Nga ’không ném đᒠvụ đảo chính đẫm máu ở Kyrgyzstan

Hàng nghìn người biểu tình xông vào tòa nhà Chính phủ, đốt văn phòng công tố, cướp phá trụ sở truyền hình nhà nước, Tổng thống “tháo chạy”, Thủ tướng từ chức…

Quốc gia Trung Á Kyrgyzstan đang trong tình trạng “rối như tơ tằm” với hơn 100 người thiệt mạng.

“Nga không phải kẻ ném đá giấu tay”

Trong tuyên bố tối qua, Thủ tướng Putin khẳng định, Nga không đóng vai trò trong diễn biến ở Kyrgyzstan. Ông cũng cho rằng, Tổng thống Kyrgyzstan, ông Kurmanbek Bakiyev, lặp lại sai lầm của người tiền nhiệm Askar Akayev, dù chính ông này từng lớn tiếng chỉ trích người đi trước sau khi lên cầm quyền năm 2005.

Nga khẳng định không "nhúng tay" vào vụ đảo chính này.

Ông Putin cũng kêu gọi chính quyền Kyrgyzstan và phe đối lập giải quyết bất đồng mà không cần bạo lực. Căn cứ không quân của Nga ở Kyrgyzstan được đặt trong tình trạng báo động cao sau cuộc bạo động ở nước này.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ P.J. Crowley và người phát ngôn Hội đồng an ninh quốc gia Mike Hammer cho biết, Mỹ đang theo dõi sát tình hình ở Kyrgyzstan và lo ngại về tình hình bạo lực và cướp bóc. “Chúng tôi lấy làm tiếc về xung đột xảy ra và kêu gọi các bên tôn trọng luật pháp”, ông Crowley phát biểu.

Ông Crowley nói thêm, căn cứ không quân của Mỹ tại Kyrgyzstan cũng như Đại sứ quán Mỹ tại đây vẫn hoạt động bình thường. Tuy nhiên, hãng tin France-Presse cho biết, Mỹ  ngừng các chuyến bay quân sự tại căn cứ của mình ở Kyrgyzstan. Biến động này nêu lên những nghi vấn về tương lai căn cứ không quân Mỹ tại Kyrgyzstan yểm trợ cho các hoạt động quân sự tại Afghanistan.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon cũng nhấn mạnh, ông rất kinh hoàng trước tin bạo động đẫm máu ở Kyrgyzstan, đồng thời kêu gọi các bên bình tĩnh đối thoại, tránh tình hình xấu đi.

Biểu tình vì chán ngấy tình trạng nhiên liệu tăng giá

Cuộc bạo động hôm qua bắt đầu nổ ra từ thành phố Talas, sau đó nhanh chóng lan rộng tới Thủ đô Bishkek và một thành phố khác có tên Naryn. Đây là một phần trong chiến dịch biểu tình trên toàn quốc do phe đối lập phát động. Những người biểu tình tuyên bố “chán ngấy” tình trạng nhiên liệu tăng giá và muốn Tổng thống Kurmanbek Bakiyev phải từ chức. Họ thề không lùi bước trước cuộc đàn áp của Chính phủ.

Cảnh sát cho biết, hơn 5.000 người biểu tình giành quyền kiểm soát trụ sở đài truyền hình quốc gia, cướp phá đồ đạc, rồi tiến về Bộ Nội vụ. Sau đó, họ tập trung tại khu vực gần Văn phòng Tổng thống ở quảng trường trung tâm Bishkek, đòi Tổng thống Kurmanbek Bakiyev từ chức. Cảnh sát chống bạo động ban đầu chỉ cố gắng tự bảo vệ mình bằng đạn cao su và hơi cay trong cuộc đụng độ với những người ủng hộ phe đối lập ở Bishkek, nhưng cuối cùng nổ súng, giết chết và làm bị thương ít nhất 400 người.

Những người ủng hộ phe đối lập ở Kyrgyzstan xung đột với cảnh sát trong cuộc biểu tình chống Chính phủ ở Thủ đô Bishkek

Người biểu tình bị thương được đến một bệnh viện lớn ở Bishkek nằm kín các hành lang. Y tá đầm đìa nước mắt, bác sĩ la hét y tá yêu cầu hỗ trợ kịp thời… tất cả các tầng trong bệnh viện đều ngập trong máu.

“Chính phủ nhân dân” ra đời

Sau khi màn đêm buông xuống, phe đối lập và những người ủng hộ dường như dành được thế thượng phong. Lãnh đạo phe đối lập Keneshbek Duishebayev khẳng định Thủ tướng Daniyar Usenov ký đơn từ chức và phe đối lập vào được tòa nhà, nơi đặt cơ quan đầu não của Chính phủ; thậm chí chiếm dinh Tổng thống và “hoàn toàn kiểm soát tình hình”.

Ngay sau đó, phe đối lập sử dụng kênh truyền hình của mình để tuyên bố sự ra đời của một Chính phủ có thể do cựu Bộ trưởng Ngoại giao Rosa Otunbayeva lãnh đạo.

“Quyền lực hiện trong tay Chính phủ của nhân dân. Những người có trách nhiệm được chỉ định và đang làm việc để ổn định tình hình”, bà Otunbayeva nhấn mạnh.

Ít nhất 400 người thương vong sau vụ đảo chính.

Trong khi đó, theo nhiều nguồn tin giấu tên, Tổng thống Kurmanbek Bakiyev rời khỏi nước này bằng máy bay, nhưng không rõ điểm đến. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao trong đảng Dân chủ Xã hội đối lập khẳng định máy bay của ông Bakiyev đã hạ cánh xuống thành phố Osh ở phía Nam Kyrgyzstan.  Nguồn tin còn cho biết, Bộ trưởng Quốc phòng đi cùng ông này.

Theo hãng thông tấn quốc gia, Bộ trưởng Nội vụ Moldomus Kongantiyev bị giết hại ở Talas, nơi biểu tình bùng phát đầu tiên. Phó thủ tướng Akylbek Zhaparov trước đó cũng bị những người biểu tình bắt làm con tin.

Theo