Ngành Tư pháp Khánh Hòa nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân trong mô hình chính quyền hai cấp

Dự hội nghị có ông Trần Văn Hiếu - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Khánh Hòa; bà Hoàng Thị Mỹ Hạnh - Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Sở Tư pháp; đại diện lãnh đạo UBND các xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh; lãnh đạo các phòng, trung tâm trực thuộc Sở; cùng các cá nhân được nhận Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Tư pháp”.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Văn Hiếu nhấn mạnh, 6 tháng đầu năm 2026 là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi toàn ngành Tư pháp triển khai nhiệm vụ trong bối cảnh cả nước và tỉnh tập trung thực hiện nhiều chủ trương lớn về sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Giám đốc Sở Tư pháp Khánh Hòa, khối lượng công việc của ngành ngày càng lớn, yêu cầu ngày càng cao, nhiều nhiệm vụ mới phát sinh, đòi hỏi mỗi cơ quan, đơn vị và từng cán bộ, công chức, viên chức phải chủ động thích ứng, đổi mới tư duy, phương pháp làm việc và nâng cao chất lượng tham mưu, tổ chức thực hiện.

Ông Trần Văn Hiếu cho rằng, điều ngành Tư pháp cần trong giai đoạn hiện nay không chỉ là sự nỗ lực, mà còn là đổi mới tư duy. Trong đó, đổi mới trong tham mưu phải theo hướng chủ động hơn; đổi mới trong quản lý phải lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo; đổi mới trong thực thi công vụ phải dựa trên nền tảng chuyển đổi số, dữ liệu số và ứng dụng công nghệ. Người đứng đầu các đơn vị phải là hạt nhân đoàn kết, trung tâm điều hành và chịu trách nhiệm cao nhất đối với kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị mình.

Trong 6 tháng đầu năm, công tác tư pháp trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa được triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực. Công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được tăng cường; phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở, chuẩn tiếp cận pháp luật có nhiều chuyển biến; các lĩnh vực hộ tịch, quốc tịch, chứng thực, bổ trợ tư pháp, bồi thường nhà nước được thực hiện nghiêm túc; cải cách hành chính, chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh.

Tuy nhiên, trong điều kiện triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác tư pháp cũng đứng trước nhiều yêu cầu mới. Khối lượng công việc ở cấp cơ sở tăng, hệ thống pháp luật tiếp tục được sửa đổi, bổ sung với tốc độ nhanh, trong khi nguồn nhân lực, hạ tầng kỹ thuật, phần mềm chuyên ngành và kỹ năng số của đội ngũ cán bộ, công chức vẫn cần tiếp tục được củng cố.

Từ thực tiễn triển khai nhiệm vụ ở cơ sở, các tham luận tại hội nghị đã làm rõ thêm những vấn đề đặt ra đối với công tác tư pháp trong bối cảnh mới. Đại diện UBND xã Ninh Sơn trình bày tham luận về nâng cao chất lượng công tác tư pháp gắn với cải cách hành chính và phục vụ Nhân dân; đại diện UBND xã Đại Lãnh trình bày tham luận về nâng cao hiệu quả công tác tư pháp cấp xã trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Cải cách hành chính gắn với chất lượng phục vụ người dân

Ở cấp cơ sở, công tác tư pháp liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân thông qua các thủ tục hộ tịch, chứng thực, xác nhận tình trạng hôn nhân, cải chính, thay đổi hộ tịch, chứng thực hợp đồng, giao dịch… Vì vậy, chất lượng công tác tư pháp có tác động trực tiếp đến cảm nhận của người dân về hiệu quả hoạt động của chính quyền.

Theo tham luận của đại diện UBND xã Ninh Sơn, địa phương có diện tích tự nhiên hơn 99 km², dân số hơn 32.000 người, gồm 10 thôn, trong đó có 1 thôn đặc biệt khó khăn với đồng bào dân tộc thiểu số Raglay sinh sống. Địa bàn rộng, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính tăng, trong khi biên chế công chức trực tiếp thực hiện công tác tư pháp còn hạn chế là những vấn đề đang đặt ra đối với cơ sở.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, xã Ninh Sơn tiếp nhận 4.046 hồ sơ thuộc lĩnh vực hộ tịch và chứng thực, gồm 2.919 hồ sơ chứng thực và 1.127 hồ sơ hộ tịch. Địa phương đã giải quyết 4.035 hồ sơ, trong đó 4.015 hồ sơ đúng hạn và trước hạn; còn 20 hồ sơ quá hạn, đạt tỷ lệ giải quyết đúng hạn 99,65%.

