Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi: Đóa hoa ngát hương giữa đời thường

(PLVN) - Mỗi khi người nghệ sĩ ấy cất tiếng hát trong trẻo, cao vút qua đài phát thanh hay giữa chiến trường bom đạn đều mang đến cảm xúc thật khó tả, gây ấn tượng đặc biệt với các chiến sĩ. Đến mức cứ gặp ở đâu là bộ đội đề nghị bà hát ở đó. Bà là Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi.


Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi: Đóa hoa ngát hương giữa đời thường

Tiếng hát xua tan nỗi đau

Tôi tìm đến tư gia của Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi trên đường Nguyễn Chánh, Cầu Giấy, Hà Nội để lắng nghe người nghệ sĩ đích thực chia sẻ về một thời hoạt động nghệ thuật máu lửa, đầy sôi nổi. Dù đã bước sang tuổi 81 nhưng NSND Tường Vi vẫn rất minh mẫn, nước da hồng hào, đặc biệt, khi gợi nhớ về những năm tháng hát cùng bộ đội, người nghệ sĩ gạo cội ấy không giấu nổi niềm tự hào xen lẫn xúc động.

Chia sẻ con đường đến với nghệ thuật, NSND Tường Vi cho biết, bà sinh ra và lớn lên tại Tam Kỳ, Quảng Nam, gia đình không có ai theo nghệ thuật nhưng mẹ của bà thích làm thơ và hát rất hay. Ngày còn nhỏ, những năm 1950-1951, hầu như tối nào bộ đội cũng sinh hoạt văn nghệ tại sân nhà bà ngoại, hát những bài hát cách mạng, trữ tình của nhạc sĩ Văn Cao…

Cứ thế, những bài hát cách mạng như: “Trường ca Sông Lô”, “Tiến Quân Ca”, “Ngày mùa”… thấm vào tâm hồn cô gái Tường Vi bé nhỏ lúc nào không hay. Chính những lời ca mượt mà đó đã đánh thức, khơi nguồn cho niềm đam mê ca hát tiềm tàng bên trong người nghệ sĩ vốn đã thừa hưởng chất giọng tuyệt vời từ người mẹ.

NSND Tường Vi kể lại: “Hồi đó, Pháp dội bom, bà ngoại trúng đạn và chết do không có ai băng bó được nên mất nhiều máu.. Nỗi đau mất mát chính là lý do tôi xung phong lên đường nhập ngũ năm 16 tuổi. Ngày ấy, tôi gầy và nhỏ, khi nhìn thấy tôi, đồng chí bộ đội tuyển quân hỏi: “Em nhỏ thế này mà đi bộ đội à?, gầy yếu thế này làm được gì?”. Lúc đó, tôi trả lời tức thì: “Em hát được, đi bộ đội em hát cho bộ đội nghe”.

Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi: Đóa hoa ngát hương giữa đời thường ảnh 1
Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi 

Nghe tôi nói vậy, đồng chí yêu cầu tôi hát một bài. Nghe xong, đồng chí tuyển quân gật đầu và nói: “Em đi bộ đội được”. Được chọn nhập ngũ, ban đầu tôi học làm y tá 6 tháng. Đến cuối năm 1954 tập kết ra Bắc rồi trở thành y tá tại Viện Quân y 108”.

Thế nhưng, là y tá mà lại được trời phú cho chất giọng tốt, nên trong những lần điều trị cho thương binh, thấy thương binh đau đớn, cô y tá Tường Vi thường cầm ghita hát cho thương binh nghe, giúp họ quên đi nỗi đau và yên tâm dưỡng thương. Sau này, tiếng hát của Tường Vi được nhiều người biết đến, vô tình giọng ca ấy lọt vào “mắt xanh” của Đại tá Võ Hồng Cương, Cục trưởng Cục Tuyên huấn, bà được chuyển sang Đoàn ca múa Tổng cục Chính trị, được đào tạo về âm nhạc và tham gia biểu diễn phục vụ bộ đội ở các chiến trường.

Chính vì thế, bà được coi là một trong những thế hệ nghệ sĩ đầu tiên hát cho bệnh binh nghe tại Viện Quân y 108. Tiếng hát của bà được ví “át tiếng bom”, góp phần giúp các chiến sĩ quên đi đớn đau và yên tâm chữa bệnh.

Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, NSND Tường Vi là ca sĩ của Đoàn văn công Tổng cục Chính trị, bà vinh dự có nhiều dịp được gặp và biểu diễn cho Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cũng như những thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong quân đội. Với chất giọng đặc biệt, lại thường hát đơn ca nên NSND Tường Vi được Đại tướng và Bác Hồ nhớ tên và quý mến. 

Đọng lại trong tâm trí của NSND Tường Vi kỷ niệm lần đầu tiên vinh dự được gặp Bác Hồ, một ngày  tháng 8/1955, bà được chọn vào đội ngũ duyệt binh chuẩn bị cho ngày kỷ niệm Quốc khánh 2/9. Khối quân y đi duyệt binh hàng thứ tư, xe Bác bỗng dừng lại ngay trước mặt. Bác khen: “Các cháu đi đều, đẹp lắm. Các cháu có khỏe không?”. Thế là tất cả đồng thanh đáp lại: “Kính chúc Bác Hồ mạnh khỏe”.

Một kỉ niệm không bao giờ quên trong trái tim NSND Tường Vi, hồi đang học tại trường âm nhạc quốc gia Việt Nam, Tường Vy sinh con đầu lòng. Do buồn chuyện gia đình và đi hát quá nhiều nên sau khi vượt cạn, đứa con đã mất do bị sinh non. Qua lời đồng chí Vũ Kỳ, biết chuyện, Bác gọi Tường Vi đến, ôm vào lòng, nhẹ nhàng động viên, rồi Bác soi mi mắt của Tường Vy, nói tiếp: “Còn thiếu máu nhiều lắm, đừng hát vội nhé, đến khi khỏe rồi hãy hát”. Nghe đến đây, nước mắt Tường Vi trào ra.

Còn khi nhớ về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, NSND Tường Vi tâm sự, bà luôn cảm thấy mình thật là may mắn bởi tình cảm Đại tướng dành cho bà mà suốt cả cuộc đời bà không bao giờ quên được. Ngoài những buổi gặp mặt chung, nghệ sỹ Tường Vi còn có cơ hội được tiếp xúc và gặp Đại tướng tại nhà riêng. Dần dần mối quan hệ ấy trở nên thân thiết như người trong nhà.

Nghệ sĩ nhân dân Tường Vi: Đóa hoa ngát hương giữa đời thường ảnh 2
NSND Tường Vi và các cháu ở Trung tâm nghệ thuật tình thương đến thăm Đại tướng tại nhà riêng 

Cũng theo NSND Tường Vi, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một vị tướng yêu nghệ thuật, Đại tướng rất thích chơi đàn piano, lúc còn khỏe, ông đã từng mời giáo viên đến nhà dạy đàn mặc dù khi ấy Đại tướng đã ngoài 70 tuổi. Và mỗi khi NSND Tường Vi đến nhà thăm, Đại tướng đều nói: “Tường Vi hát, anh đệm đàn nhé, hát bài dân ca đi”.

"Những lúc như thế, trong tôi lại trào dâng niềm xúc động vô bờ bến, cảm giác Đại tướng như một người thân trong gia đình mình, chứ không hề có cảm giác sợ khi đứng trước một vị Tướng quân uy nghiêm và lỗi lạc”, NSND Tường Vi rưng rưng nước mắt.

Hoa nở giữa đời

Hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật trong Quân đội, lúc về hưu, NSND Tường Vy lại đắm mình trong lời ca tiếng hát, truyền cảm hứng, tài năng và dành tình yêu thương cho các lớp thế hệ trẻ. Ngôi nhà trong ngõ nhỏ của bà ở số nhà 24, B3 phố Mai Dịch, Hà Nội trở thành tổ ấm của biết bao lớp học sinh sau này đã trở thành những nghệ sĩ, ca sĩ thành danh như: Thanh Lam, Khánh Thi, Giáng Son, Thái Thùy Linh… đều đã được ươm mầm và trưởng thành từ đó.

Những khắc khoải trong tim người nghệ sĩ gạo cội ấy là nỗi đau đáu về những mảnh đời thiếu may mắn sinh ra bị di chứng sau hậu quả của chiến tranh, những đứa trẻ tật nguyền, mồ côi… Sau nhiều đêm trăn trở, Tường Vi đã quyết định thành lập “Trung tâm nghệ thuật tình thương” trực thuộc T.Ư Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) Việt Nam tại Hà Nội, hiện nay đã phát triển cả ở Đà Nẵng và Quảng Nam.

