Ngày làm việc thứ 12, kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá 12: Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp

Ðây là phiên họp thảo luận các báo cáo của Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao (TANDTC), Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao (VKSNDTC), các báo cáo của Chính phủ về công tác thi hành án và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) nhấn mạnh hai vấn đề: tình hình khiếu nại, tố cáo đang trở thành vấn đề “nóng” hiện nay, song trong đó, tỷ lệ đơn thư tố cáo sai rất lớn, thậm chí còn có sự tiếp tay của một số công chức nhà nước. Ðiều quan tâm là dường như các cõ quan tư pháp vẫn còn lúng túng trong việc xử lý các đơn thư tố cáo sai. Để khắc phục tình trạng này, một mặt cần đẩy nhanh tiến độ giải quyết đơn thư, mặt khác, có chế tài xử lý nghiêm những trường hợp, những cá nhân có hành vi khiếu kiện sai, kích động, tiếp tay cho những người khiếu kiện sai. Về thực trạng buôn bán phụ nữ và trẻ em (thậm chí gần đây là cả nam thanh niên), cần sửa đổi Bộ Luật hình sự theo hướng trừng trị nặng đối với tội danh buôn bán này. Ðại biểu Tạ Ngọc Tấn (Thái Bình) cho rằng vấn đề khiếu nại tố cáo vượt cấp tăng cao, gây bức xúc trong dư luận. Năm 2008, Quốc hội cần tăng cường hơn nữa việc giám sát công tác giải quyết khiếu nại tố cáo vượt cấp. Một đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Nông bức xúc trước tình trạng chất lượng xét xử thấp, việc phát hiện các vụ việc theo trình tự giám đốc thẩm của VKSNDTC, TANDTC chưa cao. Đây là khuyết điểm lớn trong hoạt động chuyên môn, Viện trưởng VKSNDTC, Chánh án TANDTC cần xem xét các vụ việc đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm và xử lý nghiêm cán bộ vi phạm. Đại biểu Phạm Thị Loan ( Hà Nội) cho rằng nhiều vụ án bị xét xử oan sai do tình trạng xét xử thiếu "trọng chứng" mà thýờng nghiêng về “trọng cung”, duy ý chí, bệnh thành tích, trình độ nghiệp vụ của những cán bộ tố tụng yếu. Cần có chế tài để xử lý nghiêm khắc những người để xảy ra oan sai cả về trách nhiệm và kinh tế. Ðể đảm bảo chất lượng xét xử, cần tăng cường môi trường để các luật sư phát triển về trình độ nghiệp vụ. Xem xét giảm án tử hình, nhất là trong các vụ án kinh tế, theo hướng giáo dục là chính. Ðại biểu Nguyễn Vãn Luật (Kiên Giang) cho rằng, hệ thống tòa án hiện quá tải do số vụ án phải xử giám đốc thẩm, tái thẩm quá lớn. Từ thực tế này, việc giải quyết các đơn khiếu nại các quyết định của bản án đã có hiệu lực pháp luật, đề nghị giám đốc thẩm cần có trình tự, khuôn khổ riêng, khác với khiếu nại tố cáo nói chung. Công tác giám đốc thẩm của TANDTC cần bảo đảm hiến pháp, pháp luật, nhưng cũng cần có sự chọn lọc kỹ càng. Đại biểu Nguyễn Văn Quyền (Bà Rịa - Vũng Tàu) nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tranh tụng tại tòa và coi đây không chỉ là trách nhiệm của ngành tòa án mà của cả Viện Kiểm sát và đội ngũ luật sư. Đại biểu Nguyễn Đình Quyền (Hà Tây) chỉ ra những bất hợp lý rất cụ thể trong việc xem xét các vụ việc đề nghị giám đốc thẩm, đồng thời nhận định rằng chất lượng của đội ngũ cán bộ tư pháp còn nhiều vấn đề, gần 40% số điều tra viên chưa có bằng cử nhân luật theo quy định. Ðội ngũ cán bộ tòa án thừa biên chế, nhưng lại không bổ nhiệm được thẩm phán… Ðề cập đến vấn đề chất lượng ðội ngũ cán bộ làm công tác Hội thẩm nhân dân trong các phiên tòa mà nhiều năm qua chưa phát huy vị trí và vai trò của mình, đại biểu Nguyễn Văn Pha (Quảng Bình) nêu thực trạng: nhiều hội thẩm do trình độ hiểu biết pháp luật hạn chế nên thường ngại tham gia thẩm vấn và tư vấn pháp luật ở địa phương nơi cư trú.

Chiều cùng ngày, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về các dự thảo Nghị quyết kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội năm 2008; dự toán ngân sách nhà nước năm 2008. Các đại biểu Quốc hội Hải Phòng thảo luận tổ cùng các đại biểu Đoàn Quảng Nam và Quảng Bình. Đa số các đại biểu nhất trí với chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế 9%. Nhiều đại biểu đề nghị Chính phủ đề ra chỉ tiêu cụ thể kiềm chế tăng giá, không nên phân tích chung chung là thấp hơn mức tăng trưởng kinh tế, bởi thực tế hiện nay chỉ số tăng giá thấp hơn chỉ số tăng trưởng nhưng chất lượng cuộc sống không cao. Về một số chỉ tiêu xã hội như giảm tỷ lệ hộ nghèo còn 11- 12%, một số đại biểu băn khoăn cho rằng tình hình bão lũ như vừa qua khó có thể bảo đảm được chỉ tiêu đó và đề nghị cần có tiêu chí cụ thể về hộ nghèo để có biện pháp chỉ đạo quyết liệt. Các đại biểu nhất trí với mục tiêu phấn đấu tãng tỷ lệ đào tạo nghề 18,5%, nhưng cần nêu rõ tiêu chí nghề nhý thế nào để đánh giá chất lượng nguồn nhân lực. Về chỉ tiêu cung cấp nước sạch cho 70% dân số nông thôn, các đại biểu bãn khoăn về phương thức thực hiện cụ thể, mức đầu tư của Nhà nước và huy động nhân dân. Về chỉ tiêu tãng số giường bệnh/đầu người, nhiều đại biểu cho rằng chỉ tiêu này chỉ khắc phục tình trạng quá tải ở bệnh viện tuyến trên, chưa thể hiện được chất lượng chãm sóc sức khoẻ nhân dân và đề nghị cần đề ra chỉ tiêu về củng cố, xây dựng tuyến y tế cơ sở như số bác sĩ/người dân, bảo đảm y tế dự phòng... Đây mới là những yếu tố bảo đảm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân.