Nghề "truyền thần" thời kỹ thuật số
Công nghệ tin học thời nay giúp ích khá nhiều người làm nghề phục chế. Những bức ảnh chỉ còn vài đường nét mờ nhạt, nhưng qua tay những người thợ phục chế ảnh đã có thêm sức sống mới.
Nhanh, rẻ, tiện ích
Gặp chị Thủy , một người bạn của tôi ở phố Hạ Lý đang cầm trên tay bức ảnh khá to, đẹp tôi hỏi:
- Chị vừa đi rửa ảnh về?
Đáp lại câu hỏi của tôi, chị hồ hởi khoe:
- Không, chị vừa phục chế lại bức ảnh thờ. Bây giờ làm lại một bức ảnh nhanh thật, tiền công chưa đến 100 nghìn đồng.
Chị Thủy giơ cho tôi xem 2 bức ảnh cũ và mới và bộc bạch:
- Ảnh bà nội để lâu đã bạc màu, nên chiều qua, chị gửi ảnh gốc để làm lại, giờ đã được lấy.Ảnh gốc là đen trắng, nhiều đường nét mờ nhạt mà phục chế lại thành ảnh màu thật sắc nét.
Không chỉ chị Thủy có tâm sự như vậy. Hiện nay, nhiều khách hàng có nhu cầu phục chế ảnh đều có chung nhận xét ấy. Để có được bức ảnh mới, bây giờ người phục chế ảnh không phải làm việc thủ công như cách truyền thần trước đây. Các khâu phục chế ảnh được làm trên máy vi tính và có nhiều phần mềm hỗ trợ. Một trong những phần mềm quen thuộc và hữu ích nhất cho những người phục chế ảnh là photoshop. Phần mềm phiên bản càng mới càng có nhiều tính năng độc đáo hỗ trợ những người thợ làm ảnh xử lý ảnh nhanh, đẹp. Bên cạnh đó, còn nhiều phần mềm khác hỗ trợ tiện ích làm ảnh như phần mềm làm mịn ảnh, tăng độ sáng, chỉnh màu sắc...; đặc biệt là các mẫu trang trí cho bức ảnh như khung, nền, trang phục...đều có sẵn
Giỏi nghề dễ kiếm thu nhập
Phục chế ảnh là nghề kiếm sống dễ dàng của nhiều người. Bởi vậy, các hiệu phục chế ảnh mọc lên nhan nhản khắp các phố. Vì thế đội ngũ thợ phục chế ảnh trong thành phố cũng tăng nhanh. Nghề này không chỉ thu hút nam thanh niên mà cả nữ thanh niên. Anh Vũ Hải , một thợ phục chế ảnh ở cửa hàng Trang Liên cho biết: "Để phục chế ảnh theo công nghệ mới, người thợ phải học cách sử dụng phần mềm Photoshop. Thời gian học khoảng vài tháng. Sau đó thợ vừa làm vừa rút những kinh nghiệm".
Phục chế ảnh không phải là nghề khó nhưng số người giỏi nghề và có thu nhập khá rất ít. Anh Đoàn Ngọc Linh ở Kiến An được khá nhiều người biết đến bởi phục chế ảnh nhanh, đẹp và chất lượng. Tuy nhiên, khi hỏi anh bí quyết về nghề này, anh chỉ khiêm tốn cho rằng: Nghề phục chế ảnh thời hiện đại có sự hỗ trợ lớn của công nghệ tin học giúp người thợ nhàn hơn nhưng điều cốt yếu là phải có tâm huyết, tư duy sáng tạo trong quá trình tiếp cận với các bức ảnh. Bởi không phải bức ảnh nào người thợ cũng thực hiện các thao tác kỹ thuật giống nhau do ảnh gốc thường có sự khác biệt. Đặc biệt, khi phục chế phải tôn trọng và giữ nguyên được nét thật của ảnh". Với người giỏi nghề, chẳng cần đi tìm khách hàng mà cả ngày không làm hết việc. Chẳng hạn như anh Linh, công việc trong ngày của anh thường bắt đầu từ sáng sớm cho đến chiều muộn với vài chục bức ảnh được phục chế. Theo cách tính của anh, thu nhập vài trăm nghìnđồng /ngày là bình thường.
Vui buồn cùng người thợ
Một thợ phục chế ảnh trước đây từng làm việc cho hiệu ảnh Mỹ Dung cho biết: Người giỏi nghề đủ điều kiện đầu tư thiết bị mở hiệu riêng chắc chắn có thu nhập khá và tâm lý thoải mái, nhưng số đó rất ít. Hầu hết các thợ phục chế ảnh làm thuê cho các hiệu ảnh lớn. Vì vậy mức lương theo thỏa thuận các hiệu ảnh trả không cao. Trung bình, các hiệu ảnh lớn có thể trả thợ phục chế ảnh hơn 1 triệu đồng/tháng. Các hiệu ảnh nhỏ, ít việc mà lương còn thấp hơn. Làm nghề này gò bó thời gian, thường xuyên phải theo dõi màn hình máy tính. Không ít lần thợ phục chế ảnh bị khách hàng khó tính gây nhiều phiền phức. Anh Tuấn, một thợ phục chế phục ở đường Trần Nhân Tông (Kiến An) kể: Có khách hàng yêu cầu thợ chỉnh sửa bức ảnh đến 3-4 lần vẫn chưa ưng ý. Lúc đầu, khách hàng thích trang phục cho chân dung trong ảnh là áo dài sáng màu, sau đó lại thay đổi , bắt làm lại trang phục, kiểu tóc...
Với những người giỏi, nhiều năm gắn bó với nghề lại có những kỷ niệm ấn tượng, sâu sắc. Anh Đoàn Ngọc Linh kể: "Làm nghề phục chế ảnh, tiếp xúc với nhiều bức ảnh người đã chết nên có lúc vừa làm vừa thấy "sởn gai ốc" nhưng lâu dần cũng thành quen, lại thấy việc làm của mình có ý nghĩa với khá nhiều người. Có lần, một người đàn ông đến chỗ tôi bày tỏ muốn làm bức ảnh cho bố đã mất từ lâu nhưng không còn ảnh gốc. Sau khi được tôi tư vấn, người đàn ông đó về bàn với người thân em trong gia đình nhớ lại các nét thân thuộc của bố trên gương mặt của mỗi anh chị em trong gia đình, sau đó đem đến một bức ảnh của người con giống bố nhất, tôi đã phục chế thành công bức ảnh người cha đã mất của họ. Trả lại bức ảnh cho khách tôi thật cảm động trước lời cảm ơn và đề nghị được trả thêm tiền công cho bức ảnh đó của họ. Có trường hợp một người mẹ đã lâu không có ảnh người con trai liệt sỹ để thờ. Đến bây giờ mới tìm được bức ảnh lưu niệm cũ đã hoen ố. Bà không tin vào mắt mình nên đã khóc rưng rức khi nhìn tôi trả lại bà bức ảnh con trai bà mới được phục chế về đẹp và nét để bà mang về thờ cúng.
Những tình cảm trân trọng ấy khiến nhiều thợ làm nghề phục chế ảnh không chỉ tự hào vì đó là nghề kiếm sống mà nó còn ý nghĩa với những ai muốn lưu giữ hình ảnh của những người đã mất hoặc kỷ niệm một thời đã xa bị mờ nhạt cùng thời gian...
Bài và ảnh: Hải An