Nghệ An: Yêu cầu tạm dừng hoạt động 9 bến cát chưa đáp ứng yêu cầu giám sát

Siết chặt quản lý hoạt động khai thác, kinh doanh khoáng sản

Thực hiện Kết luận số 165-KL/TU ngày 30/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn, tỉnh Nghệ An tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm siết chặt quản lý toàn bộ chuỗi hoạt động khoáng sản, từ quy hoạch, cấp phép, khai thác, vận chuyển, chế biến, tiêu thụ đến thực hiện nghĩa vụ tài chính. Trong đó, việc ứng dụng công nghệ và khai thác dữ liệu số được xác định là công cụ quan trọng phục vụ công tác quản lý, giám sát.

 Trong các ngày 24/9 và 7/10/2026, ông Võ Trọng Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, Tổ trưởng Tổ công tác số 1, đã trực tiếp kiểm tra hoạt động khai thác, kinh doanh và tiêu thụ khoáng sản tại các xã Lam Thành, Hưng Nguyên Nam, Kim Liên, Thiên Nhẫn, Vạn An, Xuân Lâm, Đại Đồng, Thuần Trung, Đô Lương và Bạch Ngọc.

Qua kiểm tra thực tế, Tổ công tác phát hiện một số tồn tại, bất cập trong hoạt động khai thác và kinh doanh khoáng sản. Một số doanh nghiệp đã được cấp phép khai thác nhưng chưa có bến, bãi tập kết hoặc cơ sở hiện có chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định. Việc niêm yết giá bán tại một số đơn vị cũng chưa bảo đảm yêu cầu.

Bên cạnh đó, công suất khai thác tại nhiều mỏ còn thấp so với khả năng khai thác được cấp phép, trong khi thời hạn giấy phép kéo dài. Thực tế này đặt ra yêu cầu các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, đánh giá để nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài nguyên khoáng sản.

Đáng chú ý, mặc dù phần lớn doanh nghiệp đã lắp đặt camera, trạm cân và kết nối dữ liệu với hệ thống quản lý, giám sát, song việc bố trí thiết bị tại một số cơ sở chưa phù hợp. Camera chủ yếu tập trung ghi hình cận cảnh khu vực trạm cân, chưa bao quát toàn bộ phương tiện ra, vào bến. Do đó, việc giám sát quá trình vận chuyển và kiểm soát khối lượng cát, sỏi qua từng chuyến xe chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Trước những bất cập nêu trên, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu tạm dừng hoạt động 9 bến thủy nội địa kinh doanh cát cho đến khi hoàn thành việc lắp đặt, bố trí hệ thống giám sát theo quy định. Các bến chỉ được hoạt động trở lại sau khi được cơ quan có thẩm quyền và chính quyền địa phương kiểm tra, xác nhận đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

Các bến thuộc diện phải tạm dừng gồm: 3 bến tại xã Xuân Lâm và 2 bến tại xã Đại Đồng, thuộc Công ty Cổ phần Khai thác cát sạn và Vận tải Thanh Chương, Công ty TNHH MTV Thanh Hưng; 1 bến của Công ty TNHH Vật liệu xây dựng và Thương mại Sơn Hà tại xã Thuần Trung; các bến của Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Tuấn Thiện và Công ty Cổ phần Lưu Cát Thành tại xã Đô Lương; cùng 1 bến của Công ty TNHH Thương mại tổng hợp Bảo Ngân tại xã Bạch Ngọc.

Doanh nghiệp khẩn trương khắc phục, hoàn thiện hệ thống giám sát

Theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, hệ thống giám sát tại các mỏ và bến cát phải được bố trí đồng bộ, bảo đảm theo dõi toàn bộ quá trình phương tiện ra, vào và khối lượng khoáng sản vận chuyển. Cụ thể, trạm cân phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định và được kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Hệ thống camera phải được bố trí tại tối thiểu 3 vị trí, bảo đảm giám sát tổng thể phương tiện vào, ra và khu vực cân. Các đơn vị cung cấp dịch vụ viễn thông, trong đó có MobiFone, được yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật, bảo đảm dữ liệu được truyền tải đầy đủ đến các đầu mối quản lý nhà nước.

Trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Hải, Giám đốc Công ty TNHH MTV Thanh Hưng (xã Đại Đồng), cho biết trước đây, trạm cân của doanh nghiệp được bố trí sát mép bờ sông nên phương tiện di chuyển qua khu vực cân gặp nhiều khó khăn.

Ngay sau khi có chủ trương của tỉnh, doanh nghiệp đã triển khai di chuyển trạm cân đến vị trí thuận lợi hơn. Trạm cân mới được bố trí tại lối ra, vào bến; đồng thời, doanh nghiệp điều chỉnh vị trí lắp đặt camera nhằm bảo đảm bao quát toàn bộ hoạt động vận chuyển, ông Hải cho biết.

Liên quan đến nội dung này, sau chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh, Sở Công Thương Nghệ An đã ban hành Công văn số 4781/SCT-ĐCKS, yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp chấn chỉnh hoạt động khai thác, kinh doanh khoáng sản. Theo đó, các đơn vị phải thực hiện công khai giá bán tại mỏ, bến, bãi; phối hợp triển khai hóa đơn điện tử gắn với dữ liệu trạm cân; lắp đặt và vận hành hệ thống camera bảo đảm đúng quy định. Đồng thời, các doanh nghiệp được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh, nâng công suất khai thác theo quy định, góp phần đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng trên địa bàn.

Việc tăng cường kiểm tra, giám sát và yêu cầu khắc phục các tồn tại cho thấy quyết tâm của tỉnh Nghệ An trong chấn chỉnh hoạt động khai thác, kinh doanh khoáng sản. Để các giải pháp phát huy hiệu quả, bên cạnh trách nhiệm của doanh nghiệp trong tuân thủ quy định pháp luật, các cơ quan chức năng cần tiếp tục giám sát việc khắc phục, kiểm tra điều kiện hoạt động trước khi cho phép các bến cát trở lại hoạt động, bảo đảm tài nguyên khoáng sản được quản lý, khai thác và sử dụng đúng quy định.