Nga -Thổ ký thoả thuận khí đốt cạnh tranh với EU

Sự có mặt của Thủ tướng Italia Silvio Berlusconi tại lễ ký kết càng chứng tỏ tầm quan trọng của đường ống khí đốt South Stream đối với châu Âu. Được biết, dự án đường ống khí đốt South Stream do Tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga và Công ty năng lượng ENI của Italia làm chủ đầu tư. Công ty Samsun-Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ cũng tham gia dự án này. Gazprom cam kết mở rộng một đường ống dẫn khí đốt hiện có trên Biển Đen để có thể chuyển khí đốt qua Thổ Nhĩ Kỳ tới Cộng hoà Síp hoặc Israel.

Thủ tướng Italia Silvio Berlusconi, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Thủ tướng Nga Vladimir Putin tại lễ ký kết.

Giới chuyên môn nhận định, tuyến đường ống khí đốt South Stream sẽ giúp Nga duy trì sự độc quyền về vận chuyển khí đốt thiên nhiên từ châu Á tới châu Âu. Dư luận đặc biệt quan tâm tới đường ống dẫn khí đốt South Stream bởi nó dài 900 km với tổng kinh phí lên tới 11,6 tỉ USD.

Đường ống khí đốt South Stream sẽ chuyển khí đốt của Nga tới châu Âu qua vùng Biển Đen của Thổ Nhĩ Kỳ tới Bungari, nơi đường ống chia làm hai nhánh, một nhánh đi theo hướng Tây Bắc đến Áo, nhánh còn lại đi theo hướng Nam đến Hy Lạp và Italia. Ngoài ra, Gazprom còn tiến hành xây dựng tuyến đường ống khí đốt North Stream (Dòng chảy phương Bắc) - sẽ  chạy ngầm dưới biển Baltic sang Đức…

Theo giới truyền thông, đường ống khí đốt South Stream sẽ bắt đầu được khởi công kể từ cuối năm 2010 và đi vào hoạt động năm 2015 với công suất khoảng 63 tỷ m³ khí/năm. Điều quan trọng là đường ống dẫn khí đốt South Stream không đi qua Ukraine. Một khi các tuyến đường ống kể trên đi vào vận hành, Nga sẽ vừa bán được thêm khí đốt, vừa không mất phí trung chuyển do phải dựa vào tuyến đường ống của Ukraine. Giám đốc Tập đoàn Gazprom Alexey Miller cho biết, Nga sẽ khai thác mỏ khí đốt ở Bắc Cực, nơi có khoảng 3.800 tỷ m³ khí đốt và vận chuyển nó qua những tuyến đường ống kể trên.

Vì tầm quan trọng của việc ký thoả thuận xây dựng đường ống dẫn khí đốt South Stream nên Thủ tướng Putin từng nhiều lần lên tiếng cảnh báo những mưu toan ngăn chặn dự án này.

Phát biểu trước Duma Quốc gia (Hạ viện), Thủ tướng Putin tái khẳng định việc triển khai dự án đường ống khí đốt South Stream, cũng như đường ống dẫn khí đốt ven biển Caspien và tuyến đường ống dẫn dầu Burgas-Alelsandrupolis bất chấp mọi sự ngăn cản.

Việc này diễn ra sau khi Liên minh châu Âu và Kiev đơn phương triển khai kế hoạch hiện đại hóa hệ thống vận chuyển khí đốt của Ukraine, tuyến đường ống trung chuyển tới 80% lượng khí đốt của Nga tới châu Âu mà không tham khảo ý kiến của Moskva.

Thủ tướng Putin cũng vừa chính thức bác bỏ việc Nga tham gia Hiến chương Năng lượng của Liên minh châu Âu nhằm hợp nhất các hệ thống năng lượng tại Liên Xô cũ với Đông Âu.

Hiến chương Năng lượng được thông qua năm 1991 và đã có 49 nước cùng với Liên minh châu Âu ký phê chuẩn. Nga cũng đã ký văn bản này năm 1991, song chưa phê chuẩn. Tổng thống Dmitry Medvedev từng tuyên bố, Nga sẽ tiếp tục các dự án năng lượng quan trọng bất chấp cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay.

Giới truyền thông cho rằng, tuyến đường ống dẫn khí đốt South Stream sẽ là đối thủ của dự án Nabucco trị giá 7,9 tỷ USD của Liên minh châu Âu bởi nó sẽ vận chuyển 31 tỷ m³ khí/năm từ biển Caspien ở Trung Á qua Thổ Nhĩ Kỳ tới châu Âu nhưng không qua lãnh thổ Nga. Nabucco dự kiến sẽ đi vào hoạt động từ năm 2014 với sự tham gia của các nhà cung cấp khí đốt tiềm năng bao gồm Azerbaijan, Turkmenistan, Iran và Iraq. Dư luận cho rằng, mục đích của dự án Nabucco là nhằm đảm bảo an ninh năng lượng của châu Âu, cũng như giảm sự phụ thuộc của Liên minh châu Âu vào khí đốt Nga