Nghệ An: Tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý hoạt động khai thác khoáng sản

Xử lý 17 vụ khai thác, tập kết khoáng sản trái phép

Các sở, ngành, địa phương tỉnh Nghệ An đã tiến hành rà soát, chấn chỉnh hoạt động tại các mỏ được cấp phép, hoàn thành rà soát tổng thể 289 giấy phép khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Qua phân loại, có 223 giấy phép đang hoạt động, 61 giấy phép tạm dừng hoặc chưa hoạt động và 5 giấy phép đã chấm dứt hiệu lực.

Lực lượng Công an đã tổ chức cao điểm đấu tranh, phát hiện, xử lý 17 vụ khai thác, tập kết khoáng sản trái phép, xử phạt hơn 405 triệu đồng; 85 vụ vi phạm về chở quá tải, quá khổ, xử phạt gần 460 triệu đồng và 7 vụ vi phạm trên đường thủy nội địa. Đồng thời, khởi tố điều tra vụ việc có dấu hiệu phạm tội "Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên" với khối lượng đất sét hơn 11.000 m³.

Ngành Thanh tra tổ chức nhiều đoàn thanh tra chuyên đề, phát hiện và kiến nghị thu hồi vào ngân sách nhà nước hàng chục tỷ đồng từ các sai phạm. Chính quyền các xã, phường cũng tăng cường tuần tra, kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền lũy kế đến ngày 23/10/2026 hơn 2,3 tỷ đồng.

Đối với hoạt động kiểm tra của các tổ công tác cấp tỉnh, 4 tổ đã trực tiếp kiểm tra 58/289 giấy phép khai thác khoáng sản. Qua kiểm tra, các tổ kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại liên quan đến bến bãi tập kết, vị trí lắp đặt camera, trạm cân và việc niêm yết giá; đồng thời ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu khắc phục triệt để, kiên quyết dừng hoạt động đối với những đơn vị không tuân thủ quy định.

Cùng với tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, UBND tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số, kiểm soát sản lượng khai thác bằng dữ liệu số và chống thất thu ngân sách. Tính đến ngày 25/10/2026, toàn tỉnh có 210/289 mỏ và 16 bến thủy nội địa hoàn thành kết nối dữ liệu trạm cân, camera giám sát về hệ thống quản lý tập trung.

Còn 79 mỏ chưa kết nối, chủ yếu là các mỏ chưa hoạt động, đang tạm dừng, hết hạn hoặc trong quá trình khắc phục lỗi thiết bị, hạ tầng mạng. Việc đưa hệ thống giám sát vào vận hành được kỳ vọng góp phần nâng cao tính minh bạch, kiểm soát chặt chẽ khối lượng khoáng sản khai thác, vận chuyển và tiêu thụ, hạn chế tình trạng gian lận sản lượng, thất thu thuế và phí tài nguyên.

Đánh giá kết quả bước đầu thực hiện các chủ trương, chỉ đạo của tỉnh về quản lý hoạt động khai thác khoáng sản theo Kết luận số 165-KL/TU và Kế hoạch số 784/KH-UBND, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phùng Thành Vinh ghi nhận sự quan tâm, tích cực vào cuộc của cấp ủy, chính quyền các cấp. Việc triển khai từng bước mang lại hiệu quả trên nhiều mặt, từ kinh tế, xã hội đến nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân liên quan.

 Rà soát các bến bãi tập kết khoáng sản, kiểm tra nguồn gốc vật liệu

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh, mục tiêu đặt ra là từng bước hài hòa giữa hoạt động khai thác, tiêu thụ khoáng sản với yêu cầu tiết kiệm tài nguyên, khôi phục môi trường và cảnh quan. Tuy nhiên, đây là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc thường xuyên, quyết liệt và thực chất của các cấp, ngành, địa phương, không chỉ dừng lại ở những kết quả bước đầu.

Trên tinh thần đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, tham mưu giải pháp huy động các đơn vị tư vấn trong và ngoài tỉnh, trong đó có tư vấn thiết kế khai thác và tư vấn phục hồi môi trường. Đồng thời, rà soát, lựa chọn những đơn vị tư vấn có năng lực, uy tín để hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng tài nguyên tiết kiệm, đúng quy định.

Các sở, ngành liên quan cần tiếp tục rà soát quy hoạch khoáng sản, bao gồm quy hoạch các mỏ mới và những nội dung điều chỉnh quy hoạch; báo cáo, tham mưu việc triển khai các thủ tục phê duyệt mỏ, đấu giá quyền khai thác khoáng sản, bảo đảm đúng quy định và đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

 Một nhiệm vụ quan trọng khác là rà soát toàn diện các bến bãi tập kết khoáng sản, kiểm tra chặt chẽ nguồn gốc vật liệu, nhất là tình trạng khoáng sản không rõ nguồn khai thác. Công tác kiểm soát phải được thực hiện xuyên suốt từ khâu khai thác, tập kết đến vận chuyển, tiêu thụ; bao quát cả hoạt động vận chuyển bằng ô tô, thuyền và những trường hợp không có hành trình, không xác định được địa chỉ khai thác.

Có thể thấy, những kết quả bước đầu trong thực hiện Kết luận số 165-KL/TU và Kế hoạch số 784/KH-UBND đã cho thấy sự chuyển biến trong công tác quản lý nhà nước về khoáng sản tại Nghệ An. Từ rà soát giấy phép, tăng cường thanh tra, xử lý vi phạm đến ứng dụng công nghệ số trong giám sát sản lượng, các giải pháp đang từng bước tạo chuyển biến về kỷ cương, trách nhiệm và ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản.