Ngày Pháp luật nhớ về bản Hiến pháp đầu tiên

(PLO) - Ngày pháp luật năm nay lần đầu được tổ chức trong phạm vi toàn quốc, đánh dấu một sự kiện chính trị, pháp lý quan trọng cùng với sự kiện toàn dân tham gia góp ý kiến cho việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp.
Mỗi ngày tìm hiểu, thực hành pháp luật và một ngày hội tụ, cùng nhau tổ chức ngày Pháp luật hàng năm với những nội dung, việc làm thiết thực nhằm tạo lập, nâng cao tinh thần thượng tôn Hiến pháp, pháp luật đối với người dân, đặc biệt là cán bộ, công chức nhà nước.
Không chỉ là tôn trọng mà còn phải thiết lập những điều kiện cần thiết để đảm bảo thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, đó là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước.
Ngày pháp luật: thượng tôn Hiến pháp, pháp luật – Hội tụ và lan tỏa
Tinh thần và việc thực hành nguyên tắc sống thượng tôn Hiến pháp, lan tỏa vào các văn bản pháp luật khác và trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội, trong ý thức, nếp nghĩ, việc làm cụ thể của mỗi người dân, cán bộ, công chức nhà nước, ở mọi nơi, mọi lúc.
Các quy định, nguyên tắc và nói chung hơn là tinh thần Hiến pháp phải được tôn trọng, bảo vệ, đảm bảo thực hiện trong tổ chức, hoạt động của Nhà nước, trong đời sống xã hội. Cũng vì lẽ đó mà tại nhiều nước trên thế giới, Ngày Hiến pháp, Ngày Pháp luật được coi là một trong những ngày lễ trang trọng, thiêng liêng của quốc gia.
Ngày Pháp luật 9/11 có ý nghĩa chính trị, pháp lý quan trọng bởi đó là ngày ban hành Hiến pháp năm 1946 – Hiến pháp đầu tiên của một nước Việt Nam độc lập, thể hiện sâu sắc các nguyên tắc, giá trị cơ bản của Nhà nước pháp quyền và tư tương pháp quyền nhân nghĩa của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tư tưởng Hiến pháp, pháp quyền của Người đã hình thành từ rất sớm, ngày từ trong tác phẩm “Việt Nam yêu cầu ca” năm 1922: “Bảy xin Hiến pháp ban hành. Trăm điều phải có thần linh pháp quyền”. 
Ngày Pháp luật quốc gia cũng như mỗi ngày, chúng ta ghi nhớ những điều Người đã dạy và mong muốn mọi người thực hiện: “Phải nhận thức cho tốt và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật. Sự bình đẳng trong xã hội ở nơi pháp luật. Dân chủ đúng đắn cũng ở nơi pháp luật” và: “Quyền hành và lực lượng đến ở nơi dân”.
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cũng bao hàm cả việc học tập và làm theo tư tưởng pháp luật nhân nghĩa, thượng tôn Hiến pháp, pháp luật của Người.
Thượng tôn pháp luật không chỉ về nguyên tắc, hình thức mà còn về nội dung của pháp luật thể hiện sự công bằng, quyền tự do, lợi ích chính đáng của con người, trật tự và lợi ích chung của cộng đồng, xã hội. Thượng tôn pháp luật không chỉ đối với pháp luật do Nhà nước ban hành mà còn đối với “pháp luật” của lẽ phải và đạo đức, lẽ công bằng ở đời, nghĩa là phương diện đạo đức của pháp luật.