“Tường Vi là một nghệ sĩ Việt Nam hiếm hoi có tên trong Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam xuất bản năm 1996. Giờ đây, bằng tất cả lòng  nhân hậu và trí tuệ của mình. Tường Vi đã sáng lập 3 Trung tâm Nghệ thuật Tình thương tại Hà Nội, Đà Nẵng và Quảng Nam để cùng với các nhạc sĩ, nghệ sĩ, giáo viên tâm huyết, các nhà hảo tâm trong và ngoài nước đón nhận những số phận bất hạnh, nghèo khó nhưng có năng khiếu âm nhạc… Cho các em những sắc mầu đẹp đẽ chung quanh mình để vươn lên sống vui với niềm hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn”, theo nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu.

Chia tay NSND Tường Vi, tôi ngắm nhìn nữ nghệ sĩ tài hoa ngày ngày vẫn đang lặng thầm đóng góp, chăm lo cho những mảnh đời bất hạnh, thiếu may mắn trong cuộc sống. Tường Vi xứng đáng là một bông hoa ngát hương trong làng nghệ thuật, một huyền thoại của nền âm nhạc Việt Nam, đồng thời cũng là nữ chiến sĩ, nghệ sĩ hết lòng vì bộ đội và nhân dân.

 
Vũ Đạt
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Du lịch Thanh Thủy bứt phá thành ngành kinh tế mũi nhọn

Du lịch Thanh Thủy bứt phá thành ngành kinh tế mũi nhọn
(PLVN) -  “…mở mắt đã Ba Vì sừng sững/mở tai đã nghe sông Đà sóng cuộn” (thơ Trần Quang Quý). Vùng đất Thanh Thủy (Phú Thọ) bên tả ngạn Đà giang đang từng ngày cất cánh, du lịch trở thành “thỏi nam châm” thu hút các nhà đầu tư.

Thơ Thiền Việt Nam (Bài 9): Luận bàn hai chữ “Cuộc đời” trong bài kệ của Thiền sư Pháp Loa

Thơ Thiền Việt Nam (Bài 9): Luận bàn hai chữ “Cuộc đời” trong bài kệ của Thiền sư Pháp Loa
(PLVN) - “Cuộc đời của mỗi con người chỉ như một giấc chiêm bao – vô thường. Nếu không có hiểu biết, không tìm thấy cái ta chân thật, thì dù làm bao nhiêu việc cũng chỉ là làm mộng, bao nhiêu cái biết, cũng chỉ là cái biết hư vọng”, lời luận của Thượng tọa Thích Thanh Điện và TS Phạm Thị Thanh Hương về bài kệ “Thị tịch” của Pháp Loa thiền sư.

Ly kỳ chuyện đại hồng chung cứu chúa ở ngôi chùa cổ nhất Tiền Giang

Chùa Linh Thứu là một trong những ngôi chùa cổ nhất Tiền Giang.
(PLVN) - Khởi nguyên là ngôi chùa mục đồng giữa khu rừng hoang, Sắc tứ Linh Thứu ngày nay được xem là ngôi chùa cổ nhất đất Tiền Giang. Cổ tự 3 lần được sắc tứ này nổi tiếng với những câu chuyện ly kỳ về chiếc đại hồng chung năm xưa từng cứu chúa Nguyễn Ánh thoát nạn khi còn long đong bôn tẩu phương Nam.

Phong thủy và tín ngưỡng thờ thần thánh tại các tứ trấn Việt Nam (Kỳ 7): Vì sao vua Hùng lại mang tên Cao Sơn?

Vua Hùng được nhân dân suy tôn là Đột Ngột Cao Sơn.
(PLVN) - Cao Sơn (núi cao) là danh hiệu mang tính biểu tượng của thần Núi, vị thần trong tín ngưỡng dân gian nguyên thủy. Không phải là thần Núi nhưng hàng nghìn năm qua, Hùng Vương thứ Nhất được nhân dân thờ cúng với thụy hiệu Đột Ngột Cao Sơn. Vì sao vua Hùng lại có danh hiệu này?

