúc nào trong ngày. Về mặt tinh thần, trồng và chơi cây giúp thư giãn, làm cho lòng người thêm phong phú, hướng thiện cũng như nâng cao thẩm mỹ, rèn luyện nhân cách. Việc chăm sóc cây cũng vất vả và kiên trì như nuôi con mọnnnn. Ông Nguyên, người trồng cây có tiếng và là người có nhiều đóng góp phát triển nghề trồng cây tâm sự: Chơi cây dưỡng tâm - Trồng cây thả hồn vào cây. Khi ươm một gốc cây, quá trình phát triển của cây là một chuỗi hy vọng và lòng kiên trì. Vậy nên, người làm cây không biết đến tuổi tác....

Hiệu quả kinh tế mà nghề cây đem lại cao gấp 5- 7 lần so với làm nông nghiệp. Giá của cây cao hay thấp phụ thuộc vào tuổi và vẻ đẹp của cây. Cây càng lâu năm càng giá trị, cũng đồng nghĩa với việc người trồng cây càng phải bỏ nhiều công sức chăm sóc. Một cây cảnh, giá bình dân khoảng vài chục nghìn đồng, nhưng những cây lâu năm, thuộc dòng cây nghệ thuật, cây thế, giá có thể từ vài trăm nghìn đến hàng triệu đồng/cây. Ông Nguyên tâm đắc nói: Nếu coi các cây bon-sai là những mảnh ngọc thì cây thế là những hạt ngọc..... Đó là vì tạo được thế cây đẹp rất khó khăn, phụ thuộc vào chất liệu cây và vốn hiểu biết sâu sắc về kim cổ của nghệ nhân, cùng với đó phải biết áp dụng khoa học kỹ thuật trong tạo thế. Có cây thế cần từ 4 đến 50 năm chăm sóc, cắt tỉa và uốn thế. Trong khi đó, cây bon-sai là bồn cảnh lấy dáng cổ thụ trong tự nhiên thu nhỏ lại, thời gian để tạo ra một cây ngắn hơn so với cây thế nên giá thành cũng ít hơn khoảng 10 lần. Nói về lợi ích mà nghề cây mang lại, ông Vũ Hữu Bản cho biết: Tất cả những người làm cây đều xây được nhà, mua được xe, được đất......

Con số người làm nghề trồng-kinh doanh cây cảnh ở phường Dư Hàng Kênh hiện ước chừng vài trăm hộ. Thu nhập từ nghề cũng mang lại đời sống khấm khá hơn. Tuy nhiên, so với những năm trước, số hộ trồng-kinh doanh cây cảnh đã giảm đi nhiều. Đa phần là các hộ làm ăn quy mô nhỏ lẻ, tự phát. Sản phẩm làm ra chủ yếu tiêu thụ tại chỗ, tính cạnh tranh không cao so với các làng nghề cây cảnh truyền thống và quy mô ở Nam Định, Bắc Giang, Hà Nội, Cái Môn, Sa Đéc...Nghề cây ở phường Dư Hàng Kênh nói riêng và thành phố nói chung chưa có những bước đi tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của mình. Nguyên nhân chính không hẳn sản phẩm thua kém về chất lượng mà do địa phương chưa thực sự tập trung và có những chính sách phù hợp nhằm khuyến khích, thu hút và tập hợp nghệ nhân.

Được biết, thành phố đang duy trì hoạt động câu lạc bộ sinh vật cảnh. Tuy vậy, hoạt động của câu lạc bộ còn mang tính hình thức, chưa thu hút sự hưởng ứng và tham gia của số đông người trồng - kinh doanh cây cảnh trên địa bàn thành phố. Nên có sự giúp đỡ phù hợp đối với các tổ chức, các hiệp hội, những người làm nghề cây được vay vốn, mở rộng sản xuất quy mô, có hệ thống. Đồng thời, giúp những người trong nghề thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, học hỏi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đặc biệt, quan tâm tổ chức giới thiệu tay nghề, trưng bày, quảng bá sản phẩm, tiến tới xuất khẩu sang các thị trường trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, cần xây dựng các website (trang thông tin điện tử) để quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến những tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Cũng cần quan tâm cải tạo, xây mới khu chợ Hàng, tạo điểm kinh doanh, buôn bán sinh vật cảnh ổn định, quy củ, phát huy được nét đẹp văn hoá của chợ phiên độc đáo giữa lòng thành phố. Điều này cũng nhằm giảm tình trạng tắc nghẽn giao thông, mất trật tự an toàn công cộng do những phiên chợ quá tải người, xe vào các sáng chủ nhật hàng tuần.

Người Hải Phòng vốn là những người chơi cây có tiếng. Việc quan tâm, phát triển nghề trồng-kinh doanh cây cảnh ở phường Dư Hàng Kênh cũng là nhiệm vụ cần lưu tâm của thành phố nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng cao về tinh thần cuả nhân dân thành phố Cảng./.

Nguyễn Thị Nga

K47 Báo chí Đại học KHXHNV