Ngày làm việc thứ 20, kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá 12: Thảo luận dự án Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi)

Khúc mắc do cơ chế

Đại biểu Nguyễn Đình Quyền (Hà Tây) cho rằng nếu những quy định hiện hành được các cơ quan, tổ chức chấp hành đầy đủ, nghiêm thì hạn chế tồn tại sẽ được khắc phục triệt để, không cần thiết phải sửa đổi Luật. Dự thảo Luật chưa giải quyết được tận gốc những vướng mắc, hạn chế của công tác này, bởi 90% tồn tại là do công tác tổ chức thực hiện, không phải do Luật. Những khúc mắc, bất cập như cơ chế hoạt động, trách nhiệm, mối quan hệ giữa Ban soạn thảo và các cơ quan trình dự án Luật; căn cứ nào để thực hiện việc thẩm tra sơ bộ, thẩm tra chính thức các dự án luật; trường hợp dự án liên quan đến nhiều ngành thì phạm vi phối hợp của các ủy ban trong việc thẩm tra dự án đó như thế nào; trong điều kiện nào thì "một văn bản quy phạm pháp luật có thể được ban hành để đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều văn bản quy phạm pháp luật do cùng một cơ quan ban hành"...chưa được đề cập trong dự thảo. Đồng tình với phân tích này, đại biểu Nguyễn Hữu Nhơn (Đồng Tháp) cho rằng vấn đề chủ yếu cần giải quyết là cơ chế điều hành, thực hiện chứ không phải do vướng mắc ở Luật hiện hành. Theo đại biểu Phạm Xuân Thường (Thái Bình), trước hết phải đặt vấn đề có cần thiết sửa đổi Luật hiện hành không, nếu sửa thì sửa những gì? Những hạn chế trong công tác xây dựng, ban hành VBQPPL cho thấy việc sửa đổi theo hướng gọn nhẹ, phân công cụ thể trách nhiệm, quy trình thông qua...là cần thiết, tuy nhiên một số nội dung cần được nghiên cứu sâu hơn, cụ thể hơn.

Cần quy định về trình tự, thủ tục sửa đổi Hiến pháp

Nhiều đại biểu đề nghị cần quy định về trình tự, thủ tục sửa đổi Hiến pháp ngay trong Luật này, vì theo quy định của dự thảo luật, Hiến pháp là một trong các hình thức VBQPPL do Quốc hội ban hành. Hơn nữa, trong hệ thống pháp luật, Hiến pháp được xác định là đạo luật gốc, luật cơ bản, nhưng hiện nay ngoài một số quy định chung trong Hiến pháp, chưa có văn bản nào quy định về trình tự, thủ tục sửa đổi Hiến pháp, nhất là về hình thức văn bản sửa đổi trong từng trường hợp sửa đổi, bổ sung một số điều. Vì vậy, trong lần sửa đổi này, cũng cần quy định về trình tự, thủ tục sửa đổi, bổ sung Hiến pháp. Theo đại biểu Huỳnh Minh Hiếu (Cà Mau), Lê Thị Nga (Thái nguyên), Thái Thị An Chung (Nghệ An), Võ Thị Thuý Loan (Tiền Giang), Nguyễn Hữu Nhơn (Đồng Tháp), việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp có ý nghĩa rất quan trọng, nếu dự thảo Luật loại trừ Hiến pháp khỏi phạm vi điều chỉnh là mâu thuẫn với tên gọi của Luật. Thủ tục, trình tự sửa đổi Hiến pháp cần thiết phải được luật hoá. Cũng có ý kiến cho rằng không cần thiết phải quy định về trình tự, thủ tục sửa đổi Hiến pháp trong luật này. Vấn đề này sẽ do Quốc hội quyết định khi có chủ trương.

Về 2 phương án đơn giản hoá hệ thống VBQPPL

Trước thực trạng hệ thống VBQPPL hiện nay rất phức tạp, việc theo dõi, áp dụng và xác định thứ bậc hiệu lực của VBQPPL gặp không ít khó khăn, nhất là khó xác định được khi nào, về vấn đề gì cần ban hành VBQPPL và dưới hình thức nào. Đơn giản hoá hệ thống VBQPPL là cần thiết. Tuy nhiên, các đại biểu Phạm Mạnh Hùng (Thái Nguyên), Huỳnh Minh Hiếu (Cà Mau), Võ Thị Thuý Loan (Tiền Giang), Đinh Xuân Thảo (Kiên Giang) không hoàn toàn nhất trí với cả 2 phương án trong dự thảo luật ; đề nghị cần nghiên cứu kết hợp, đưa ra phương án hợp lý hơn với thực tiễn và truyền thống hoạt động lập pháp của Nhà nước ta hiện nay. Theo đại biểu Phan Trung Lý (Nghệ An), lần sửa đổi này chưa nên đặt vấn đề đơn giản hóa hệ thống VBQPPL, cần phải được nghiên cứu chuẩn bị kỹ và toàn diện hơn. Ông đồng tình việc đơn giản hoá không chỉ đối với loại hình văn bản mà còn cả đối với loại hình cơ quan có thẩm quyền ban hành VBQPPL, theo đó, bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp, luật. Các đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hà (Hà Nội), Dương Ngọc Ngưu (Thanh Hoá) cũng cho rằng việc đơn giản hoá hệ thống VBQPPL là cần thiết nhưng quy định như dự thảo là chưa phù hợp, thiếu khả thi. Vấn đề này cần được nghiên cứu thận trọng hơn, thực hiện có lộ trình, sự chuẩn bị kỹ, tránh gây xáo trộn trong tổ chức thực hiện. Cân nhắc có nên tiếp tục duy trì hình thức chỉ thị, thông tư, nghị quyết liên tịch giữa các bộ, cơ quan ngang bộ.

Sáng nay, 16-11, các đại biểu Quốc hội thảo luận tổ về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội khoá 12 và năm 2008, dự kiến Chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2008; buổi chiều làm việc tại hội trường./.