Làm sao cho tinh thần thượng tôn Hiến pháp, pháp luật thẩm thấu, lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội, không phải là điều gò bó, áp đặt mà là tự nguyện, tự giác. Tinh thần thượng tôn pháp luật cần lan tỏa vào ý thức, vào mội việc làm của mỗi cá nhân, ở mọi nơi, mọi lúc bởi lẽ thượng tôn pháp luật đem lại hữu ích cho cuộc sống của con người. 
Để tinh thần thượng tôn pháp luật lan tỏa sâu rộng vào đời sống xã hội, hội tụ cao nhất ở Hiến pháp, pháp luật phải thể hiện tốt nhất quyền, lợi ích và điều kiện pháp triển của người dân, pháp luật phải “vang vọng được ý dân, tiếng dân, phải từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ. Pháp luật là: nghệ thuật của điều thiện và công bằng” “Jus est ars boni et aegui”. 
Làm được như vậy thì điều mong ước sau đây từ mấy trăm năm trước của nhà tư tưởng vĩ đại Monteskiow trong tác phẩm bất hủ “tinh thần pháp luật” sẽ trở thành hiện thực: “Tôi sẽ là người sung sướng nhất đời nếu có cách gì làm cho người cầm quyền tăng thêm được trí thức về những việc họ phải quản lý, và làm cho người thừa hành thêm hứng thú khi họ tuân lệnh…”.
Đúng là có rất nhiều việc phải làm, nhiều tình huống khó khăn, phức tạp đang đặt ra trước Nhà nước, trước mỗi người. Song, thấm nhuần lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc gì có lợi cho dân, cho nước thì khó mấy cũng phải làm.
Vận dụng vào cuộc sống hôm nay, có lẽ chúng ta, mà trách nhiệm trước hết là thuộc về các cơ quan nhà nước, cần xếp theo thứ tự ưu tiến đối với những “việc cần làm ngày” nếu việc đó liên quan trực tiếp đến sự an toàn cho sức khỏe, tính mạng của con người, bởi con người là vốn quý nhất, là giá trị cao quý nhất. 
Một trong những việc cần ưu tiến đầu tư đó là tạo lập, giữ gìn sự an toàn cho con người, cộng đồng mỗi khi tham gia giao thông, mỗi khi đến với các cơ sở y tế. Đó chính là những việc làm thiết thực nhất, bởi mọi sự chậm trễ, mọi sự tắc trách trong hoạt động của cơ quan, công chức nhà nước đều ảnh hưởng đến lợi ích, sự an toàn, sức khỏe, đôi khi cả tính mạng của con người.
Để “ngày nào cũng là Ngày Pháp luật"
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường đã có câu nói rất ý nghĩa và sinh động khi đề cập về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và Ngày Pháp luật 9/11 sẽ tổ chức hàng năm: “Trong một Nhà nước pháp quyền thì ngày nào cũng là Ngày Pháp luật”.
Ngày nào cũng là Ngày Pháp luật, để cho mỗi người tăng thêm hiểu biết về pháp luật liên quan đến cuộc sống của mình qua các kênh truyền tải khác nhau, trong đó có hệ thống thông tin, tiếp cận, giáo dục pháp luật, thi hành pháp luật. Ngày Pháp luật có ý nghĩa xã hội, nhân văn sâu sắc, rộng lớn.
Tinh thần Ngày Pháp luật sẽ dần dần lan tỏa trong đời sống mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng và toàn xã hội. Bằng cách đó để tạo lập tinh thần thượng tôn Hiến pháp, pháp luật, bởi giá trị, vai trò to lớn, thiết thực của Hiến pháp và pháp luật đối  với cuộc sống của mỗi người.
GS. TS. Hoàng Thị Kim Quế
Cùng chuyên mục
Tiếp tục hoàn thiện nhiệm vụ rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo chuyên đề, lĩnh vực

