Ngày làm việc thứ 18, kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa 12: Tăng cường hệ thống chế tài đủ sức răn đe vi phạm VS, ATTP

Trách nhiệm chính thuộc về Bộ Y tế ?

Số đông các đại biểu cho rằng, bộ máy quản lý nhà nước về vệ sinh, an toàn thực phẩm (VS, ATTP) còn nhiều bất cập, thiếu cơ chế phối hợp, thiếu nguồn lực và nhân lực. Công tác quản lý VS, ATTP liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành nhưng sự phối hợp chưa thường xuyên, chưa hiệu quả. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về VS, ATTP rất nhiều, nhưng chồng chéo, có văn bản mâu thuẫn hoặc chậm ban hành …

Đại biểu Dương Kim Anh (Trà Vinh) cho rằng, qua giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho thấy, ở cấp Trung ương có 5 Bộ chịu trách nhiệm chính trong quản lý chất lượng về thực phẩm. Trong đó, Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về VS, ATTP. Ban chỉ đạo liên ngành VS, ATTP được thành lập để chỉ đạo việc phối hợp hoạt động giữa các Bộ trong các vấn đề liên ngành về VS, ATTP; kiểm tra nhà nước về chất lượng VS, ATTP của thực phẩm nhập khẩu thì được giao cho 12 cơ quan nhà nước do Bộ Y tế quy định. Như vậy trách nhiệm quản lý nhà nước về VS, ATTP thuộc về Bộ Y tế. Còn đại biểu Trương Thị Hằng (Đồng Nai) đề nghị bổ sung đủ số lượng đội ngũ thanh tra VS, ATTP, đồng thời phải xác định rõ vị trí mối quan hệ và thẩm quyền của thanh tra VS, ATTP trong hệ thống thanh tra nhà nước và thanh tra chuyên ngành y tế; mối quan hệ phối hợp của thanh tra VS, ATTP với thanh tra của các Bộ, ngành khác và lực lượng quản lý thị trường. Đại  biểu Mã Điền Cư (Quảng Ngãi) đề nghị, Chính phủ phân công rạch ròi trách nhiệm của các thành viên trong Ban chỉ đạo liên ngành. 

Một số đại biểu cho rằng, khó có thể rạch ròi trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực VS, ATTP. Điều cần thiết là phải phải xây dựng cơ chế phối hợp hoạt động chặt chẽ, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng ngành, có sự đan xen giữa các công đoạn để bảo đảm quản lý chất lượng VS, ATTP theo chuỗi thực phẩm.

Xây dựng văn hóa mua hàng, tẩy chay hàng kém chất lượng

Các đại biểu cũng đề  nghị, bên cạnh việc đề cao vai trò của Hiệp hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thực phẩm, Chính phủ cần có những giải pháp xây dựng văn hóa tiêu dùng cho người Việt Nam, để mỗi cá nhân và gia đình hãy là người tiêu dùng sáng suốt trước khi mua, sử dụng một loại thực phẩm nào. 

Đại biểu Nguyễn Thị Mai (Bình Thuận) liên hệ đến vấn đề sản phẩm sữa kém chất lượng, giá sữa quá cao so với nhiều nước trên thế giới và đề nghị cần có những giải pháp để bảo vệ quyền lợi người sản xuất sữa và người tiêu dùng trong nước. Đại biểu Nguyễn Thị Hoa (Hà Nội) đề nghị tăng cường công tác tuyên truyền, thông tin kịp thời những cơ sở không bảo đảm VS, ATTP để nhiều người tiêu dùng biết và tẩy chay; những cơ sở thực hiện tốt để người tiêu dùng lựa chọn. Còn đại biểu Phan Xuân Dũng (Thừa Thiên-Huế) cho rằng, cần tạo ra nếp mua hàng, văn hóa mua hàng, việc người tiêu dùng có ý thức tẩy chay hàng kém chất lượng, hàng trốn lậu thuế, hàng không rõ nguồn gốc… sẽ hỗ trợ rất nhiều cho công tác quản lý nhà nước, đồng thời giúp người tiêu dùng tự bảo vệ mình.  Doanh nghiệp Việt Nam vừa qua có rất nhiều cố gắng tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng cao để xuất khẩu, nhưng cũng đã đến lúc cần sản xuất hàng hóa chất lượng, thậm chí tốt hơn để phục vụ tiêu dùng nội địa.

Thảo luận tại hội trường, nhiều đại biểu đề xuất, kiến nghị Chính phủ cần bố trí ngân sách thường xuyên cho công tác quản lý VS, ATTP, hiện đại hóa thiết bị kiểm tra chất lượng…Tuy nhiên, số đông các đại biểu thống nhất với ý kiến: không thể kêu gọi chung chung đề nghị các nhà sản xuất, người bán hàng có lương tâm, mà quan trọng nhất vẫn là nâng cao năng lực quản lý nhà nước, đủ nguồn lực, thực hiện hệ thống chế tài đủ sức răn đe.