Ngày làm việc thứ 12, kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa 12: Dự án Luật Thuế tài nguyên còn nhiều vấn đề gây tranh cãi

Đánh thuế cao với tài nguyên không tái tạo

Các đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn), Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh), Ngô Văn Minh (Quảng Nam) cho rằng, cần đánh thuế cao đối với các loại tài nguyên không tái tạo, bởi tài nguyên được coi là tài sản vô cùng quý giá của mỗi quốc gia. Nhiều quốc gia trên thế giới cất giữ tài nguyên, thậm chí mua thêm về để cất giữ trong khi nước ta tự hào là nước giàu tài nguyên khoáng sản, khai thác tràn lan và bán với giá rất thấp, nhập về với giá cao. Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) cho rằng, mức thuế suất thuế tài nguyên hiện nay đối với than chưa đủ hạn chế tình trạng khai thác, sử dụng lãng phí, xuất khẩu thô giá rẻ trong khi nguy cơ cạn kiệt loại tài nguyên này gần kề.

Đại biểu Ngô Văn Minh và nhiều đại biểu cho rằng, việc quy định thuế suất là nội dung quan trọng nhất của một đạo luật về thuế. Tuy nhiên, việc quy định về thuế suất trong dự thảo luật vẫn dưới dạng khung với biên độ lớn và giao Chính phủ quy định mức thuế suất cụ thể. Các đại biểu cho rằng, việc mở rộng khung thuế suất tuy tạo sự linh hoạt, song lại không bảo đảm tính chặt chẽ trong việc quy định thuế suất, có thể dẫn đến không công bằng, tạo chênh lệch lớn trong cùng một nhóm hàng, giữa các thời điểm khác nhau.

Các đại biểu đề nghị, xem xét thu hẹp biên độ khung thuế suất, bởi dự án luật quy định có trường hợp mức sàn và mức trần chênh nhau tới 30 lần, dễ gây ra sự vận dụng tùy tiện; đồng thời phân loại, quy định chi tiết từng mặt hàng trong cùng một nhóm hàng để quy định cụ thể khung thuế suất riêng biệt, bảo đảm không mở quá rộng khung thuế suất nhưng vẫn đáp ứng được yêu cầu quản lý việc khai thác tài nguyên trong từng thời kỳ, đồng thời giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định mức thuế suất cụ thể đối với từng loại tài nguyên.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) đề nghị nên bỏ khoản 8 của điều 2 về đối tượng chịu thuế. Về căn cứ tính thuế, khoản 2, điều 6 quy định “đối với những tài nguyên mà chưa xác định ngay số lượng thì sau khi cho nhà khai thác sàng tuyển, sẽ tính thuế trên cơ sở số lượng tài nguyên được sàng tuyển” là không hợp lý, vì điều này còn phụ thuộc vào công nghệ sàng tuyển và cả tính trung thực của các doanh nghiệp thực hiện. Do đó, các cơ quan chức năng thẩm tra, đánh giá trước và nên đánh thuế trên số lượng quặng thu được. Về miễn giảm thuế cần quy định cụ thể trường hợp hỏa hoạn do con người vẫn phải chịu thuế. Chỉ nên miễn giảm thuế đất đối với những công trình mang ý nghĩa từ thiện.

Đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Điện Biên) phát biểu thẳng thắn: Dự thảo luật chưa đáp ứng yêu cầu. Những căn cứ quan trọng để tính thuế (là sản lượng, giá và thuế suất) quy định trong luật vẫn ở dạng khung, thiếu chính xác, nhiều sơ hở và không bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên như Nhà nước, chủ đầu tư, địa phương và nhân dân địa phương. Việc ban hành luật là cần thiết song còn nhiều sơ hở đề nghị Quốc hội cân nhắc, có thể chưa thông qua dự thảo luật ngay trong kỳ họp này.

Phát biểu giải trình và tiếp thu ý kiến của đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh cho biết “Than xuất khẩu ngoài chịu thuế tài nguyên,  Chính phủ trình với Ủy ban Thường vụ Quốc hội mở khung thuế suất xuất khẩu và điều chỉnh từ 5% lên 7%, lên 10% và lên tới 15% và nếu như tình hình biến động giá có thể lên cao hơn”.

Các quy định cần cụ thể hơn

Thảo luận tổ về dự án Luật Nuôi con nuôi, đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) đề nghị cần quy định cụ thể về thứ tự ưu tiên và độ tuổi quy định được nhận con nuôi. Nên ưu tiên những người được nhận con nuôi là người già cô đơn, người bị vô sinh hoặc họ hàng. Nên quy định tuổi người nhận con nuôi hơn người được nhận nuôi 25 tuổi. Hệ quả pháp lý khi chấm dứt việc nuôi con nuôi không nên quy định chấm dứt hoàn toàn quan hệ với cha mẹ đẻ. Các đại biểu Đinh Thị Biểu (Quảng Ngãi), Phạm Quang Hợi (Hưng Yên), Nguyễn Thị Mai (Hải Phòng) cho rằng về hệ quả pháp lý của việc nhận nuôi con nuôi cần xem xét quy định giữ nguyên yếu tố dân tộc của con nuôi và cụ thể hơn căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi, bởi quy định như dự án luật còn chung chung. Khi nhận con nuôi, phải được sự đồng ý của các thành viên trong gia đình, trong trường hợp gia đình có nhiều người. Đồng thời cần quy định hành vi phân biệt đối xử giữa con nuôi và con đẻ.

Đại biểu Vũ Quang Hải (Hưng Yên) cho rằng, quy định trách nhiệm báo cáo tình hình nuôi con nuôi với cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài là không khả thi. Nên quy định trách nhiệm của gia đình người có con nuôi hoặc cơ quan Nhà nước có trách nhiệm theo dõi việc nuôi con nuôi. Những hành vi bị cấm cần cụ thể hơn và bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi biến con đẻ thành con nuôi hợp pháp…

Hôm nay 4-11, Quốc hội nghe các báo cáo thẩm tra và thảo luận về công tác của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, báo cáo công tác của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, các báo cáo về công tác thi hành án, công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm./.