Tiếp tục hoàn thiện nhiệm vụ rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo chuyên đề, lĩnh vực

(PLVN) - Chiều 1/7, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) Nguyễn Duy Thắng đã chủ trì cuộc họp trao đổi về tình hình thực hiện nhiệm vụ rà soát VBQPPL theo chuyên đề, lĩnh vực của Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát VBQPPL và tình hình xử lý kết quả rà soát VBQPPL của các bộ, cơ quan ngang bộ.

Đọc thêm

Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Vương quốc Anh ký Ý định thư hợp tác

Trước sự chứng kiến của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam Lê Thành Long và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Vương quốc Anh Dominic Raab đã tiến hành ký Ý định thư về ký mới Biên bản Ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực vực pháp luật và tư pháp giữa Chính phủ CHXHCN Việt Nam và Chính phủ Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai len
(PLVN) -Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai-len (Vương quốc Anh), vào ngày 30/6/2022, trước sự chứng kiến của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam Lê Thành Long và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Vương quốc Anh Dominic Raab đã tiến hành ký Ý định thư về ký mới Biên bản Ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực vực pháp luật và tư pháp giữa Chính phủ CHXHCN Việt Nam và Chính phủ Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai len (Ý định thư hợp tác).

Sóc Trăng bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022

Sóc Trăng bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022
(PLVN) -  Sở Tư pháp tỉnh Sóc Trăng vừa tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng. Dự và chủ trì hội nghị có bà Phạm Thị Minh Huệ - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Sóc Trăng và trên 250 đại biểu là đại diện các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng.

Sơn La: Tập huấn nghiệp vụ cho công chức tư pháp

Sở Tư pháp Sơn La tập huấn nghiệp vụ cho công chức tư pháp trên địa bàn.
(PLVN) - Trong 4 ngày (từ ngày 27 - 30/6), Sở Tư pháp tỉnh Sơn La đã tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ hộ tịch, chứng thực, nuôi con nuôi, xử lý vi phạm hành chính và chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2022, cho hơn 200 công chức phòng tư pháp các huyện, thành phố và công chức tư pháp - hộ tịch các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh. 

Nữ cán bộ hơn hai mươi năm đồng hành với ngành Tư pháp

Nữ cán bộ hơn hai mươi năm đồng hành với ngành Tư pháp
(PLVN) - Về nhận công tác trong ngành Tư pháp tại phường Cửa Bắc (TP Nam Định, tỉnh Nam Định) từ năm 1998, đến nay đã 24 năm, cũng là chừng ấy thời gian chị Vũ Hồng Anh miệt mài, gắn bó và hết mình với công việc mang nhiều trọng trách này,

Trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo - Chủ tịch Trường Đại học Aichi Nhật Bản

Trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo - Chủ tịch Trường Đại học Aichi Nhật Bản
(PLVN) -  Việc trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo thể hiện sự ghi nhận của Trường Đại học Luật Hà Nội đối với những đóng góp tích cực của GS. Masanori Aikyo trong việc thúc đẩy mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Nhật Bản và Việt Nam nói chung và giữa Trường Đại học Luật Hà Nội với các trường đại học của Nhật Bản nói riêng.

Lai Châu: Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác hòa giải cơ sở năm 2022
(PLVN) -  Thực hiện Đề án "Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở giai đoạn 2019 - 2022" của Chính phủ, vừa qua, Sở Tư pháp tỉnh Lai Châu đã phối hợp với UBND huyện Mường Tè tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác hòa giải cơ sở cho các hòa giải viên trên địa bàn huyện Mường Tè.

Đấu giá biển số xe ô tô: Mức khởi điểm từ 20 triệu đồng/biển số

Biển số xe đẹp hay không còn phụ thuộc vào quan niệm của mỗi người. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Trước thực tế xã hội rất nhiều người có nhu cầu sở hữu “biển số đẹp” nhưng còn vướng mắc liên quan đến một số quy định pháp luật, Chính phủ đang xây dựng để trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá.

Sơn La: Doanh nghiệp cần chủ động hơn trong tiếp cận pháp lý

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Theo Sở Tư pháp tỉnh Sơn La, một trong những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp trên địa bàn đến từ việc bản thân doanh nghiệp chưa có sự phối hợp đề xuất, kiến nghị những nội dung cụ thể cần hỗ trợ gắn với đặc thù, yêu cầu, lĩnh vực kinh doanh.