Ngày làm việc thứ 13, kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa 12: Chưa nhất quán về việc tăng học phí và Luật Cơ yếu

Cần nghiên cứu kỹ lưỡng việc tăng học phí

Thảo luận ở tổ về Đề án đổi mới cơ chế tài chính của ngành Giáo dục- Đào tạo giai đoạn 2009-2014, phần đông các đại biểu cho rằng, đề án được chuẩn bị khá công phu,  góp phần bảo đảm công bằng xã hội, người nghèo sẽ có điều kiện  cho con đi học. Tuy nhiên, nhiều đại biểu không đồng tình về một số lập luận trong đề án, như việc khẳng định: “Ở bậc học phổ thông mức chi trả học phí sẽ không vượt quá 6% thu nhập của các hộ dân”, và “tăng học phí sẽ không trở thành gánh nặng cho người học”…

Các đại biểu cho rằng, chi phí cho việc học tập rất nhiều khoản, học phí chỉ là một phần của chi trả, nên không thể khẳng định được điều này. Đại biểu Hồ Quốc Dũng (Bình Định) băn khoăn: Cơ sở nào để xác định nguồn thu nhập của dân để quy định mức thu học phí và thực hiện chính sách miễn giảm học phí, nhất là nguồn thu nhập của phần đông người lao động không hưởng lương. Đề án nên đề ra mức thu chung cho từng cấp, trong quá trình thực hiện xét các tiêu chí miễn, giảm học phí, nếu phải thực hiện việc tính toán thu nhập để miễn giảm thì sẽ nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Anh (Hải Phòng) cho rằng, nguồn ngân sách chi cho giáo dục tương đối lớn, nhưng quy hoạch giáo dục-  đào tạo của nước ta còn nhiều hạn chế. Một số đánh giá trong đề án chưa đầy đủ, chỉ là bề nổi, khẳng định chi phí cần thiết và học phí không vượt quá 6% thu nhập là rất thấp so với số kinh phí hiện nay người dân phải trả cho việc học. Hiện nay chúng ta chưa phân định được lĩnh vực nào Nhà nước cần đầu tư, cần phục vụ, lĩnh vực nào cần huy động từ dân. Đề án chỉ tập trung cho việc tăng học phí, mà không làm rõ việc tăng học phí sẽ đi liền với nâng cao chất lượng giáo dục như thế nào. Một số đại biểu cũng băn khoăn về việc giao cho địa phương quyết định mức thu, miễn giảm học phí, chi trả trực tiếp hỗ trợ học phí cho người có hoàn cảnh khó khăn…Vì vậy, các đại biểu cho rằng đề án “đẹp” về ý tưởng, nhưng tính khả thi, cơ sở lập luận một số lĩnh vực chưa thỏa đáng, thiếu căn cứ chính xác cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng.

Đại biểu Nguyễn Văn Vượng (Thái Nguyên) cho rằng, Đề án dường như đánh giá chưa thỏa đáng vai trò của đội ngũ quản lý, giáo viên cũng như chính sách cho đội ngũ này “không có giáo viên tốt, không có giáo dục tốt”.  Đề án có đề cập đến việc làm nhà cho sinh viên là rất tốt, nhưng cũng cần phải quan tâm việc xây dựng nhà công vụ cho giáo viên, nhất là những nơi vùng sâu, vùng xa. “Nếu để thầy, cô giáo phải vất vả bươn chải với cuộc sống, chúng ta không thể đòi hỏi chất lượng giáo dục cao được và đó là đòi hỏi duy ý chí”. Đại biểu Nguyễn Văn Thời ( Thái Nguyên) cho rằng, vấn đề tài chính chỉ là một yếu tố của việc tăng chất lượng giáo dục. Lẽ ra, nên xây dựng đề án cơ chế quản lý giáo dục nói chung, trong đó, có đổi mới tài chính thì chúng ta sẽ có một đề án đổi mới đồng bộ hơn. Đại biểu Nguyễn Thị Vân (Hà Tĩnh) cho rằng, đề án chưa đến việc cải thiện đời sống cho đội ngũ giáo viên mầm non ngoài biên chế, giáo viên mầm non ngoài công lập. Đây là đội ngũ phải bỏ công sức lao động lớn, nhưng nguồn thu không đủ sống.

Không nhất thiết phải có Luật Cơ yếu

Thảo luận về dự án Luật Cơ yếu, phần đông các đại biểu nhất trí quan điểm: Cơ yếu là lĩnh vực rất quan trọng, mang tính đặc thù, phạm vi đối tượng điều chỉnh rất hẹp, liên quan đến vấn đề cơ mật, nên không cần thiết phải xây dựng luật.  Nếu là luật thì phải tuyên truyền phổ biến rộng rãi tới nhân dân, không phù hợp với đặc điểm của lĩnh vực cơ yếu. Vì vậy, các đại biểu Trần Bá Thiều (Hải Phòng), Ngô Văn Minh (Quảng Nam), Ngô Viết Lễnh (Bình Định)…đều nhất trí không cần thiết phải xây dựng Luật Cơ yếu, mà chỉ nên sửa đổi Pháp lệnh năm 2001 về lĩnh vực cơ yếu. Các đại biểu cũng nhất trí quan điểm Bộ Nội vụ không thể đảm đương lĩnh vực cơ yếu, cần giao cho Bộ Công an, Bộ Quốc phòng hoặc Văn phòng Chính phủ phụ trách lĩnh vực này…/.