Ngày làm việc thứ 11, kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa 12: Nhiều ý kiến về quyền tác giả và dự thảo Luật Người cao tuổi

Cơ quan Nhà nước không giám định sở hữu trí tuệ

Đối với vai trò của cơ quan Nhà nước về sở hữu trí tuệ, đa số đại biểu tán thành với quy định là cơ quan quản lý Nhà nước không nên làm chức năng giám định sở hữu trí tuệ, mà tán thành chủ trương cần phải tiếp tục nghiên cứu để xã hội hóa công tác này.

Đại biểu Vũ Thị Phương Anh (Quảng Nam) cho rằng, cơ quan quản lý Nhà nước cần  thành lập các tổ chức sự nghiệp độc lập để thực hiện chức năng giám định về sở hữu trí tuệ, như vậy mới bảo đảm tính chuyên môn hóa sâu, tính chính xác cao. Đại biểu Nguyễn Danh (Gia Lai)  nêu dẫn chứng: các nước trên thế giới thực hiện mô hình thu gọn thuộc từ một đến hai đầu mối cơ quan quản lý Nhà nước về sở hữu trí tuệ. Hiện nay, Cục sở hữu trí tuệ chỉ quản lý về sở hữu công nghiệp. Vì vậy, Luật cần xác định rõ quan hệ giữa cơ quan quản lý Nhà nước Trung ương với chính quyền địa phương, giữa cơ quan chuyên môn với các cơ quan thực thi, giữa hoạt động thanh tra sở hữu trí tuệ chuyên ngành với công an, hải quan, quản lý thị trường ...nhằm tránh chồng chéo về thẩm quyền.

Trả tiền sử dụng tác phẩm là văn minh

Nhiều đại biểu đề nghị cần cân nhắc để bảo đảm quyền lợi của số đông công chúng hưởng thụ và quyền của tác giả. Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) cho rằng việc trả tiền cho tác giả là việc làm văn minh. Các tổ chức phát sóng phải trả tiền khi phát tác phẩm đã được công bố là hoàn toàn đúng đắn. Còn đại biểu Trần Thị Hoa Ry (Bạc Liêu) kiến nghị trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép nhưng trả tiền nhuận bút, thù lao tại Điều 26 và Điều 33 trong dự thảo rất khó thực hiện. Bởi vì trong thực tế, nếu thỏa thuận thành công thì rất tốt, nhưng nếu không thành công thì không có cơ sở để giải quyết vấn đề này. Cơ quan nào chịu trách nhiệm giải quyết và căn cứ vào tiêu chí nào để khẳng định khoản thù lao đó là phù hợp. Đại biểu đề nghị trong trường hợp sử dụng những tác phẩm vì mục tiêu, mục đích thương mại thì trước khi sử dụng, các tổ chức, cá nhân cần phải có sự thỏa thuận thống nhất với chủ sở hữu -tác giả cũng như những khoản tiền nhuận bút, khoản thù lao phải trả cho chủ sở hữu của quyền tác giả. Trong trường hợp việc sử dụng tác phẩm không nhằm mục đích thương mại thì không phải xin phép, nhưng nếu các bên thỏa thuận được việc trả tiền nhuận bút, thù lao cho chủ sở hữu thì tốt. Trường hợp không thỏa thuận được thì nên áp dụng theo quy định và Chính phủ cần có những quy định cụ thể về vấn đề này.

Không nên tăng thời gian bảo hộ quyền tác giả

Một số đại biểu đề nghị Quốc hội cân nhắc việc sửa đổi thời hạn bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan từ 50 năm lên 75 năm. Bởi vì, vấn đề này vừa được Quốc hội thảo luận, quyết định vào năm 2005. Hơn nữa, Công ước Berne và một số Điều ước quốc tế đa phương mà Việt Nam là thành viên cũng xác định thời hạn bảo hộ quyền tác giả tối thiểu là 50 năm. Ý kiến này cho rằng, những quy định trong các Điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết với các bên có liên quan chỉ ràng buộc song phương, không nên mở rộng diện áp dụng trong quan hệ với các nước khác. Các đại biểu Phan Trung Lý (Nghệ An), Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn), Vũ Hồng Anh (Hà Nội) cho rằng, nếu  kéo dài thời hạn bảo hộ vượt quá thời hạn theo qui định hiện hành của Công ước Berne và Hiệp định TRIPs chỉ vì liên quan đến việc thực hiện Hiệp định Tự do Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ (BTA) là không phù hợp. Chúng ta không nên chỉnh sửa Luật để phù hợp với 48 nước trong BTA mà ảnh hưởng tới 200 nước khác trong WTO.

Cần nâng mức trợ cấp người cao tuổi

Thảo luận ở tổ về dự án Luật Người cao tuổi, hầu hết các đại biểu đều cho rằng, việc ban hành Luật Người cao tuổi là rất cần thiết giúp tổ chức hoạt động hiệu quả hơn.

Đại biểu Vũ Thị Phương Anh, (Quảng Nam) có ý kiến rằng, mức trợ cấp hàng tháng và mệnh giá bảo hiểm đối với người cao tuổi còn thấp. Qui định hỗ trợ, giảm giá một số dịch vụ cho người cao tuổi cũng chưa thật ưu việt. Nên qui định tuổi hưởng trợ cấp cho người cao tuổi là 75 thì sẽ phù hợp với tất cả vùng, miền trong cả nước. Cần phải có chính sách đặc biệt đối với người cao tuổi trong việc tham gia xóa đói, giảm nghèo... Cùng quan điểm này, đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) đề nghị dự thảo Luật Người cao tuổi cần phải hiện thực hơn mà bớt đi tính... tuyên ngôn. Theo đại biểu, nên nâng mức trợ cấp cho người cao tuổi từ 120 nghìn đồng lên bằng mức trợ cấp chuẩn nghèo là 230 nghìn đồng.

Theo đại biểu Nguyễn Thái Hùng (Thái Bình), trong nhóm người cao tuổi được hưởng chính sách bảo trợ xã hội của Nhà nước, dự thảo Luật cần quy định rõ việc hỗ trợ đối với  người cao tuổi có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Đó là những trường hợp người cao tuổi tuy không bị nhiễm HIV, nhưng lại chịu ảnh hưởng bởi đại dịch HIV như trường hợp ông, bà phải nuôi cháu chưa thành niên do bố, mẹ của cháu chết vì HIV/AIDS. Đại biểu Trần Hồng Việt (Hậu Giang) cho rằng, nên khuyến khích tổ chức, cá nhân thành lập cơ sở chăm sóc người cao tuổi có chất lượng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.