Ngày làm việc thứ 17, kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa 12: Tăng học phí phải bảo đảm tăng chất lượng giáo dục-đào tạo

Quản lý không tốt, tăng học phí bao nhiêu cũng không đủ

Thảo luận về Đề án đổi mới cơ chế tài chính giáo dục và đào tạo giai đoạn 2009-2014, số đông đại biểu khẳng định việc đổi mới hệ thống giáo dục, trong đó có đổi mới cơ chế tài chính là điều cần thiết. Tuy nhiên, nhiều đại biểu cho rằng, một số cơ sở, lập luận trong đề án thiếu thuyết phục, một số giải pháp thiếu tính khả thi. Các đại biểu đề nghị, muốn đề cập đến tăng học phí, trước hết cần làm rõ nguồn ngân sách rất lớn đầu tư cho giáo dục được sử dụng như thế nào.

Đại biểu Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) cho rằng, Nhà nước quan tâm dành tỷ lệ ngân sách đáng kể 20% tổng chi ngân sách Nhà nước và các nguồn ngoài ngân sách Nhà nước để đầu tư cho giáo dục, đào tạo. Với nguồn ngân sách này, Bộ Giáo dục và đào tạo đã quản lý chi tiêu như thế nào, hiệu quả đến đâu cần công khai, minh bạch. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, chỉ quản lý 5% ngân sách Nhà nước dành cho giáo dục. Vậy phần kinh phí rất lớn còn lại thì như thế nào, ai chịu trách nhiệm. Đại biểu Lê Văn Cuông (Thanh Hóa) cho rằng, vấn đề cốt lõi của đề án là phải đánh giá được thực trạng tình hình sử dụng quản lý tài chính giáo dục thời gian qua, chất lượng giáo dục và hiệu quả sử dụng đồng tiền cho giáo dục-đào tạo ra sao. Theo đại biểu Nguyễn Văn Ba (Khánh Hòa), thực tế ở nhiều nơi, tiền đóng góp của người học chưa được sử dụng đúng mục đích, chưa công khai minh bạch các khoản đóng góp và chi tiêu. Để thấy được mức đề án đưa ra có thuyết phục hay không, trước hết chúng ta phải tìm được số tiền cần chi cho người học tối thiểu ở các cấp học, các ngành học bao nhiêu là phù hợp với hoàn cảnh hiện nay. Nếu không khẳng định được tiền Nhà nước đầu tư đi đâu, hiệu quả ra sao thì mọi lý lẽ cho việc tăng học phí đều thiếu sức thuyết phục. Cần làm rõ nguồn ngân sách Nhà nước sử dụng thế nào, từ đó xác định được mức đóng góp của dân là bao nhiêu, đi liền với sự bảo đảm chất lượng giáo dục tăng thế nào. Nếu quản lý không tốt, sử dụng không hiệu quả, dù có tăng học phí thêm bao nhiêu cũng không đủ.

Tăng học phí phải gắn  liền với nâng cao  chất lượng đào tạo

Một số đại biểu cho rằng, đề án mới nặng về lý giải cho chủ trương tăng học phí, nhưng nhẹ về việc bảo đảm tăng chất lượng đào tạo. Đại biểu Ngô Thị Doãn Thanh (Hà Nội) cho rằng, chính sách học phí trên chưa gắn giữa học phí với chất lượng đào tạo. Vì vậy, đề án phải bổ sung nguyên tắc xác định học phí là đóng học phí theo chất lượng cung ứng dịch vụ giáo dục, hay nói cách khác là phải gắn việc tăng học phí với nâng cao chất lượng đào tạo. Mức học phí tối thiểu nên được xác định tương ứng với chất lượng đào tạo đại trà tối thiểu, không nên tách riêng đề án tài chính với chất lượng giáo dục. Vấn đề xã hội quan tâm nhiều hơn là chất lượng giáo dục. Đồng ý với quan điểm này, đại biểu Nguyễn Lân Dũng (Đăc Lắc) đề nghị ngành Giáo dục- đào tạo cần rút kinh nghiệm để giao quản lý tốt toàn bộ chi phí và có lộ trình tăng học phí sao cho phù hợp với thực tế cuộc sống. Đại biểu Trịnh Tiến Long (Bắc Kạn) cũng cho rằng, nguồn lực dành cho giáo dục của chúng ta rất lớn. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục chậm cải thiện, tình trạng dạy thêm, học thêm, những bất hợp lý của sách giáo khoa và chương trình đào tạo ở các cấp học.. vẫn gây bức xúc cho xã hội.

Nhiều đại biểu cũng tập trung đề nghị Chính phủ tính toán tới việc miễn học phí cho bậc học mầm non, tăng đầu tư cho dạy nghề, xác định lộ trình tăng học phí hợp lý… Các đại biểu đề nghị, cần nhìn nhận một cách tổng thể toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân mới có thể đặt ra vấn đề đổi mới, phát triển trong thời gian tới.

Cuối buổi chiều 9-6, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2007.