Vì sao bất động sản vẫn là kênh đầu tư an toàn?

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Nhiều nhà đầu tư tin rằng, đầu tư bất động sản có thể không sinh lời nhanh chóng nhưng bền vững vì mua đất chắc chắn chỉ có lãi chứ không bao giờ chịu lỗ. Người mỗi ngày một đông nhưng quỹ đất thì không thể tăng thêm.

Hồ Hòa Bình và khát vọng xứng tầm khu du lịch quốc gia

Hồ Hòa Bình và khát vọng xứng tầm khu du lịch quốc gia
(PLVN) - Những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước, bà con các dân tộc tỉnh Hòa Bình và người dân cả nước từng tự hào về “công trình thế kỷ” Thủy điện Hòa Bình tầm cỡ quốc gia, có công suất lớn nhất Đông Nam Á. Hiện nay, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp, người dân cũng đang kỳ vọng về một Khu du lịch Hồ Hòa Bình mang “thương hiệu Quốc gia”, ghi tên vào bản đồ du lịch thế giới.

Bình minh nơi ven trời Tây Bắc

Đường phố Lai Châu rợp cờ hoa chào đón ngày lễ lớn.
(PLVN) - Ở nơi ấy… cuối trời Tây Bắc, có một tỉnh trẻ, một thành phố trẻ đang lặng lẽ vượt lên những khó khăn, những cách trở xa xôi, của đá tai mèo, thiên tai, mưa lũ, nghèo đói và lạc hậu… để xây dựng lên một thành phố nên thơ, một tương lai rộng mở. Ấy là Lai Châu, là “trái tim Tây Bắc” như nhà thơ Trần Mạnh Hảo đã khắc họa trong bài thơ “Gửi Lai Châu”.

Mùa tựu trường, bình về những điểm 10 môn Văn

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Dù vẫn còn hãn hữu, có thể nói là đếm trên đầu ngón tay nhưng các kỳ thi Tốt nghiệp THPT vừa qua đã xuất hiện những điểm 10 môn Ngữ Văn. Điều này liệu có bình thường? PLVN ghi nhận một số ý kiến bình giải về câu chuyện này.

Chắp tay, nguyện lòng mình biết bỏ tâm ngã mạn

Chắp tay, nguyện lòng mình biết bỏ tâm ngã mạn
(PLVN) -  Trở về, thường sau bữa sáng với bánh mướt ngon nhất thế gian, tôi sẽ đi thắp hương nơi ban thờ Bụt, nơi nhà Tổ. Đây là giây phút thiêng liêng đã thành nếp, như tiếng thưa “con đã về” mà tôi thường ríu ran từ tấm bé với Mạ Cha.

Bắc Giang: Huyện Lạng Giang triển khai các dự án đầu tư trọng điểm

Quy hoạch chi tiết khu dân cư thôn Hạ
(PLVN) - Thực hiện quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư của tỉnh Bắc Giang, UBND huyện Lạng Giang đã tập trung chỉ đạo các cơ quan, UBND xã Nghĩa Hòa giải phóng mặt bằng để thực hiện các dự án: Xây dựng cơ sở hạ tầng đấu giá quyền sử dụng đất khu cây xăng thôn Bằng, xã Nghĩa Hòa; Khu dân cư Nghĩa Hòa, xã Nghĩa Hòa và Khu dân cư thôn Hạ, xã Nghĩa Hòa, huyện Lạng Giang. Cơ quan chức năng đã tiến hành đền bù, giải phóng mặt bằng đúng quy định pháp luật, đảm bảo kế hoạch đề ra.

Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh - danh tướng có công mở cõi phương Nam

Đền thờ Đức Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh, thuộc Công viên Lịch sử Văn hóa dân tộc, TP HCM.
(PLVN) - Đức Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh (1650 – 1700), bậc tướng quốc tài ba thời chúa Nguyễn Phúc Chu (1675 – 1725), nổi danh với nhiều lần cầm quân dẹp loạn biên cương. Đặc biệt, ông được xem là vị tướng mở cõi phương Nam với việc xác lập chủ quyền cho người Việt tại Nam bộ vào năm 1698, đưa miền đất này chính thức trở thành một phần lãnh thổ Đại Việt, tức Việt Nam ngày nay.