Ngăn chặn tình trạng "chạy hồ sơ" để hưởng chế độ nạn nhân chất độc da cam

Theo quy định tại Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng ngày 29-6-2005 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thì người bị nhiễm chất độc hoá học màu da cam/dioxin được xác định là một diện đối tượng người có công. Việc giải quyết chính sách, chế độ đối với đối tượng này được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 54 của Chính phủ và Thông tư số 07 của Bộ Lao động - TBXH trong đó đối tượng được hưởng chế độ là người công tác, chiến đấu, phục vụ chiến đấu từ tháng 8-1961 đến 30-4-1975 tại các vùng mà quân đội Mỹ đã sử dụng chất độc hoá học bị mắc bệnh làm suy giảm khả năng lao động, sinh con dị dạng, dị tật hoặc vô sinh do hậu quả của chất độc hoá học.

Theo đó, từ năm 2006 đến đầu năm 2009 thực hiện chế độ của Nhà nước, tỉnh ta đã giải quyết được cho trên 2000 người được hưởng đúng với chế độ quy định, trong số này chủ yếu là người hoạt động kháng chiến có con bị dị dạng, dị tật còn sống hoặc vô sinh. Đến ngày 7-4-2009, Bộ Lao động - TBXH đã ban hành Thông tư số 08 để sửa đổi, bổ sung Thông tư số 07 năm 2006 quy định: Người hoạt động kháng chiến đã công tác, chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại các vùng mà quân đội Mỹ đã sử dụng chất độc hoá học màu da cam nếu bị mắc một trong 17 bệnh, tật, dị dạng, dị tật liên quan đến phơi nhiễm với chất độc hoá học màu da cam/dioxin theo Quyết định số 09 của Bộ Y tế thì được thiết lập hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ ưu đãi, trong đó có một số bệnh như: Bệnh thần kinh ngoại biên cấp tính và bán cấp tính, bệnh đái tháo đường tupe 2 là những bệnh rất dễ mắc phải trong sinh hoạt hàng ngày và không phải chỉ do bị nhiễm chất độc hoá học màu da cam/dioxin gây nên.

Nhận thấy đây là vấn đề rất nhạy cảm, dễ bị đối tượng lạm dụng để lập hồ sơ khống nhằm hưởng chế độ chính sách, Sở Lao động - TBXH đã tham mưu với UBND tỉnh có Công văn số 169 chỉ đạo các ngành, UBND các địa phương thực hiện tốt công tác tuyên truyền và hướng dẫn việc xác nhận các thủ tục giấy tờ để thiết lập hồ sơ giải quyết chế độ. Sở Lao động - TBXH cũng ban hành ngay Hướng dẫn số 03 và triệu tập cán bộ làm công tác lao động - TBXH cấp huyện, cấp xã để quán triệt và tập huấn quy trình, thủ tục xem xét, xác nhận, giải quyết hồ sơ người bị nhiễm chất độc hoá học. Theo kết quả thống kê từ các địa phương cho thấy tình hình kê khai, đề nghị giải quyết chế độ đã gia tăng đột biến, trong đó có những xã hầu hết những người đã tham gia quân đội hoặc Thanh niên xung phong chống Mỹ trước ngày 30-4-1975 đều có bệnh án, giấy tờ ra viện thể hiện mắc các bệnh trong danh mục theo Quyết định số 09 của Bộ Y tế để lập hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ, chính sách, gây bức xúc trong nhân dân và một số diện người có công khác. Dư luận cũng cho rằng hiện nay, ở nhiều địa phương trong tỉnh có tình trạng "chạy" hồ sơ bệnh án một cách tiêu cực để được hưởng chế độ ưu đãi người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc màu da cam/dioxin.

Làm việc với Sở Lao động - TBXH, chúng tôi được biết: Đến tháng 5-2010, ở các huyện, thành phố trong tỉnh đã có gần 30 nghìn trường hợp lập hồ sơ đề nghị thực hiện chế độ, trong đó có hơn 1000 hồ sơ các huyện, thành phố đã thẩm định và nộp về Sở Lao động - TBXH và gần 28 nghìn hồ sơ có bệnh án hoặc các giấy tờ khác các huyện, thành phố đang thẩm định chưa nộp đề nghị về sở; trong đó đặc biệt lưu ý là có gần 14 nghìn trường hợp có bệnh án bị bệnh thần kinh ngoại biên và gần 2300 trường hợp có bệnh án bị bệnh đái tháo đường tupe 2. Nguyên nhân của tình trạng trên một phần do các văn bản quy phạm pháp luật như Thông tư số 08, Quyết định số 09 còn có những điểm quy định chưa rõ ràng làm cho một số đối tượng lợi dụng dựa vào danh mục bệnh tật theo Quyết định số 09 của Bộ Y tế để hợp lý hoá hồ sơ đề nghị được hưởng chế độ ưu đãi người có công. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn về các điều kiện, thủ tục, hồ sơ của các cơ quan chuyên môn ở cơ sở xã, phường, thị trấn chưa được tiến hành thường xuyên, liên tục. Các cơ sở khám, chữa bệnh trong tỉnh, một bộ phận y, bác sỹ chưa ý thức hết được tầm quan trọng của việc cấp các giấy tờ có liên quan đến phơi nhiễm chất độc hoá học nên trong một thời gian ngắn đã cấp ra hàng chục nghìn hồ sơ, bệnh án… Điều này đã tạo áp lực không đáng có với ngành Lao động - TBXH trong việc giải quyết chính sách. Để chấn chỉnh tình trạng "chạy hồ sơ" để hưởng chế độ nạn nhân chất độc da cam và bảo đảm sự công bằng xã hội, đúng với quy định của Nhà nước, ngày 28-6-2010, UBND tỉnh đã có Công văn số 113 chỉ đạo như sau: Đối với 1000 hồ sơ có giấy tờ thể hiện đã điều trị các bệnh theo Quyết định số 09 năm 2008 và trước ngày Thông tư số 08 năm 2009 có hiệu lực và đối tượng có con đẻ bị dị dạng, dị tật sẽ cho giải quyết. Số hồ sơ còn lại, Sở Y tế có trách nhiệm thanh, kiểm tra lại việc khám, điều trị, lập và cấp hồ sơ bệnh án, giấy tờ ra viện cho đối tượng tại các cơ sở y tế, từ đó phát hiện những vi phạm và kịp thời xử lý, ngăn chặn những hiện tượng tiêu cực về nguyên tắc lập hồ sơ, bệnh án cho đối tượng tại các cơ sở y tế. Đồng thời cần huỷ bỏ những hồ sơ, bệnh án đã cấp không đúng với quy định và thông báo cho ngành Lao động - TBXH biết để loại bỏ hồ sơ khi xét duyệt. Bên cạnh đó, trong thời gian tới, các huyện, thành phố cần tập trung chỉ đạo các cấp uỷ, chính quyền, các cơ quan chuyên môn phải thực hiện nghiêm túc việc hướng dẫn về đối tượng, điều kiện, tiêu chuẩn và thủ tục hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ người nhiễm chất độc hoá học màu da cam/dioxin đồng thời tiếp tục thực hiện tốt việc công khai hoá ngay từ cơ sở, thôn, xóm và phát huy tinh thần dân chủ, công khai trong các tầng lớp nhân dân để từ đó tiếp thu và chấn chỉnh những sai phạm, xử lý kịp thời những cá nhân, tổ chức có sai phạm nhằm đảm bảo sự công bằng, kịp thời, đúng đối tượng./.

Nghĩa Châu