Từ thực tiễn này, có thể thấy cải cách hành chính trong lĩnh vực tư pháp không chỉ nằm ở tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, mà còn ở khả năng kiểm soát tiến độ, phối hợp xử lý hồ sơ, hướng dẫn đầy đủ ngay từ đầu, công khai minh bạch thủ tục và giảm số lần đi lại cho người dân.

Tham luận của xã Ninh Sơn cũng chỉ ra khó khăn trong chuyển đổi số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khi điều kiện tiếp cận công nghệ và kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh của người dân chưa đồng đều. Vì vậy, việc tăng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến cần đi cùng với hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu, phù hợp từng nhóm đối tượng; đồng thời khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các phần mềm chuyên ngành.

Nâng cao hiệu quả tư pháp cấp xã trong mô hình chính quyền hai cấp

Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước bằng pháp luật ở địa phương. Cấp xã trở thành nơi trực tiếp tiếp nhận, xử lý nhiều vấn đề phát sinh từ đời sống người dân, đồng thời phải bảo đảm tổ chức thi hành pháp luật thông suốt, kịp thời.

Từ góc độ địa bàn sau sắp xếp đơn vị hành chính, tham luận của đại diện UBND xã Đại Lãnh cho biết, thực hiện Nghị quyết số 1667/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tỉnh Khánh Hòa, xã Đại Lãnh được thành lập với diện tích 171,04 km², dân số 25.644 người, gồm 15 thôn. Trong bối cảnh đó, công tác tư pháp cấp xã đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện theo hướng chủ động, phục vụ và kiến tạo.

Theo tham luận của xã Đại Lãnh, công tác tư pháp ở cấp xã chỉ thực sự hiệu quả khi không chỉ bảo đảm “đúng pháp luật” mà còn hướng đến “phòng ngừa vi phạm, hạn chế tranh chấp và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của Nhân dân”. Đây là yêu cầu quan trọng để tư pháp cơ sở không chỉ giải quyết thủ tục hành chính, mà còn góp phần phòng ngừa rủi ro pháp lý, hạn chế mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cộng đồng.

Trong 6 tháng đầu năm, xã Đại Lãnh tham gia góp ý 14 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật; tổ chức 2 đợt kiểm tra; rà soát 1.284 văn bản và kiểm tra 3.722 văn bản do HĐND, UBND xã ban hành. Địa phương cũng duy trì 15 tổ hòa giải với 87 hòa giải viên, góp phần nắm bắt tình hình, xử lý mâu thuẫn từ sớm, hạn chế khiếu kiện kéo dài.

Cùng với đó, chuyển đổi số tiếp tục là yêu cầu xuyên suốt trong nâng cao hiệu quả tư pháp cấp xã. Việc số hóa sổ hộ tịch, liên thông các nhóm thủ tục hành chính, sử dụng chữ ký số, hệ thống quản lý văn bản điện tử và phần mềm chuyên ngành cần được thực hiện đồng bộ với việc nâng cao năng lực sử dụng công nghệ của đội ngũ công chức.

Từ các tham luận tại hội nghị, có thể thấy hiệu quả công tác tư pháp cấp xã không chỉ được đo bằng số lượng hồ sơ đã giải quyết, mà còn bằng chất lượng phục vụ, mức độ hài lòng và niềm tin của người dân. Một hồ sơ được hướng dẫn đầy đủ ngay từ đầu, một thủ tục được giải quyết đúng hạn, một mâu thuẫn được hòa giải kịp thời hay một văn bản được rà soát đúng quy định đều là những biểu hiện cụ thể của nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp, gần dân.

Cũng tại hội nghị, Sở Tư pháp tỉnh Khánh Hòa ghi nhận, tôn vinh những thành tích, công lao đóng góp của các cá nhân đối với quá trình xây dựng và phát triển ngành Tư pháp. Theo Quyết định số 575/QĐ-BTP ngày 6/2/2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, các cá nhân có nhiều đóng góp cho ngành được tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Tư pháp”.

Theo định hướng của Sở Tư pháp Khánh Hòa, trong 6 tháng cuối năm 2026, toàn ngành tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; nâng cao chất lượng đội ngũ; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; bảo đảm công tác tư pháp cơ sở vận hành thông suốt, hiệu quả, không để gián đoạn việc giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp.

Việc nâng cao chất lượng công tác tư pháp gắn với cải cách hành chính và phục vụ Nhân dân vì vậy không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn là yêu cầu lâu dài trong xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, công khai, minh bạch và gần dân, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật trên địa bàn tỉnh.