Ngày mai diễn ra Tọa đàm 'Mở rộng môi trường không khói thuốc lá – Yêu cầu từ thực tiễn'

Tham gia Tọa đàm có bà Huỳnh Lan Phương – Chuyên gia cao cấp của tổ chức Vital Strategies và ThS.BS Nguyễn Thị Thu Ba – Điều phối viên Chương trình phòng, chống tác hại thuốc lá, Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (C.CIHP).

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 đã thiết lập hành lang pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe người dân trước tác hại của thuốc lá và khói thuốc thụ động. Tuy nhiên, sau hơn 13 năm thực hiện, một số quy định vẫn đặt ra những vấn đề cần tiếp tục xem xét, trong đó có việc cho phép bố trí nơi dành riêng cho người hút thuốc tại một số địa điểm công cộng trong nhà.

Cụ thể, Điều 12 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá quy định các địa điểm cấm hút thuốc trong nhà nhưng được phép có nơi dành riêng cho người hút thuốc, gồm khu vực cách ly của sân bay; quán bar, karaoke, vũ trường; khách sạn, cơ sở lưu trú du lịch; tàu thủy và tàu hỏa. Đáng chú ý, ngay từ năm 2012, Luật đã khuyến khích người đứng đầu các địa điểm này tổ chức thực hiện việc không hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà. Đồng thời, khoản 3 Điều 12 giao Chính phủ quy định việc chuyển các địa điểm có nơi dành riêng cho người hút thuốc thành địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà, phù hợp với từng thời kỳ.

Như vậy, việc chuyển đổi sang môi trường 100% không khói thuốc đã được đặt ra trong Luật từ hơn một thập kỷ trước. Trong bối cảnh Việt Nam đang xem xét sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, vấn đề mở rộng các địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà, nhất là tại khách sạn và cơ sở lưu trú du lịch, tiếp tục đặt ra yêu cầu thảo luận cả về cơ sở khoa học, thực tiễn triển khai và giải pháp hoàn thiện chính sách.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khói thuốc thụ động chứa khoảng 7.000 hóa chất, trong đó có khoảng 69 chất có khả năng gây ung thư. Các bằng chứng khoa học khẳng định không có ngưỡng phơi nhiễm khói thuốc thụ động nào được coi là an toàn. Ngay cả việc tiếp xúc trong thời gian ngắn cũng có thể gây tổn hại đến sức khỏe.

Hướng dẫn thực hiện Điều 8 Công ước khung của WHO về kiểm soát thuốc lá cũng xác định, việc bố trí phòng hút thuốc riêng, sử dụng hệ thống thông gió hoặc lọc không khí không thể thay thế cho môi trường 100% không khói thuốc trong bảo vệ con người khỏi phơi nhiễm khói thuốc thụ động.

Theo ước tính từ nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu năm 2021, mỗi năm Việt Nam có khoảng 18.800 ca tử vong do hút thuốc thụ động, trong đó phụ nữ chiếm khoảng 60%. Đáng chú ý, người lao động trong các ngành dịch vụ, du lịch, vận tải là những nhóm có nguy cơ thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc tại nơi làm việc nhưng không phải lúc nào cũng có khả năng chủ động tránh phơi nhiễm.

Trên thế giới, nhiều quốc gia đã mở rộng phạm vi cấm hút thuốc tại các địa điểm công cộng trong nhà, nơi làm việc và phương tiện giao thông công cộng. Theo Báo cáo về đại dịch thuốc lá toàn cầu năm 2025 của WHO, tính đến năm 2024, có 79 quốc gia và vùng lãnh thổ áp dụng luật cấm hút thuốc hoàn toàn theo tiêu chuẩn thực hành tốt nhất tại các địa điểm này, bảo vệ khoảng 2,6 tỷ người.

Xuất phát từ những vấn đề trên, Tọa đàm “Mở rộng môi trường không khói thuốc lá – Yêu cầu từ thực tiễn” sẽ tập trung làm rõ cơ sở khoa học của việc xây dựng môi trường 100% không khói thuốc; những bất cập trong quy định cho phép bố trí nơi hút thuốc riêng và yêu cầu bảo vệ sức khỏe người không hút thuốc, đặc biệt là người lao động tại các khách sạn, cơ sở lưu trú du lịch.

Các chuyên gia cũng sẽ trao đổi về kinh nghiệm quốc tế, nhất là tại các quốc gia ASEAN, trong việc mở rộng phạm vi cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà; phân tích tính khả thi, những điều kiện cần thiết và các vấn đề cần quan tâm trong quá trình hoàn thiện quy định pháp luật đối với khách sạn, cơ sở lưu trú du lịch.

Bên cạnh đó, tại Tọa đàm, các chuyên gia sẽ chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn xây dựng môi trường không khói thuốc tại các khách sạn, cơ sở lưu trú du lịch ở Ninh Bình. Trong đó, các hoạt động vận động cơ sở kinh doanh ký cam kết, lắp đặt biển cấm hút thuốc, loại bỏ gạt tàn trong phòng nghỉ, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho nhân viên và khách lưu trú sẽ là những nội dung được trao đổi nhằm làm rõ điều kiện triển khai, khả năng nhân rộng mô hình.

Các chuyên gia đồng thời thảo luận về giải pháp khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lưu trú chủ động xây dựng môi trường không khói thuốc, cũng như cơ chế phối hợp giữa ngành y tế, ngành du lịch, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội trong quá trình thực hiện.

Mọi thông tin chi tiết của Tọa đàm được sẽ được cập nhật trên Báo Pháp luật Việt Nam. Mời quý độc giả theo dõi và đón xem.