Nghệ An xác lập 23 đô thị loại II, III: Hưng Nguyên ghi dấu trong mạng lưới đô thị mới

Triển khai Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành quyết định công bố danh mục các đô thị loại II, III cùng các phường đạt trình độ phát triển đô thị. Việc công bố này nhằm cập nhật bức tranh phát triển đô thị theo tiêu chí mới, làm căn cứ phục vụ quy hoạch, thu hút đầu tư và phân bổ nguồn lực phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong giai đoạn tới.

Theo danh mục được công bố, toàn tỉnh Nghệ An có một đô thị loại II là đô thị Vinh, bao gồm các phường: Thành Vinh, Trường Vinh, Vinh Hưng, Vinh Lộc, Vinh Phú và Cửa Lò. Đây là trung tâm kinh tế - chính trị của tỉnh, giữ vai trò đầu tàu trong phát triển đô thị khu vực Bắc Trung Bộ.

Đáng chú ý, ở nhóm đô thị loại III, toàn tỉnh có 22 đô thị được xác định sau rà soát. Trong đó, đô thị Hưng Nguyên (thuộc xã Hưng Nguyên) được đưa vào danh mục là điểm nhấn đáng quan tâm. Việc một địa bàn cấp xã như Hưng Nguyên được xác định là đô thị loại III cho thấy khu vực này đang có sự chuyển biến rõ nét về mức độ đô thị hóa, hạ tầng và vai trò liên kết vùng, đặc biệt trong mối quan hệ không gian với đô thị trung tâm Vinh.

Trên thực tế, Hưng Nguyên nằm ở vị trí cửa ngõ phía Nam của thành phố Vinh, có lợi thế về kết nối giao thông và quỹ đất phát triển. Những năm gần đây, khu vực này ghi nhận tốc độ đô thị hóa nhanh, với sự hình thành của các khu dân cư mới, hạ tầng kỹ thuật từng bước được đầu tư đồng bộ. Việc được xếp loại đô thị III không chỉ phản ánh hiện trạng phát triển mà còn mở ra dư địa lớn để Hưng Nguyên thu hút đầu tư, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi phát triển đô thị của vùng trung tâm tỉnh.

Bên cạnh Hưng Nguyên, nhiều đô thị khác cũng được công bố như Thái Hòa, Hoàng Mai, Quán Hành, Trà Lân, Nam Đàn, Đô Lương, Tân Kỳ, Diễn Thành, Cầu Giát, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Mường Xén… phân bố rộng khắp các huyện, tạo thành mạng lưới đô thị đa trung tâm trên toàn tỉnh.

Cùng với đó, tỉnh cũng công bố 11 phường đạt trình độ phát triển đô thị, trong đó phường Cửa Lò đạt trình độ đô thị loại II; các phường còn lại như Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Vinh Lộc, Thái Hòa, Tây Hiếu, Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai đạt trình độ đô thị loại III.

Theo quy định tại Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15, hệ thống phân loại đô thị đã được tinh gọn từ 6 loại xuống còn 4 loại, gồm: đô thị đặc biệt, loại I, loại II và loại III; đồng thời rút gọn các nhóm tiêu chí đánh giá còn 3 nhóm chính là vai trò, vị trí và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội; mức độ đô thị hóa; trình độ phát triển hạ tầng và tổ chức không gian.

Một điểm mới đáng chú ý là việc phân cấp mạnh cho địa phương, khi UBND cấp tỉnh được trao thẩm quyền công nhận đô thị loại II, III và các đơn vị hành chính cấp xã thuộc đô thị, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào Trung ương. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp các địa phương, trong đó có Nghệ An, chủ động hơn trong định hướng phát triển đô thị.

Cũng cần nhấn mạnh, việc công bố danh mục đô thị không đồng nghĩa với việc thành lập mới hay điều chỉnh địa giới hành chính. Các đô thị được xác định dựa trên không gian phát triển và vai trò chức năng, có thể trải rộng trên nhiều xã, phường và không phải là một cấp hành chính độc lập. Việc xếp loại chủ yếu nhằm phục vụ công tác quy hoạch, thu hút đầu tư và nâng cao hiệu quả quản lý phát triển đô thị trong bối cảnh mới.